Bilişsel davranışçı terapide Duyguları Adlandırmada ki Zorluklar
Çoğu insan kolayca ve doğru bir şekilde duygularını adlandırılabilir. Ancak bazıları nispeten daha yetersiz kelimelerle duygularını açıklar, diğerleri ise zihinsel olarak duygularını fark edebilir Ancak onlar özel duyguları adlandırmak da zorluk çekerler .Her iki durumda da hastaların duygusal tepkilerini özel durumlarla bağlantısının kurulması yararlı olur. Duygu grafiği düzenlemek hastaların duygularını daha etkin biçimde adlandırılmasına yardımcı olacaktır. hastalar nasıl hissettiklerini adlandırmak da zorluk çektikleri zaman geri dönüp fikir alabilecekleri belirli duyguları şimdi ve önceki durumlar olarak listeleyebilirler.
Terapist: bir kaç dakikamızı farklı duygular hakkında konuşarak harcamak istiyorum,Böylece Her ikimiz de farklı durumlardan nasıl hissettiğini daha iyi anlayabiliriz Tamam mı?
öfke                                       üzgün                                     kaygılı
1.Peki kardeşim benimle       1.Annem telefonuma            1. bankada ne kadar
olan planı iptal ediyor              geri dönmüyor                    az paramın kaldığını görme
2.Arkadaşım jimnastik            2. Tatile çıkmak için             2. fırtına oluşabileceğini duyma
çantamı geri getirmiyor                 yeterli para yok               3. Boynumda şişlik olması
- araç sürücüsü müziği 3. cumartesi günü yapacak
çok yüksek sesle dinliyor          bir şey yok
Şekil:10.1 örnek Duygu tablosu
hasta: Tabii ki
Terapist: kızgın olduğun bir zamanı hatırlayabilir misin?
hasta: ah, evet… erkek kardeşim bu filme gitme plan iptal ettiğinde, filmin hangisi olduğunu unuttum. Gerçekten gitmek istemiştim. her neyse, o bana filme gitmek yerine arkadaşları ile birlikte dışarıya çıkacağını söylemişti
Terapist: o an aklından neler geçiyordu?
hasta: o kim olduğunu zannediyor? ben ona bunu yapmazdın. bana karşı daha iyi davranmalıydı
Terapist: ve ne hissettin?
hasta: çok kızgın.
Burada hastaya özel bir olayda hissettiÄŸi belirli bir duyguyu çaÄŸrıştırdım. onun açıklamaları ile duygularını doÄŸru bir ÅŸekilde adlandırıyormuÅŸ gibi görünüyordu .Ondan otomatik düşüncelerini tanımlamasını istedim Çünkü emin olmak istedim. otomatik düşüncelerin içeri belirtildiÄŸi duygu’ya eÅŸleÅŸti.
Daha sonra hastadan sırayla sinirli üzgün ve endişeli olduğu anları hatırlamasını istedim. ve duygularını doğru bir şekilde adlandırıldığını emin olabilmek için bu durumlarda ki özel otomatik düşüncelerini tekrar sordum ve sonrasında Duygu grafiğini oluşturduk Ondan sonra her ne zaman duygularını adlandırmak da zorluk çekerse oturun da ya da evde bu grafiğe bakmasını istedim .
Çoğu hasta da bu duyguları ayrıştırma tekniğini kullanmaya gerek yoktur. diğerleri ise Yukarıdaki satırda belirtilen konularla ilgili kısa bir konuşma ve irdelemeden bile yararlanabilirler. bir kısmı da Şekil 10.2’deki trafikte bulunan olumsuz duygular listesi üzerinde belirtilen kısa konuşmada bir irdelemeden yararlanabilir
Üzgün ,çökmüş ,yalnız, mutsuz, kaygılı, endişeli
korkulu, korkmuş, gergin, kızgın, Çok öfkeli,
irrite olmuş, canı sıkkın, hayal kırıklığı yaşama,
kıskanma, imrenme, incinme, kuşkulanma,
suçlu hissetme
Bilişsel davranışçı terapide Duyguları Adlandırmada ki Zorluklar
Çoğu insan kolayca ve doğru bir şekilde duygularını adlandırılabilir. Ancak bazıları nispeten daha yetersiz kelimelerle duygularını açıklar, diğerleri ise zihinsel olarak duygularını fark edebilir Ancak onlar özel duyguları adlandırmak da zorluk çekerler .Her iki durumda da hastaların duygusal tepkilerini özel durumlarla bağlantısının kurulması yararlı olur. Duygu grafiği düzenlemek hastaların duygularını daha etkin biçimde adlandırılmasına yardımcı olacaktır. hastalar nasıl hissettiklerini adlandırmak da zorluk çektikleri zaman geri dönüp fikir alabilecekleri belirli duyguları şimdi ve önceki durumlar olarak listeleyebilirler.
Terapist: bir kaç dakikamızı farklı duygular hakkında konuşarak harcamak istiyorum,Böylece Her ikimiz de farklı durumlardan nasıl hissettiğini daha iyi anlayabiliriz Tamam mı?
öfke                                       üzgün                                     kaygılı
1.Peki kardeşim benimle       1.Annem telefonuma            1. bankada ne kadar
olan planı iptal ediyor              geri dönmüyor                    az paramın kaldığını görme
2.Arkadaşım jimnastik            2. Tatile çıkmak için             2. fırtına oluşabileceğini duyma
çantamı geri getirmiyor                 yeterli para yok               3. Boynumda şişlik olması
- araç sürücüsü müziği 3. cumartesi günü yapacak
çok yüksek sesle dinliyor          bir şey yok
Şekil:10.1 örnek Duygu tablosu
hasta: Tabii ki
Terapist: kızgın olduğun bir zamanı hatırlayabilir misin?
hasta: ah, evet… erkek kardeşim bu filme gitme plan iptal ettiğinde, filmin hangisi olduğunu unuttum. Gerçekten gitmek istemiştim. her neyse, o bana filme gitmek yerine arkadaşları ile birlikte dışarıya çıkacağını söylemişti
Terapist: o an aklından neler geçiyordu?
hasta: o kim olduğunu zannediyor? ben ona bunu yapmazdın. bana karşı daha iyi davranmalıydı
Terapist: ve ne hissettin?
hasta: çok kızgın.
Burada hastaya özel bir olayda hissettiÄŸi belirli bir duyguyu çaÄŸrıştırdım. onun açıklamaları ile duygularını doÄŸru bir ÅŸekilde adlandırıyormuÅŸ gibi görünüyordu .Ondan otomatik düşüncelerini tanımlamasını istedim Çünkü emin olmak istedim. otomatik düşüncelerin içeri belirtildiÄŸi duygu’ya eÅŸleÅŸti.
Daha sonra hastadan sırayla sinirli üzgün ve endişeli olduğu anları hatırlamasını istedim. ve duygularını doğru bir şekilde adlandırıldığını emin olabilmek için bu durumlarda ki özel otomatik düşüncelerini tekrar sordum ve sonrasında Duygu grafiğini oluşturduk Ondan sonra her ne zaman duygularını adlandırmak da zorluk çekerse oturun da ya da evde bu grafiğe bakmasını istedim .
Çoğu hasta da bu duyguları ayrıştırma tekniğini kullanmaya gerek yoktur. diğerleri ise Yukarıdaki satırda belirtilen konularla ilgili kısa bir konuşma ve irdelemeden bile yararlanabilirler. bir kısmı da olumsuz duygular listesi trafikte bulunan olumsuz duygular listesi üzerinde belirtilen kısa konuşmada bir irdelemeden yararlanabilir
olumsuz duygular listesi
Üzgün ,çökmüş ,yalnız, mutsuz, kaygılı, endişeli
korkulu, korkmuş, gergin, kızgın, Çok öfkeli,
irrite olmuş, canı sıkkın, hayal kırıklığı yaşama,
kıskanma, imrenme, incinme, kuşkulanma,
suçlu hissetme
Leave Your Comment