Dissosiyatif Kimlik Bozukluğu (Çoklu Kişilik Bozukluğu)
Daha önce birden fazla kişilik bozukluğu diye değinilen ayrışma özdeşliği bozukluğu, bir kişinin kimliğinin iki veya daha fazla farklı kişilik durumuna bölünmüş olduğu bir durumdur. Bu nadir durumdaki kişiler genellikle şiddetli tacizin kurbanıdır.
Tanım
Dissosiyatif kimlik bozukluğu (DID), iki veya daha fazla farklı kimliğin veya kişilik halinin, bir bireyin içinde – ve alternatif olarak kontrolünü elinde bulunduran – ciddi bir durumdur. Bazı insanlar bunu bir sahiplenme deneyimi olarak tanımlar. Kişi ayrıca, sıradan unutkanlık ile açıklanamayacak kadar geniş olan hafıza kaybına uğramaktadır.
DID, ayrı kişiliklerin çoğalması yerine kimlik parçalanmasıyla karakterize bir hastalıktır. Rahatsızlık bir maddenin veya genel tıbbi durumun doğrudan psikolojik etkilerinden kaynaklanmaz. DID, 1994 yılına kadar, birden fazla kişilik bozukluğu olarak isimlendirildi. Bu durum, durumun daha iyi anlaşılmasını yansıtacak şekilde değiştirildi; yani, kimliklerin çoğalması ya da ayrı kimliklerin büyümesinden ziyade parçalanma ya da parçalanma ile karakterize edildiği . Bu nadiren bildirilen bir bozukluk daha yaygın hale geldikçe, tanı tartışmalıdır.
Bazıları, DID hastalarının kolayca hipnotize olduğundan, semptomlarının iyatrojenik olduğuna ve terapistlerin önerilerine yanıt olarak ortaya çıktıklarına inanmaktadır. Bununla birlikte, beyin görüntüleme çalışmaları, bazı hastalarda doğrulanmış kimlik geçişlerine sahiptir.
DID, kimlik, bellek ve bilincin çeşitli yönlerini tek bir çok boyutlu benliğe entegre etmekteki bir başarısızlığı yansıtmaktadır. Genellikle, birincil kimlik bireyin verilen adını taşır ve pasif, bağımlı, suçlu ve depresifdir. Kontrolde olduğunda, her kişilik durumu, ya da değişmiş gibi, ayrı bir tarih, benlik imajı ve kimliği varmış gibi deneyimlenebilir. İsmin özellikleri, isim, yaş ve cinsiyet, kelime bilgisi, genel bilgi ve baskın duygudurum gibi özellikleri birincil kimlik ile örtüşür. Belirli koşullar ya da stresler belirli bir değişimin ortaya çıkmasına neden olabilir. Çeşitli kimlikler birbirlerini bilmeyi reddedebilir, birbirlerini eleştirebilir veya açık çatışma içinde gibi görünebilir.
Sahiplik biçimli kimlikler genellikle, bir ruhaniyet veya başka bir doğaüstü varlığın, kişinin kontrolünü ele geçirmiş gibi görünen davranışlar olarak tezahür eder. Dünyadaki birçok mülk devleti kültürel veya manevi bir pratiğin normal bir parçasıdır; Bu mülkiyet durumları, istenmeyen durumdayken, sıkıntıya ya da bozulmaya neden olduğunda ve bir kültürel ya da dini uygulamanın bir parçası olarak kabul edilmediğinde bir bozukluk haline gelir.
belirtiler
Bireyin dissosiyatif kimlik bozukluğu teşhisi konması için aşağıdaki kriterler yerine getirilmelidir:
- Birey, iki ya da daha fazla farklı kimlik ya da kişilik halini deneyimliyor (her biri kendi algılayıcılığı, çevresiyle ve kendisiyle ilgili düşünme, kendi kalıcı modeli ile). Bazı kültürler bunu bir sahiplenme deneyimi olarak tanımlar.
- Kimlikteki bozulma, benlik duygusu, örgütlenme duygusu ve davranış, bilinç, hafıza, algı, kavrama ve motor fonksiyonlarındaki değişimleri içerir.
- Uzak ve yakın geçmişte insanlar, yerler ve olaylar dahil olmak üzere kişisel tarihin anılarında sık boşluklar bulunur. Bu tekrarlanan boşluklar, sıradan unutulma ile tutarlı değildir.
- Bu semptomlar, klinik, mesleki veya diğer önemli iş alanlarında klinik olarak önemli sıkıntıya veya bozulmaya neden olur.
Özel durumlarda belirli kimlikler ortaya çıkabilir. Bir kimlikten diğerine geçişler genellikle psikososyal stres tarafından tetiklenir. Disosiyatif kimlik bozukluğu olan mülkiyet-formunda, alternatif kimlikler, bireyin etrafındaki insanlara görünür bir şekilde açıktır. Sahip olma-olmayan hallerde, çoğu birey uzun bir süre için kimliklerini açık bir biçimde ortaya koymaz.
DID’li kişiler, aniden kendi konuşmaları ve eylemlerinin gözlemci olduklarını hissetmiş olduklarını hissedebilirler. İşitme seslerini (bir çocuğun sesi, bir ruhsal gücün sesi) bildirebilirler ve bazı durumlarda, bu sesler bireyin üzerinde hiçbir kontrolü olmayan birçok düşünce akışına eşlik edebilir. Birey, ani dürtüleri veya kontrol ya da sahiplik duygusu hissetmedikleri güçlü duyguları da deneyimleyebilir. İnsanlar ayrıca vücutlarının aniden farklı olduğunu (küçük bir çocuk, büyük ve kaslı gibi) ya da geri dönmeden önce ani bir tutum ya da kişisel tercihler yaşadıklarını bildirebilirler.
Bazen DID deneyimi olan dissociative fugues, keşfettiklerini keşfettiler, ancak deneyimin hatırasına hiç sahip olmadılar. İnsanlar amnesi hakkında farkındalıklarına göre değişir ve bellekte geçen anlar diğerlerine karşı apaçık ve üzücü olsa bile, DID’li kişilerin amnestik semptomlarını en aza indirmeleri yaygındır.
DID’li insanların yüzde 70’inden fazlası intihar girişiminde bulundu ve bu grupta kendine zarar veren davranış yaygındı. Tedavi yaşam kalitesini iyileştirmek ve intihar girişimlerini önlemek için çok önemlidir.
Nedenler
Neden bazı insanlar DID geliştirir, tam olarak anlaşılmamıştır, ancak sıklıkla çocukluk döneminde şiddetli fiziksel ve cinsel istismar yaşadıklarını bildirirler. ABD, Kanada ve Avrupa’daki DID’ye sahip olanların yaklaşık yüzde 90’ı çocukluk döneminde istismar yaşadıklarını bildirmiştir.
Bozukluk ilk önce herhangi bir yaşta ortaya çıkabilir. DID’li bireyler travma sonrası semptomlara (kabuslar, geri dönüşler ve baş döndürücü tepkiler) veya travma sonrası stres bozukluğuna sahip olabilir. Bazı çalışmalar DID’nin, genel nüfusa göre bozukluğu olan kişilerin yakın biyolojik yakınları arasında daha yaygın olduğunu düşündürmektedir. Bu nadiren bildirilen bir bozukluk daha sık geliştiği için, tanı tartışmalıdır. Bazıları, DID hastalarının son derece düşündürücü olmaları nedeniyle, semptomlarının en azından kısmen iyatrojenik olduğuna, yani terapistlerin araştırmasıyla ortaya çıktıklarına inanmaktadır. Bununla birlikte, beyin görüntüleme çalışmaları doğrulanmış kimlik geçişlerine sahiptir.
Tedaviler
DID için temel tedavi, farklı kişiliklerin ayrıştırılması ve bir araya getirilmesi hedefiyle uzun süreli psikoterapidir. Diğer tedaviler bilişsel ve yaratıcı terapileri içerir. Bu bozukluğu tedavi eden herhangi bir ilaç olmamasına rağmen, antidepresanlar, anti-anksiyete ilaçları veya sakinleştiriciler, kendisiyle ilişkili ruhsal sağlık semptomlarının kontrol altına alınmasına yardımcı olmak için reçete edilebilir. Uygun tedavi ile, DID’den zarar gören birçok insan, mesleki ve kişisel yaşamlarında işlev görme becerilerinde iyileşme sağlar.

[…] Dissosiyastif süreç travmatik olaylar ortadan kalktıktan sonrada devam edebileceği gibi travmanın sona ermesi ile veya yaşanılan çevrenin terk edilmesiyle ortadan da kalkabilir. Ortadan kalkan dissosiyatif durum, çocukluk çağındaki travmatik deneyimlerin tekrara yaşanması veya bu deneyimleri hatırlatacak şeyler yaşamakla nüksedebilir. Ayrıca özdeşimde bu durumu tetikleyebilir. Birey başkasının yaşadığı travmatik deneyimlerle de kendi çocuklarının travmatik yaşantıları deneyimledikleri yaşa gelmesi ile de dissosiyatif sürecin içine yeniden girerek alter kişiliklerini devreye sokabilir. […]