RETT SENDROMU

[xt_tab style=”xa-red” ][xt_item title=”AIKLAMA” icon=”Select Icon—“]

RETT SENDROMU
Epidemiyoloji
ayg覺n geliimsel bozukluklar aras覺nda yer alan Rett sendromu (RS) X’e bal覺 dominant ge癟ili (Balmer ve ark. 2002), k覺zlarda g繹r羹len, ilerleyici n繹rogeliimsel bozukluktur (Skuse ve Kuntsi 2002). Rett sendromu ilk kez Avusturyal覺 pediyat- rist Andreas Rett taraf覺ndan 1966’da “癟ocuklukta beyin atrofisi” olarak tan覺mlam覺t覺r. Hagberg ve arkadalar覺n覺n 1983’de “k覺zlarda otizm, demans, ataksi, ama癟l覺 el kullan覺m覺 kayb覺 ile giden ilerleyici bozukluk” olarak Rett sendromunu yay覺mlamas覺n簫dan sonra bozukluk 襤ngilizce literat羹rde dikkati 癟ekmitir (Dunn 2001).

RS prevalans覺, 10-15 bin k覺zda 1’dir. Fenilketon羹riden daha yayg覺n g繹r羹len bu bozukluk (Dunn 2001), k覺zlarda ileri derecede a覺r mental retardasyonun Down sendromundan sonra en s覺k ikinci nedenidir. RS neredeyse tamamen k覺zlarda (Ellaway ve Christodoulou 1999); her k覺tada ve her 覺rkta g繹r羹lmektedir (Kerr 2002).

Tan覺 ve Klinik zellikler

RS tan覺s覺 klinik 繹zelliklere ve tan覺sal kriterlere g繹re konur (Tablo 1). Normal prenatal ve perinatal d繹nem ve ilk 5-6 ay boyunca normal geliim ve doumda normal olan ba 癟evresi ile birlikte 癟ou kez mikrosefaliye yol a癟acak ekilde ba 癟evresi b羹y羹mesinin durmas覺 tan覺 i癟in esaslard覺r. Ama癟l覺 el hareketleri, vokalizasyon ve iletiim becerileri gibi kazan覺lm覺 olan beceriler 3 ay- 3 ya aras覺nda kay簫bolur. Ama癟l覺 el hareketlerinin kayb覺n覺 RS i癟in tipik olan youn, s羹rekli, stereotipik el hareketleri izler. Bu hareketler y覺lankavi b羹kmeler, el y覺kama, kanat 癟覺rpma, el 癟覺rpma, okama, hap yuvarlama ek簫linde uyan覺kken olan el otomatizmalar覺 eklindedir. Spazmodik g繹vde ataksisi veya y羹r羹y羹 ataksisi vard覺r. Destekleyici tan覺sal kriterler aras覺nda; spastisite, periferik vazomotor bozukluk, skolyoz ve b羹y羹me gerilii de yer almaktad覺r (Ellaway ve Christodoulou 1999).

Rett Sendromu Tan覺sal al覺ma Grubu’nun olu簫turduu tan覺sal kriterler g羹n羹m羹zde gelitirilmeye 癟al覺覺lmaktad覺r. Bu ama癟la yap覺lan 癟al覺malarda, tan覺 kriterleri aras覺nda yer almayan korku/anksiyete, 癟覺l覺k atma, gece alama ve g羹lme, tekrarlay覺c覺 a覺z/dil hareketleri ve y羹zde gri- mas (di g繹sterme eklinde a覺z ve mimik hareket簫leri) gibi belirtiler RS i癟in ek kriter olarak 繹ne簫rilmektedir (Mount ve ark. 2002a).

Hagberg bozukluun “forme fruste”, “ge癟 regres- yon”, “konjenital balang覺癟”, “korunmu konuma”, “erkek”, “erken n繹bet” gibi varyantlar覺n覺 tan覺m-

Rett sendromu i癟in tan覺 kriterleri

Gerekli kriterler

  • Normal prenatal ve perinatal d繹nem

ilk 5-6 ayda normal aral覺kta geliimsel ilerleme

Doumda normal ba 癟evresi, sonradan azalma

Kazan覺lm覺 becerilerin azalmas覺 veya kayb覺 (6 ay-3 ya aras覺 balang覺癟)

Ama癟l覺 el kullan覺m覺Vokalizasyon veya konuma (s繹zc羹kler)

  • Geliimde belirgin gecikme
  • El stereotipilerinin ortaya 癟覺k覺覺
  • Y羹r羹y羹 ve g繹vde apraksisi (4 yala birlikte)

Destekleyici kriterler

  • Solunum disfonksiyonu

Uyan覺kken periyodik apne Aral覺kl覺 hiperventilasyon Nefesini tutma

Zorla hava veya t羹k羹r羹k 癟覺karma

  • EEG anormallikleri

intermittan ritmik aktivite (3-5 Hz) ile birlikte yava dalga zemini

Klinik n繹betler olsun olmas覺n epileptiform dearjlar

  • Spastisite, sonras覺nda kas harabiyeti ve distoni
  • Periferik motor bozukluk
  • Skolyoz
  • B羹y羹me gerilii
  • Hipotrofik, k羹癟羹k, souk ayak D覺lama kriterleri
  • Mikrosefali ve b羹y羹me geriliinin doum 繹ncesi balad覺覺 kan覺tlar覺
  • Organomegali ve dier depo hastal覺覺 belirtileri
  • Retinopati veya optik atrofi
  • Tan覺nabilir metabolik ya da dier n繹rodejeneratif bozukluk varl覺覺
  • A覺r enfeksiyon ya da travmaya bal覺 edinsel n繹rolojik bozukluk
  • Tan覺n覺n 2-5 yaa kadar kesinlemeden kalmas覺

olup olmad覺覺 bilinmemektedir (Ellaway ve Christodoulou 1999).

Bozukluun doal 繹yk羹s羹 d繹rt evreye ayr覺lmak簫tad覺r:

  1. Evre: Duraklama

6 ay-1.5 ya覺ndaki erken balang覺癟l覺 duraklaman覺n olduu bu evrede, geliimsel durma, ba 癟evresi b羹y羹mesinde azalma, iletiim, g繹z temas覺 ve oyun ilgisinde azalma vard覺r (Dunn 2001). Ba b羹y羹me簫sinin yavalamas覺 2-4. aylarda balar ve yaam覺n

  • y覺llar覺nda 癟ocuun normal b羹y羹me erisinin alt覺na d羹er (Ellaway ve Christodoulou 1999)
  • 2.Evre: Bilisel ve motor y覺k覺mla gerileme

Deiiklikler akut veya sinsi olabilir ve bir n繹rode- jeneratif bozukluktaki gibidir. ounlukla ge癟ici strabismus g繹r羹l羹r (Ellaway ve Christodoulou 1999). Geliimsel bozulma, otistik 繹zellikler ve ste簫reotipiler, konuma kayb覺, el b羹kmeyle birlikte el becerileri kayb覺, a覺r demans, apraksi ve ataksi ve uyan覺kken hiperventilasyonla birlikte d羹zensiz so簫lunum vard覺r. Bu evrede n繹betler balayabilir (Dunn 2001).

K覺zlar覺n yakla覺k %75’inde solunum anormallikleri g繹r羹l羹r. Hava yutma ve siyanotik ataklar bu bo簫zuklua 繹zg羹d羹r ve n繹betlerle kar覺t覺r覺labilir (Ellaway ve Christodoulou 1999). Uykuda solunu簫mun 癟ounlukla normal oluu, RS’li hastalarda be簫yin sap覺 solunum kontrol羹n羹n normal olduunu d羹羹nd羹rmektedir. Uyan覺kl覺ktaki bozuk solunu簫mun, solunum 羹zerindeki kortikal etkenlerden kay簫nakland覺覺 ileri s羹r羹lmektedir (Marcus ve ark. 1994).

  • 5 yalar覺nda “yava zemin aktivitesi, santral di簫kenler veya santral b繹lgede olaan d覺覺 teta ritmi” eklinde EEG anormallikleri ortaya 癟覺kar (Ellaway ve Christodoulou 1999). Epileptiform bulgular III. evredeki olgularda %97 ve IV. evredeki olgularda %60 oranlar覺nda bildirilmektedir (Dunn 2001). N繹ronal uyar覺labilirliin g繹stergesi olan 癟eitli tipte n繹betler 3-5 yalar覺nda balar (Ellaway ve Christodoulou 1999). Klasik olgular覺n %75’inde en az覺ndan bir epileptik n繹bet bildirilmitir ve yakla覺k %50’sinde jeneralize veya fokal olabilen epileptik n繹betler s羹rer (Kerr 2002).

3.Evre: K覺smi iyileme

Bu duraan evre okul 繹ncesinden okul y覺llar覺na uzan覺r. Belirgin motor disfonksiyon ve spazmodik g繹vde ataksisi vard覺r (Dunn 2001). 癟羹nc羹 evre簫deki bal覺ca tan覺sal 繹zellikler, 繹nceki evrede balayan tan覺 koydurucu stereotipik el hareketleri ve el kullan覺m zay覺fl覺覺d覺r. K覺zlar interaktif oyuncak簫larla oynama ya da 癟ok basit komutlara uyma gibi minimal beceriler kazanabilirler (Ellaway ve Christodoulou 1999). Bununla birlikte gerileme d繹nemi sonras覺nda RS’li bireyler ileri derecede a覺r bilisel yetersizlik g繹sterirler; mental ya 8 ay覺n alt覺ndad覺r ve ‘istemli d繹nem 繹ncesindeki’ (pre- intentional) iletiim d羹zeyindedir (Mount ve ark. 2002).

B羹y羹me yetersizlii k覺zlar覺n %85-90’覺nda g繹r羹l羹r ve yala birlikte k繹t羹leir (Ellaway ve Christodoulou 1999, Ellaway ve Christodoulou 1999). Beslenme zorluklar覺 s覺kt覺r ve yala birlikte artar. Beslenme sorunlar覺nda kas tonusu art覺覺, istemsiz hareketler, solunum d羹zensizlikleri ve itah kayb覺 etkilidir. S覺kl覺kla bildirilen konstipasyon ve gastro繹sefageal refl羹, genel otonomik ilev bozuk簫luu ile ilikilidir (Kerr 2002).

4.Evre: Bilisel stabilite

Bu evrede bozukluk bir platoya ula覺r. ou hasta簫da solunum d羹zensizlikleri azal覺r. Bilisel durum deimeden kal覺r veya minimal iyileme g繹sterir. Yayg覺n hipotoni, hastalar覺n 癟ounda belirgin rijidite ve distoniye d繹n羹羹r ve ilerleyici deiiklik簫ler olur. Hastalar覺n yakla覺k yar覺s覺nda skolyoz oluur (Ellaway ve Christodoulou 1999). Motor bozulman覺n olduu bu evrede, 15 ya覺nda k覺zlar覺n hareketlilii azal覺r ve 癟ounlukla tekerlekli is簫kemleye balan覺r. S覺kl覺kla gergin topuk tendon- lar覺yla birlikte paraparezi vard覺r. Ayak trofik ve siyanotik olabilir. Epilepsi seyrekleir ve daha kolay kontrol edilir. Emosyonel temas iyileebilir (Dunn

2001).

Yaam s羹resi deikendir ve 繹l羹m ya覺 2 ya – erikinlik aras覺ndad覺r. l羹mlerin 羹癟te biri yaam覺n ilk iki dekad覺nda; 癟ounlukla kardiyak ileti anor簫mallikleri, akcier enfeksiyonlar覺 ve kazalara bal覺d覺r (Ellaway ve Christodoulou 1999).

rett bozukluunda/sendromunda Ay覺r覺c覺 tan覺

Gerilemesi s羹rmekte olan k羹癟羹k k覺zlarda deer簫lendirme g羹癟t羹r. Tek anormal 繹zellik geliimsel ge簫rileme olabilir. Baz覺 otistik davran覺lar g繹r羹l羹r.

Normal g繹r羹nen 癟ocuun stabilizasyonu izleyerek gerilemesi ve a覺r zihinsel ve fiziksel engelli hale gelmesi eklindeki klinik tablonun ay覺r覺c覺 tan覺s覺nda yer alan bozukluklar (Ellaway ve Christodoulou 1999) aa覺da sunulmutur (Tablo 2).

RS’li k覺zlardaki otizm benzeri davran覺lar tan覺 kar簫maas覺na yol a癟abilir (Skuse ve Kuntsi 2002). Yaam覺n ikinci y覺l覺nda belirgin bozulma g繹stere簫bilen otistik bozuklukta erkek/k覺z oran覺 3/1’dir. Tan覺sal incelemelerde doumsal metabolik defekt ve anoksi, iskemi veya travmaya bal覺 beyin hasar覺 ay覺rt edilmelidir. 襤stenen manyetik rezonans g繹r羹n簫t羹lemede belirgin kaudat n羹kleus ba覺, lentiform nukleus ve talamus beklenenden k羹癟羹k olarak bulunabilir (Dunn 2001).

rett bozukluunda/sendromunda N繹ropatoloji / Patoloji

RS’de beyin atrofisi d覺覺nda; h羹cre kayb覺, enfla- masyon, gliozis ya da n繹ronal migrasyon defekti gibi herhangi bir morfolojik deiiklik saptan簫mam覺t覺r. Miyelinizasyon olur, fakat kortikal geliim kusurludur. N繹ronlar k羹癟羹kt羹r ve baz覺 alanlarda dendritik dallanma azd覺r. Patolojik 癟al覺malar beyin a覺rl覺覺n覺n ve boyutunun ya eletirilmi kontrole g繹re %12-34 daha az olduunu g繹stermektedir (Ellaway ve Christodoulou 1999). Azalman覺n en fazla olduu b繹lgeler frontal lob, kaudat n羹kleus ve mezensefalondur (Dunn 2001). Maturasyon ve malformasyonun deiik evrelerinde olan b繹lgesel farkl覺l覺klar vard覺r. RS’de sadece geliim durmaz, beyin geliiminin kritik d繹neminde belli beyin b繹l簫gelerinde se癟ici deiiklikler oluur (Armstrong

  • . Substantia nigran覺n zona compactas覺 hipopigmentedir. Substantia nigrada bildirilen anormallikler RS’li hastalarda g繹r羹len distoni, rijidite ve bradikinezi gibi hareket bozukluklar覺yla ilgili olabilir (Ellaway ve Christodoulou 1999).

PET 癟al覺malar覺nda saptanan 繹zellikle frontal lobda glikoz al覺m覺 art覺覺n覺n, sinapsta artm覺 gluta- mat d繹ng羹s羹 ile ilikili olabilecei ileri s羹r羹lmekte簫dir. Gelimekte olan beyinde buna bal覺 olarak oluan n繹roeksitotoksik hasar n繹betlere,

davran覺sal bozuklua ve solunumsal d羹zensizlik簫lere yol a癟abilir (Naidu ve ark. 2001). RS’sinde beyin glikoz metabolizmas覺n覺n 1 ya覺ndan k羹癟羹k normal 癟ocuklara benzer ekilde olmas覺

(Villemagne ve ark. 2002) ve ‘toplam ve g羹nd羹z uykusunda yaa uygun normal azalmay覺 g繹ster-

Tablo 2. Rett sendromunun ay覺r覺c覺 tan覺s覺nda d羹羹n羹lmesi gereken hastal覺klar

infantil spazm gibi epileptik sendromlar

Amino asit ya da organik asit metabolizma bozukluklar覺

Akut ya da kronik ansefalitler

Mitokondriyal hastal覺klar

Lizozomal depo hastal覺klar覺

Ataksik serebral palsi

Angelman Sendromu

Otizm

iitme kayb覺 ocukluk psikozu

meme’ eklindeki immat羹r uyku ekli (Ellaway ve ark. 2001a) mat羹rasyonel duraklaman覺n iaretleri aras覺nda belirtilmektedir.

rett bozukluunda/sendromunda N繹rokimyasal ve metabolik 癟al覺malar

Anormal hareketler, rijidite ve mental retardasyon eklindeki klinik tablo RS’de n繹rotransmiter deiiklikleri olabileceini d羹羹nd羹rmektedir. Beyin dokusu ve serebrospinal s覺v覺da deimi d羹zeylerde n繹rotransmiterler, biyojenik aminler, opioidler ve asetil kolin ya da bunlar覺n metabolit- leri bildirilmitir (Ellaway ve Christodoulou 1999). Beyin otopsi 癟al覺malar覺nda noradrenalin, dopamin veya serotonin ve metabolitlerinin d羹zeylerinde d羹melerle birlikte, kortikal kolin asetil transferaz ve mikrot羹b羹l ilikili proteinlerde (microtubule associated proteins) (MAP) azalma saptanm覺t覺r. RS’de spinal s覺v覺da glutamat artarken, Substans P d羹羹k bulunmutur (Dunn 2001a).

Andreas Rett’in RS’de hiperamonyemi olduuna ilikin g繹r羹leri art覺k 繹nemini yitirmitir (Kerr 2002). RS’li olgular覺n az bir k覺sm覺nda ge癟ici ve deiken hiperamonyemi bildirilmektedir. RS’li k覺zlarda karbonhidrat metabolizmas覺nda anormal簫likler bildirilmitir; plazma laktat ve pir羹vat d羹zey簫lerinde orta d羹zeyde y羹kselmeler, serebrospinal s覺v覺da laktat ve pir羹vat d羹zeylerinde y羹kseklik sap簫tanm覺t覺r. RS’deki y羹ksek BOS laktat d羹zeylerinin hiperventilasyonla ilikili olduu bildirilmektedir (Ellaway ve Christodoulou 1999).

Genetik

Rett sendromlu monozigot (MZ) ikizlerdeki y羹ksek konkordans oran覺 ve dizigot (DZ) ikizlerdeki diskor- dans nedeniyle genetik bir bozukluk akla gelmek簫tedir (Ellaway ve Christodoulou 1999). Ailesel tek簫rarlama riski %1’den az olmakla birlikte (Leonard ve ark. 2000) bu oran ansa g繹re daha fazlad覺r. Ailesel olgularda daha 癟ok anne taraf覺ndan 癟eitli d羹zeylerde bozukluk g繹steren bireyler vard覺r. ‘Her olguda sporadik, de novo bir mutasyonun olduu, X’e bal覺 dominant kal覺t覺m ve erkekte 繹ld羹r羹c羹 olma’ 繹nerilen kal覺t覺m eklidir. Genetik 癟al覺malar簫da RS ile ilikili olan gene ad覺m ad覺m yakla覺lm覺t覺r (Ellaway ve Christodoulou 1999) ve 1999’da Amir ve arkadalar覺 Rett bozukluuyla MECP2 geninin ilikisini saptam覺t覺r (Dunn 2001). MECP2, methyl- CpG-binding protein 2’yi kodlayan gendir (Balmer ve ark. 2002). Mutasyon Xq28de, uzun kolun telomerik b繹lgesinde ger癟ekleir (Dunn 2001). Bu g羹ne kadar ortaya 癟覺kar覺lan mutasyonlar MECP2 geninin ilevinde tam deil k覺smi kayba yol a癟mak簫tad覺r. H羹crelerin belli oran覺ndan fazlas覺nda MECP2 ilevinin tam kayb覺 insan ve farelerin yaam覺yla badamaz (Takagi 2001). 襤lgili genin saptan簫mas覺ndan sonra RS olgular覺ndaki bu genin mutas- yon oranlar覺 ve mutasyon b繹lgeleriyle fenotip aras覺ndaki iliki youn bir ekilde arat覺r覺lmaya balanm覺t覺r (Monro’s ve ark. 2001).

MECP2 mutasyonlar覺 sporadik klasik RS olgu簫lar覺n覺n %75-90’覺nda ve ailesel olgular覺n %50’sinde saptanmaktad覺r (Mount ve ark. 2002a, Shahbazian ve Zoghbia 2001). De novo ve nadir ailesel olgularda 100den fazla farkl覺 mutasyon g繹sterilmitir (Kerr 2002) ve bunlar bal覺ca MECP2’nin methyl-CpG-binding ve transcriptional represyon b繹lgelerindedir (Buyse ve ark. 2000).

MECP2’nin kodlad覺覺 protein global transkripsi- yonel sessizletirici (transcriptional repressor) (Shastry 2001). RS’de erken postnatal d繹nemde sinapslar覺 ekillendiren aksonal ve dendritik ayr覺n- t覺land覺rma ve budama s羹re癟lerini kontrol eden genetik programlar bozulur. MECP2 gibi bir trans- kripsiyonel sessizletiricideki mutasyonun dier genlerin uygunsuz art覺覺na (up-regulation) yol a癟mas覺 olas覺d覺r; ne var ki, bu art覺 bakalar覺n覺 bask覺layabilir. Eldeki veriler 繹zellikle sinapslar覺n presinaptik ve postsinaptik bileenlerinin n繹ronal geliiminde bozukluk olduunu g繹stermektedir. MECP2’nin fizyolojik ilevinin fetal yaamda s羹reci inhibe eden genleri sessizletirerek, sinaps proli- ferasyonunu kolaylat覺rmak olabilecei d羹羹n羹l簫mektedir (Johnston ve ark. 2001).

襤ki 癟ift MZ ikizin RS i癟in diskordan olduu (Ellaway ve Christodoulou 1999) ve konkordan MZ ikiz 癟ift簫lerinin baz覺lar覺nda klinik g繹r羹n羹m羹n ikizler aras覺n簫da farkl覺 olduu bildirilmitir (Kerr 2002). RS’de genotip – fenotip uyumunun her zaman olmamas覺 (Takagi 2001), klinik iddetin olduk癟a deiken olmas覺 ve MECP2 mutasyonlar覺n覺n farkl覺 klinik durumlarda g繹r羹lebilmesi, klinik tabloda mutas- yonun tip ve pozisyonundan baka fakt繹rlerin et簫kili olabileceini d羹羹nd羹rmektedir (Shahbazian ve Zoghbia 2001, Singer ve Naidu 2001, Kerr

  • . Mutasyonlu X’in aktif olduu h羹crelerin oran覺 (Kerr 2002) ve kritik dokularda (繹zellikle beyin) aktif olup olmamas覺 (Skuse ve Kuntsi 2002) klinik g繹r羹n羹m羹 etkilemektedir. X kromozomunun etkisiz ekli ve somatik mozaisizm, mutasyonlu X’in etkili olduu h羹cre oran覺n覺 deitirebilmektedir (Kerr 2002). MECP2 geni i癟in somatik mozai- sizmde h羹crelerin baz覺lar覺nda mutasyon sap簫tan覺rken baz覺lar覺nda bu genin normal kopyas覺 vard覺r (Percy 2001). X kromozomunun etkisizleti簫rilmesi (inaktivasyon) embriyonik h羹crelerin fark簫l覺lamas覺 s覺ras覺nda (diferansiyasyon) oluan geliimsel bir olayd覺r ve etkisizletirme rasgele bir ekilde ve t羹m dokularda yakla覺k yar覺 yar覺ya anneden veya babadan gelen X kromozomu aktif olacak ekilde ger癟eklemektedir. Bu nedenle RS olan olgularda, h羹crelerin yakla覺k yar覺s覺nda nor簫mal MECP2 geni aktifken yar覺s覺nda mutasyona uram覺 gen aktiftir. Bu etkisizletirmede da覺l覺m覺n belli bir kromozom lehine olmas覺 (skewing) veya hangi b繹lgede hangi allelin aktif olduu klinik tabloyu ekillendirmektedir (Takagi 2001).

Balang覺癟 mutasyonunun ebeveynlerden birinde olduu d羹羹n羹lmektedir (Kerr 2002). Sporadik olgular覺n %88’i babadan gelen MECP2’deki mutasyondan kaynaklan覺r. Ailesel RS olgular覺nda ve erkeklerdeki mutasyonda anneden gelen X kro簫mozomunda mutasyon vard覺r (Singer ve Naidu

  • . Klinefelter gibi normal bir X kromozomu簫nun olduu XXY karyotipindeki olgularda (Kerr
  • ve somatik mozaisizm durumuda RS’ye benzer klinik tablonun olduu, yaayan erkek olgular oluur. B繹ylece erkeklerde 繹ld羹r羹c羹 olmas覺 beklenen X’e bal覺 dominant bozukluktaki (Clayton-Smith ve ark. 2000) MECP2 mutasyon- lar覺 farkl覺 klinik g繹r羹n羹mlere yol a癟ar (Shahbazian ve Zoghbia 2001). Sperm oluumunda ovuma g繹re 癟ok daha fazla sperm b繹l羹nmesi ger癟ekleti簫inden dolay覺, mutasyon s覺kl覺kla babada ger癟ekle簫mektedir. Baba k覺z覺na tek X’ini verdiinden dolay覺, olanlara g繹re k覺zlarda olas覺l覺k daha fazlad覺r (Kerr
  • . Zorunlu ta覺y覺c覺 MECP2 mutasyonu i癟in mozaik olduunda (Xiang ve ark. 2002) veya X inaktivasyonu normal X lehine olduunda, ailesel tekrar olabilmektedir. Eer mutasyon zigotta ortaya 癟覺karsa, dii ya da erkek birey RS i癟in mozaik olacakt覺r. Bu t羹r durumlar RS’nin klasik, hafif, iddetli olgular覺n覺n yan覺 s覺ra, baka sendrom- larla da balant覺l覺 olabilir (Kerr 2002). Bu nedenle MECP2 geni X’e bal覺 繹zg羹l olmayan mental geri簫likte olas覺 bir aday gendir (Couvert ve ark. 2001).

Macaristan, 襤talya, Avustralya, Norve癟 ve 襤sve癟’te yap覺lan 癟al覺malarda, RS olgular覺n覺n belli corafik b繹lgelerde k羹melenme eilimi g繹sterdii saptan簫m覺t覺r (Dunn 2001). Bu bulgular RS’de ge癟i ek簫linin pre-mutasyondan birka癟 nesil i癟inde tam mutasyona d繹n羹me eklinde olabileceini d羹羹nd羹rmektedir (Leonard ve ark. 2000a).

RS’nin geninin belirlenmesi, bozukluun erken tan覺s覺n覺 ve riskli ailelerde uygun genetik rehberlii salayabilir (Ellaway ve Christodoulou 1999). Genel tekrar riskinin 癟ok d羹羹k olmas覺 nedeniyle 癟ounlukla doum 繹ncesi tan覺 i癟in amniyosentez 繹nerilmemektedir (Kerr 2002). MECP2 mutasyonu saptan覺rsa 繹ncelikle k覺z kardeler ve baba i癟in mutasyon analizi uygulanabilir. RS’li k覺z kardei olan, geliimsel sorunlar覺 olan erkeklerde de mutasyon analizi yap覺labilir (Singer ve Naidu 2001).

rett bozukluunda/sendromunda Y繹nlendirme

Tan覺sal deerlendirme ile birlikte sosyal, n繹ro- psikolojik ve fizik tedaviye y繹nelik deerlendirme tamamlanmal覺 ve y繹nlendirme planlanmal覺d覺r (Dunn 2001). RS’nin t覺bbi y繹nlendirmesi temelde semptomatik ve destekleyicidir. Tam d羹zelme yok簫tur. S繹zel iletiim eksiklii nedeniyle, iletiim tahta簫lar覺 ve teknik gere癟ler gibi alternatif iletiim yol簫lar覺n覺n 繹retilmesi yararl覺 olabilir. Baz覺 k覺zlar g繹zle iaret, jestler ve beden dili ile iletiim kurabilirler. N繹bet kontrol羹 sorundur. N繹bet bozukluunun kesin tan覺s覺 ve uygun antiepileptik se癟imi gereklidir. Dier tedavi denemeleri aras覺nda yer alan m羹zik tedavisi, hidroterapi ve masaj ajitasyonu azalt覺r ve rahatlama salar (Ellaway ve Christodoulou 1999). El stereotipileri daha yararl覺 davran覺lar覺 engellediinde veya deriyi korumay覺 gerektirir duruma ula覺ld覺覺nda bir elin ge癟ici olarak s覺n覺rlan簫mas覺 uygundur; bu durum ayr覺ca dier elin kul簫lan覺m覺n覺 kolaylat覺rabilir. Ancak rutin s覺n覺rlamadan ka癟覺n覺lmal覺d覺r. RS’li bireylerin 繹zellikle uyan覺kl覺kta artan ajitasyon eilimi vard覺r. 襤stemsiz hareketleri davran覺癟覺 y繹ntemlerle durdurmaya 癟al覺mak etki簫sizdir. 襤stemsiz hareketler, ajitasyon ve anksiyete i癟in sessiz ve g羹ven veren ortam yararl覺 olabilir (Kerr 2002)

.

rett sendromuznunda Tedaviye y繹nelik ila癟 denemeleri

L-karnitin uygulamas覺n覺n iletiim becerileri, uyku d羹zeni, konsantrasyon ve hareketlilik 羹zerindeki olumlu etkilerle yaam kalitesini iyiletirdiini g繹steren 癟al覺malar vard覺r (Ellaway ve ark. 2001 ve Ellaway ve ark. 1999). Ek antikonv羹lzan olarak kullan覺lan magnezyumun hiperventilasyon ve siyanotik ataklar覺, ajitasyon ve el stereotipilerini azaltt覺覺 bildirilmitir (Yamashita ve ark. 1999). Melatoninin uyku latans覺n覺 azaltt覺覺, toplam uyku zaman覺n覺 ve uyku etkinliini iyiletirdii saptan簫m覺t覺r (Ellaway ve Christodoulou 1999). RS’de beyin omurilik s覺v覺s覺nda sinir b羹y羹me fakt繹r羹 (NGF) d羹zeyinde azalma saptanm覺t覺r. NGF ben簫zeri etkisi olan Cerebrolysin uygulamas覺 ile RS’li hastalarda davran覺sal aktivite, dikkat, motor ilevler ve s繹zel olmayan sosyal iletiim art覺覺 g繹s簫terilmitir (Gorbachevska ve ark. 2001).

Sonu癟 olarak “yayg覺n geliimsel bozukluklar” aras覺nda yer alan Rett sendromu k覺zlarda g繹r羹len, X’e bal覺 dominant ge癟ili, ilerleyici n繹rogeliimsel bir bozukluktur. Etkin tedavi y繹nteminin olma簫mas覺na kar覺n; bozuklukla ilikili mutasyonun 1999 y覺l覺nda, X kromozomunun uzun kolundaki (Xq28) MECP2 geninde saptanmas覺, hem Rett sendromu- nun doum 繹ncesinde tan覺s覺 ve genetik tedavisine, hem de benzer geliimsel bozukluklar覺n etiyopato- genezine ilikin umut verici gelimeleri h覺zland覺r簫m覺t覺r.

[/xt_item][xt_item title=”襤LG襤L襤 V襤DEO” icon=”Select Icon—“]BELTEN[/xt_item][xt_item title=”DKMAN 襤ND襤R” icon=”Select Icon—“]evre psikolojisi[/xt_item][xt_item title=”E襤T襤M TALEB襤 ” icon=”Select Icon—“]K襤M[/xt_item][/xt_tab]

Psikolog, psikoterapist, ili psikolog, Mecidiyek繹y, psikolojik dan覺manl覺k merkezi, osmanbey, fulya, 癟ocuk, aile, sosyal fobi, kayg覺, 繹zg羹ven, okb, obsesif komp羹lsif bozukluk, okb, obsesif komp羹lsif kiilik bozukluu panik atak, 癟ekingen kiilik bozukluu, Avrupa yakas覺, hipnoterapi, cinsel terapi

zel renme G羹癟l羹羹 nedir?

[fruitful_tabs type=”vertical” width=”100%” fit=”false”] [fruitful_tab title=”TANIMI VETAR襤HSEL KKENLER襤”]

zel renme G羹癟l羹羹 nedir?

Amerikan Psikiyatri Birliinin (APA 2001) tan覺m覺na g繹re 繹zel 繹renme g羹癟l羹羹 zek璽s覺 normal ya da normalin 羹st羹nde olan bireylerin, standart testlere g繹re ya, zek璽 d羹zeyi ve ald覺覺 eitim g繹z 繹n羹nde bulundurulduunda okuma, matematik ve yaz覺l覺 anlat覺m d羹zeyinin beklenenin 繹nemli 繹l癟羹de alt覺nda olmas覺yla tan覺s覺 konulan bir bozukluktur. zel 繹renme g羹癟l羹羹 olan bireyler, 繹renmede 癟ok 繹nemli olan bilgiyi ileme s羹recinin (bilginin al覺nmas覺, d羹zenlenmesi, bellekte depolanmas覺 ve iletilmesi) bir k覺sm覺nda ya da hepsinde sorun yaayabilirler

Disleksili nl羹ler

*Albert Einstein
*Mozart
*Wright Brothers
*Leonardo da Vinci
*Cher
*Tom Cruise
*Walt Disney
*John Lennon
*Winston Churchill
*Henry Ford
*Stephen Hawkings
*Jules Verne
*Alexander Graham Bell
*Woodrow Wilson
*Hans Christian Andersen
*Nelson Rockefeller
*Thomas Edison
*Agatha Christie
*Whoopi Goldberg
*Rodin
*Dustin Hoffman
*Robin Williams
*Louis Pasteur
*Werner von Braun
*Dwight D.Eisenhower
*F. Scott Fitzgerald-Yazar
*Mariel Hemingway
*George Bernard Shaw
*Beethoven
*Carl Lewis
*Magic Johnson
*Sylvester Stallone

[/fruitful_tab] [fruitful_tab title=”DSM LTLER襤”] Tab 3 content place [/fruitful_tab] [fruitful_tab title=”T襤PLER襤/E襤TLER襤”]

繹zel 繹renem g羹癟l羹羹 S覺n覺fland覺rma:

Okuma bozukluu(disleksia)

Yaz覺l覺 anlat覺m bozukluu

Matematik bozukluu

Okuma Bozukluu:

Okuma bozukluu:

ocuun okuma becerilerinin ya覺 zekas覺 ve okul durumuna g繹re beklenen d羹zeyin alt覺nda olmas覺d覺r.

Okuma bozukluu okul 癟a覺 癟ocuklar覺n覺n % 4 羹nde g繹r羹l羹r

Kelimeleri tan覺mada g羹癟l羹k,yava ve yanl覺 okuma , iyi anlayamama .

Dikkat eksiklii ve hiperaktivite bozukluu olanlarda da okuma bozukluu riski y羹ksektir.

Yava okuma ,h覺zl覺 okuma, okurken harf atlama ,ekleme ,deitirme t羹r羹nden hatalar yapma,

Okurken eksik b覺rakma ve tekrarlama hatalar覺 olmas覺

Harfleri birbiriyle kar覺t覺rma tan覺yamama fonetik olarak kar覺t覺rma

G繹rsel ilemleme ve alg覺da sorunlar:

p / d p g b

Sesbilgisel ileme bozukluklar覺:

(ba) /be/ /ba/

/ta/ /ka/

/ba/ /ba/

6 y覺 9,

u yu n,

b yi d ile kar覺t覺rma

Kelime ve heceleri ters okuma

ev ve ….. 癟ok ko癟

Yaz覺l覺 Anlat覺m Bozukluu:

ocuun yaz覺 yazma becerisinin ya覺, zekas覺 ve eitim durumuna g繹re beklenen d羹zeyin alt覺nda olmas覺

Yaz覺 yazabilmek bir 癟ok yetenei kapsamaktad覺r.

Bilgi,d羹羹nce, fikir ak覺lda

tutmak ilikilendirmek ve

s覺ralamak s繹zc羹k ve harfleri

birbirinden ay覺rt edebilmek

sayfada uygun yerlerine koyabilmek

beyindeki mesaj ile el g繹z koordinasyonunun salanmas覺

Genellikle okuma bozukluu ile birlikte g繹r羹l羹r.

Disgrafiya: g繹rd羹羹 harf kelime ve say覺lar覺 yazabilmek i癟in gerekli ilemleri yazamaz, 癟ar覺覺m yapamaz. Defterin hangi sat覺r覺n覺 ve y繹n羹n羹 kullanaca覺n覺 bilemez. 襤ittiklerini de harekete ge癟irip yazamaz.

.G繹z 繹n羹ne getirmede sorunlar: G繹rd羹kleri s繹zc羹kleri anlay覺p okurlar, fakat bu s繹zc羹kleri duyduklar覺nda harflerin ve s繹zc羹klerin simgelerini g繹z 繹n羹ne getiremezler. Bakarak yazarlar fakat s繹ylenildiinde yazamazlar

S繹z diziminde aksakl覺k:

Gramer kurallar覺na g繹re yazamazlar. D羹羹ncelerini, yazmak istediklerini derleyip toplay覺p bir d羹zene sokamazlar, yaz覺ya d繹kemezler. Yaz覺l覺 s覺navlarda baar覺l覺 olamazlar. Kompozisyon, mektup ya da hikaye yazamazlar.

Matematik bozukluu:

D繹rt yetenek alan覺nda bozukluk saptanm覺t覺r:

Dil yetenekleri: (matematik terimlerini anlama ve yaz覺l覺 problemleri matematik sembollerine 癟evirme)

Alg覺sal yetenek: (sembolleri tan覺ma ve anlama, say覺lar覺 k羹meletirme yetenei)

Matematik bozukluu:

Matematik yetenekleri: (toplama, 癟覺karma, 癟arpma, b繹lme ve temel ilemlerin s覺ras覺n覺 izleme)

Dikkat yetenekleri: rakamlar覺 doru yazma ilem sembollerini doru g繹zleme.

[/fruitful_tab] [fruitful_tab title=”SIKLIK VE YAYGINLIK”]

zel 繹renme g羹癟l羹羹 Epidemiyolojisi

Okula devam eden 繹rencilerde % 1-33 ..Erkeklerde k覺zlara oranla daha fazla g繹r羹lmektedir.Okuma bozukluu sol elini kullananlar覺n oran覺 y羹ksektir.renme g羹癟l羹羹 olanlar覺n %20 sinin solak olduu bilinmektedir.renme G羹癟l羹羹 G繹r羹lme S覺kl覺覺
Farkl覺 tan覺 繹l癟羹tleri nedeniyle 癟eitli 羹lkelerde bildirilen oranlar 癟ok farkl覺d覺r. (% 1-30) . Literat羹rde 癟in % 1, Venez羹ella % 3,3 olarak belirtilmektedir.

[/fruitful_tab] [fruitful_tab title=”BEL襤RT襤LER襤 VE NEDENLER襤”]zel 繹renme g羹癟l羹羹 Nedenleri :

Kesin sebebi bilinmemekle birlikte:

Beyin hasar覺,

Geliimsel sapma,

Genetik kal覺t覺msal etmen,

Alg覺sal bozukluklar,

N繹rolojik fonksiyonlarda bozukluklar,

D襤SLEKS襤N襤N BEL襤RT襤LER襤

3-5 YA
1- Kelimelerin tekrarland覺覺 ark覺lardan holanmaz
2- Tekerlemeli oyunlar覺 bir t羹rl羹 繹renemez
3- Bebek gibi konumaya devam eder. Kelimelerini s覺k s覺k a覺r覺r
4- 襤smindeki harfleri bile 繹renemez ve ilgi g繹stermez.
5- Haftan覺n g羹nleri, harfleri say覺lar覺 bit t羹rl羹 繹renemez… t羹m uralara ramen

5-6 YA
1- Harf ve kelimeleri tan覺yamaz, kendi ismini bile yazamaz, kelimelere uyduruk yaz覺l覺mlar bulur.
2- Kelimeleri hecelere b繹lemez. Kap覺 kelimesini Ka-p覺 olarak b繹lemez.
3- Kafiye yapan kelimeleri tan覺yamaz. Bac覺-Hac覺 gibi
4- Harfleri kelimelerle badat覺ramaz. Kedi ne ile bal覺yor? Sorusunu cevaplayamaz.
5- Heceleri tan覺yamaz. K ile hangisi balar kedi, hac覺, bac覺 diye sorulduunda cevaplayamaz.

6-7 YA:
1- Heceleri tan覺makta ve yan yana koymaktaki g羹癟l羹羹 devam ediyorsa
2- Tek heceli kelimeleri okuyam覺yorsa: Top, bal, kel gibi
3- Okuma hatalar覺 harflerin diziliinde hata yapt覺覺n覺 d羹羹nd羹r羹yorsa. Kediyi yedi diye okuma gibi..
4- Okumaktan nefret etme, okumay覺 ZOR 襤 olarak deerlendirme gibi yak覺nmalar覺 varsa

7 YA ve ZER襤:
1- Uzun ve zor kelimeleri yanl覺 okuma… Cumhuriyet yerine h羹rriyet gibi
2- Benzer kelimeleri kar覺t覺rma… Kurt yerine yurt gibi
3- Okurken duraklama, eee yani gibi eklerle doldurma
4- Telefon numaras覺, ev adresi, tarihleri hat覺rlayamama
5- ok heceli kelimelerin sonunu veya tamam覺n覺 uydurma cumhuriyetimizin yerine h羹k羹metimizin gibi
6- Kelimelerin baz覺 hecelerini atlama cumhuriyetimizin yerine cumhuriyetin gibi
7- Okuma esnas覺nda zor kelimelerin yerine kolay覺n覺 se癟me. Hat覺ra yerine an覺 gibi
8- Yaz覺m hatalar覺yla dolu 繹zensiz yazma
9- Bala癟 gibi anlams覺z ekleri atlama. 襤le, ve gibi kelimeleri okumama
10- Sesli okumaktan ka癟覺nma

[/fruitful_tab] [fruitful_tab title=”G襤D襤AT VE SONLANIM”] Tab 2 content place [/fruitful_tab] [fruitful_tab title=”AYIRICI TANI VE EKTANILAR”] GYE EL襤K EDEN DURUMLAR 3.1. DEHB G s覺kl覺kla psikolojik problemlerle ilikilidir (Willcutt ve Pennington, 2000; Jensen ve Breiger, 2005). Arat覺rmalar Gsi olan 癟ocuklar覺n yakla覺k olarak %30unda davran覺sal ve duygusal problemler bildirmektedir. ocukluk 癟a覺n覺n en yayg覺n g繹r羹len eg繹r羹lme durumlar覺 okuma bozukluu ve DEHBdir (Beitchman ve Young, 1997; Biederman, Farone ve Kenan, 1991). Gsi olan 癟ocuklarda artm覺 hiperaktivite riskine iaret edilirken (Cantwell ve Baker, 1991) okuma bozukluu ile dikkat eksiklii aras覺nda da g羹癟l羹 bir iliki olduu bildirilmektedir (Rowe ve Row, 1992).

DAVRANI BOZUKLUKLARI

Engellenme eii d羹羹k

Fazla aceleci

Zaman覺 iyi kullanmaz

S覺n覺fa kat覺lmaz

Sosyal iliki sorunlar覺

fke patlamalar覺

Sosyal becerilerde yetersizlik

Anksiyete bozukluu

zg羹ven eksiklii

KONUMA BOZUKLUKLARI

Gecikmi konuma

Artik羹lasyon problemi[/fruitful_tab] [fruitful_tab title=”NER襤LER”]

retmenine 繹neriler:

Aile ile ibirlii i癟inde olmal覺.

rencinin 繹n s覺rada oturtularak,繹retmeni daha aktif dinlemesini ve derse kat覺l覺m覺n覺 salanmal覺.

Daha iyi 繹rendii y繹ntemi kullanmak (a覺r yaz覺yor yetitiremiyorsa s繹zl羹 s覺nav yaparak 繹renmek, motor becerisi iyi dil ve anlat覺m iyi deilse tahtaya kalk覺p yazd覺r覺lmal覺 vb.)

Zay覺f y繹nlerine odaklan覺p hayal k覺r覺kl覺覺na uratmaktansa g羹癟l羹 taraflar覺 繹n plana 癟覺kar覺lmal覺.

devler baarabilecekleri oranda verilmeli.

Anlayabilecekleri k覺sa kelimelerden oluan, detays覺z kesin y繹nergeler verilmeli.

Kolay se癟im yapamad覺klar覺ndan s覺kl覺kla y繹nlendirilmelidirler.

al覺malar s覺ras覺nda 繹renilenler 癟ok s覺k tekrar edilmeli ve 繹nceki 繹renilenler unutulaca覺ndan toleransl覺 davran覺lmal覺

Yaz覺 yazarken sat覺r aral覺klar覺 bo b覺rak覺lmal覺, 癟izgili defter kullan覺lmal覺.

Okurken sat覺r takibini kalemle,cetvelle ya da parmakla yapmas覺 salanmal覺.

Kelimelerin c羹mledeki yerleri deitirilerek d羹zenlemesi istenmeli.

Basit atas繹zleri 繹retilerek ne anlatt覺覺 tart覺覺lmal覺.

Talimatlar basamak basamak s覺ra ile s繹ylenmeli.

G羹nler aylar mevsimlerle ilgili olarak g繹rsellie dayal覺 olarak (resimler) ad覺m ad覺m 繹retmeye 癟al覺覺lmal覺.

nce sonra, sabah akam kavramlar覺 羹zerinde 癟al覺malar yap覺lmal覺.

S覺ra takip eden 癟izgi – resim-繹yk羹lerle anlaml覺 s覺raya koyma oyunlar覺ndan yararlan覺lmal覺.

Tekerleme s繹yleme 癟al覺malar覺 yap覺lmal覺d覺r.

Matematik problemlerinin ilem ad覺mlar覺 s覺raya konulmal覺, anlayarak yapabilmesi salanmal覺d覺r.

Matematik derslerinde ilemlerle kar覺lat覺覺nda ak覺 emalar覺 癟izdirilmeli.

renci s覺n覺f i癟inde s羹rekli hareket halinde ise, s覺ras覺na oturtarak 繹devi 羹zerinde younlaabilmesi i癟in ne yapmas覺 gerektiini d羹羹nmesi salanmal覺.

ocuk 繹retmenine dikkat etmiyorsa, 繹retmen 癟ocuun dikkatini salayacak 癟evreyi oluturmal覺.

Dikkatlerini uzun s羹re bir yerde toplayamazlar, 癟ocuk kendi hareketlerini, her 癟eit davran覺覺n覺 kendi kontrol羹 alt覺na almad覺k癟a, ilgili olmayan uyar覺c覺lara ald覺r覺 etmedik癟e 繹renmede baar覺 g繹steremez.

ocuk bu kontrol羹 繹reninceye kadar 癟evresi yal覺n olmal覺d覺r. retmenine yak覺n uyaran覺n az olduu yerde oturtulmal覺.

rencinin 繹renecei eylerin de sade s覺ra ile olmas覺 繹nemlidir. Hepsini birden vermeye kalkmak yerine teker teker verilmesine dikkat edilmelidir rnein 羹癟 toplama ilemi yapt覺r覺lacaksa 繹nce biri verilmeli o bittikten sonra dierine ge癟ilmeli. Dier 繹devler ve derslerde de ayn覺 y繹ntem yap覺lmal覺.

ocuk dinlemeye al覺t覺r覺lmal覺, sesin kesildiini, sesleri ay覺rt etme, sese tepki g繹stermesini, sesin geldii yer, k羹癟羹k oyunlarla 繹retilmeli. rnein 癟ocua zil veya piyanoyu yani ses 癟覺karan nesneyi g繹rmemek 羹zere ba覺n覺 masaya, s覺raya dayamas覺 veya sadece g繹zlerini kapatmas覺 ve her sesi duyuta eliyle masaya vurmas覺 繹retilir. rencinin t羹m dikkatini sese vermesi i癟in ses 癟覺karan nesneyi g繹rmemesi gerekir.

oktan se癟meli test veya sorulara s繹zl羹 olarak cevap vermesine izin verilmeli.

ocuun eitiminde ezbercilik deil yarg覺lama 繹n planda tutulmal覺 g羹nl羹k yaay覺覺na deinilmeli.

Sa ve sol y繹nelme, ka覺t, kalem tutular覺, problem olan 癟ocuklarda at覺lacak ilk ad覺m bedenlerinin iki y繹n羹n羹n fark覺na varmalar覺n覺n salanmas覺d覺r. rn: 繹retmen 癟ocuun g繹zlerini kapamas覺n覺 s繹yler ve eli ile 癟ocuun sa ve sol eline dokunarak 繹retmenin dokunduu eli kald覺rmas覺n s繹yler.

Yeni ilem veya kavram 繹retilmek istendiinde somut d羹zeyden ve 癟ocuun d羹zeyinden balan覺lmal覺, rnein toplama 繹retmek i癟in i癟inde s覺ra s覺ra boncuk dizileri olan abak羹s veya 繹retmenin yarat覺c覺l覺覺n覺 kullanaca覺 ara癟lar kullanabilir. ocukla beraber de haz覺rlanabilir. Ama癟 繹retilecek eylerde ilemi somutlat覺rmakt覺r.

S覺n覺fta 繹zel 繹renme g羹癟l羹羹 g繹steren 癟ocukla ilgilenmek hayli zor ve 繹zveri isteyen bir itir. Baarabilen 繹retmenlerin pek 癟ou 癟ocuklar覺n farkl覺l覺覺n覺 kavrayarak, onlar覺 olduu gibi kabul ederek ve g羹癟l羹klerinin 羹stesinden gelmeye y羹reklendirerek, 癟ocuklar覺n ilerdeki akademik baar覺s覺n覺 olumlu etkilemektedir.

[/fruitful_tab] [fruitful_tab title=”TEDAV襤”]

TEDAV襤

zg羹l 繹renme g羹癟l羹羹n羹n t覺bbi bir tedavisi yoktur. Ancak bu sorunun yan覺 s覺ra dikkat eksiklii, a覺r覺 hareketlilik, deprasyon, kayg覺 bozukluu gibi baka psikiyatrik bozukluklar elik ettiinde bu problemlere ilikin ila癟 verilebilmektedir.

zg羹l 繹renme g羹癟l羹羹 tedavi balam覺nda psiko-eitsel olarak ele al覺n覺r. ocuk normal bir okulda eitimine devam ederken bireysel ya da gurup halinde 繹zel bir eitime al覺n覺r.
ocuun gerek akademik gerek g羹nl羹k yaam覺nda ve ilikilerinde sorun yaamas覺na yol a癟an alanlarda destek salan覺r. Bu alanlar: dikkat ve g繹rsel, iitsel, dokunsal, kinestetik alg覺, bellek, ard覺覺kl覺k, planlama, organizasyon, izleme, s覺ralama, motor koordinasyon, dinleme, ifade etme, okuma-yazma, dil becerileri, kavram ve d羹羹nme gibi psikolojik s羹re癟leri ve dier becerileri i癟erir. Bunun d覺覺nda 繹renme g羹癟l羹羹 yaayan 癟ocuklarda s覺kl覺kla rastlanan, 繹zg羹ven eksiklii, sosyal uyumda bozulma, duygusal a癟覺dan zorluk 癟ekme vb. durumlara y繹nelik psikoterapi uygulamalar覺na da tedavi de yer verilir. Ayr覺ca 繹zel eitim desteiyle akademik olarak da desteklenirler.

renme g羹癟l羹羹 yaayan 癟ocuklar gerekli psiko-eitsel destei almazlarsa, d羹羹k benlik sayg覺s覺, 繹zg羹ven eksiklii, deersizlik gibi duygusal problemlerle birlikte, akademik baar覺s覺zl覺k, okula ve eitime y繹nelik istein azalmas覺, okuldan kopma, sosyal ilikilerinde bozulma, davran覺 bozukluklar覺, i ve sosyal yaam覺nda belirgin zorluklar, gibi t羹m yaamlar覺n覺 etkileyecek sorunlarla ve sonu癟larla kar覺la覺rlar.

[/fruitful_tab] [fruitful_tab title=”VAKA/OLGU RNE襤”] Tab 1 content place [/fruitful_tab] [fruitful_tab title=”襤LG襤L襤 V襤DEO”] Tab 2 content place [/fruitful_tab] [fruitful_tab title=”KAYNAKLAR”] Tab 3 content place [/fruitful_tab] [/fruitful_tabs]

zel 繹renme g羹癟l羹羹 Tan覺s覺:

Tan覺 ilemlerinde yetersizlik durumu zeka geriliine balanmayacak d羹zeyde olmal覺,

renmesini etkileyecek bedensel bir hastal覺覺n olup olmad覺覺 belirlenmeli (ast覺m,diabet,kanser hastal覺klar覺nda hastal覺ktan ve ila癟lardan kaynakl覺 繹renme g羹癟l羹羹 dikkat sorunlar覺 vb. g繹r羹lebilir.)

Psikolog, psikoterapist, ili psikolog, Mecidiyek繹y, psikolojik dan覺manl覺k merkezi, osmanbey, fulya, 癟ocuk, aile, sosyal fobi, kayg覺, 繹zg羹ven, okb, obsesif komp羹lsif bozukluk, okb, obsesif komp羹lsif kiilik bozukluu panik atak, 癟ekingen kiilik bozukluu, Avrupa yakas覺, hipnoterapi, cinsel terapi

Psikiyatride kullan覺lan ila癟lar

Psikiyatride kullan覺lan ila癟lar;

1.Antidepresanlar:

Sertralin (Lustral, Seralin, Selectra, Serdep)
Sitalopram (Cipram, Eslopram, Citol, Vodelax, Citara)
Paroksetin (Seroxat, Paxil, Paxera, Xetanor)
Fluvoksamin (Faverin)
Fluoksetin (Prozac, Depreks, Zedprex, Fulsac, Florak)
Essitalopram (Cipralex, Eslorex, Citoles, Losiram, Esmax)

Venlafaksin (Efexor, Venegis, Veniba, Sulinex)
Milnacipran (ixel)

Duloksetin (Cymbalta, Duxet)
Reboksetin (Edronax)

Tianeptin (Stablon)

Mirtazapin (Remeron, Mirtaron, Redepra, Zestat, Velorin)

Moklobemid (Aurorix)

Mianserin (Tolvon)
Trazodon (Desyrel)

Bupropion (Zyban, Wellbutrin)

Amitriptilin (Laroxyl)
Klomipramin (Anafranil)
襤mipramin (Tofranil)

Opipramol (襤nsidon, 襤nsomin)
Maprotilin (Ludiomil, Maprotil)

Antidepresanlar覺n Etki G羹c羹n羹 Art覺rmak 襤癟in Kullan覺lan Ancak Antidepresan Olmayan;
Buspiron (Buspon)

2.Antiepileptikler: S羹regen veya Tekrarlay覺c覺 Depresyon veya Depresyon-Mani Ataklar覺 襤le Giden Bipolar (襤kiu癟lu, Manik Depresif Hastal覺k) Bozukluk Tedavilerinde Kullan覺l覺rlar.
Karbamazepin (Tegretol, Karazepin, Teril, Karberol)
Valproat (Depakin, Convulex)
Lamotrijin (Lamictal)
Topiramat (Topamax, Xamate)
Gabapentin (Neurontin, Gaptin)

3.Antipsikotikler:
Daha 癟ok izofreni, izoaffektif Bozukluk ve Bipolar Bozukluk tedavilerinde kullan覺lsalar da dier iyilemeyen veya diren癟li psikiyatrik bozukluklarda da kullan覺labilirler.
a.Tablet Olanlar
Haloperidol (Norodol)
Klorpromazin (Largactil)
Pimozid (N繹rofren)
Trifluoperazin (Stilizan)
S羹lpirid (S羹lpir, Meresa, Dogmatil, ****)
Risperidon (Risperdal, Rileptid, Ricus, Rixper)
Olanzapin (Zyprexa, Rexapin, Ozaprin, Elynza, Olaxinn)
Ketiapin (Seroquel, Cedrina, Gyrex, Serex, Sequa, Ketya)
Aripiprazol (Abilify)

b.Depo Enjeksiyon Antipsikotikler;
Risperidon (Risperdal Consta)
Flufenazin (Prolixin)
Zuklopentiksol (Clopixol)
Flupentiksol (Fluanxol)

4.Demans (Bunama) Tedavisinde Kullan覺lan 襤la癟lar
Erken yalarda balayan iyi huylu unutkanl覺klarda verilmezler.
Memantin (Ebixa, Memanzaks, Melanda)
Donepezil (Aricept, Doenza)
Rivastigmin (Exelon)
Galantamin (Reminyl)

5.Yeil Re癟ete 襤le Sat覺lan ve Kayg覺 Giderici Olarak Kullan覺lanlar; Benzodiazepin Grubu 襤la癟lar
Tedavi i癟in 繹nerilen dozlar覺n 10-15 kat y羹ksek dozlar覺nda ba覺ml覺l覺k yaparlar.
Diazepam (Diazem, Nervium, Spazmo-Valibrin)
Alprazolam (Xanax, Stabina)
Klonazepam (Rivotril)
Lorazepam (Ativan)
Klordiazeposid (Librax, Librium, Klipaks)

6.Yeil Re癟ete 襤le Sat覺lmayan Ancak Kayg覺 Giderici Etkisi Onlar Kadar Olabilen
Medazepam (Tranko-Buskas)

7.Yeil Re癟ete 襤le Sat覺lan Ancak 襤la癟 Yan Etkilerini nlemek 襤癟in Kullan覺lan ve Sadece Psikolojik Ba覺ml覺l覺k Yapabilen 襤la癟; Psikopat olmayanlarda psikolojik ba覺ml覺l覺k bile yapmaz!
Biperiden (Akineton)

8.K覺rm覺z覺 Re癟ete 襤le Sat覺lan 襤la癟lar;
Uyar覺c覺 olma etkisi nedeniyle uykusuzluk yapar, b繹ylece hem uykuyu a癟ar hem de dikkati art覺r覺r. K覺rm覺z覺 re癟ete olmas覺n覺n nedeni uykuyu bozmas覺ndan yani uykuyu ka癟覺rarak uykuya dalmay覺 zorlat覺rmas覺ndand覺r. Bu nedenle de akam saat 20:00den sonra verilmesi 繹nerilmez. zellikle dikkat eksiklii olanlarda dikkati art覺r覺r, hiperaktif olanlarda hareketleri olmas覺 gereken d羹zeye indirir (uyuukluk, donukluk yapmaz). zellikle a覺r depresyonlarda uyku, itah art覺覺, g羹nl羹k aktiviteleri yapamayacak d羹zeyde yorgun, halsiz ve enerjiden yoksun hisseden hastalarda ilac覺n uyar覺c覺 etkisinden faydalan覺larak hastay覺 canland覺rmak i癟in kullan覺labilir. Ritalin k覺sa etkili olduundan etkisi 3-5 saat s羹rer ve g羹nde 3 defa (sabah, 繹len, akam) verilebilir. Concerta ise uzun etkili eklidir ve g羹nde 1 defa sabah verilebilir. Ancak san覺lan覺n, tahmin edilenin aksine kendi klinik g繹zlemlerim uzun etkili olan Concertan覺n k覺sa etkili olan Ritaline g繹re baar覺 oran覺 daha d羹羹kt羹r. Baz覺 hastalar覺mda Concerta + Ritalin ikilisinin beraber kullan覺m覺 bile daha baar覺l覺 sonu癟lar vermitir.
Metilfenidat (Ritalin 10mg {K覺sa Etkili}, Concerta 18-27-36-54mg {Uzun Etkili})

9.Propranolol (Dideral) ve Metoprolol (Beloc)
Panik atak ge癟irenlerde ataklar覺 繹nlemek, s覺k覺nt覺y覺 gidermek ve korkular覺n 繹n羹ne ge癟mek i癟in kullan覺l覺r. Psikiyatrik bozukluklarda daha etkili olduundan daha 癟ok tercih edilen Propranolold羹r.

10.Migren Tedavisinde Kullan覺lan 襤la癟lar;
Zolmitriptan (Zomig)
Eletriptan (Relpax)
Naratriptan (Naramig)

11.Dierleri;

a.Modafinil (Modiodal, Modiwake)
Uyku art覺覺 ile giden depresyonlarda antidepresanlara ek olarak verilmektedir.

b.Dis羹lfiram (Antabus)
Alkol b覺rakma tedavilerinde kullan覺lan, alkol isteini azaltmadan fakat alkolle al覺nd覺覺nda 繹l羹mc羹l yan etkiler ortaya 癟覺karan bir ila癟t覺r.

c.Antihistaminikler (Prakten, Sipraktin, Atarax vb.)
Daha 癟ok kayg覺 (bunalt覺, s覺k覺nt覺) giderici olarak kullan覺l覺rlar. Bunun yan覺nda itah art覺r覺c覺 olarak veya Akineton gibi onun yerine antipsikotiklerin yan etkilerini 繹nlemek amac覺yla da kullan覺l覺rlar.

d. Zopiklon (Imovane)
Sadece uyku ilac覺 olarak kullan覺l覺r. Etkisi 6-7 saat kadard覺r ve uykudan uyan覺ld覺覺nda uyku sarholuu veya denge bozukluu yapmaz.

e.Pirasetam (Nootropil)
Beyin kan ak覺m覺n覺 art覺rarak ve uyar覺c覺 etki yaparak bazen psikiyatrik bozukluklarda etkili olabilir. Rutin kullan覺mda ilk s覺ralarda yer almaz.

f.Desmopressin (Minirin)
Sprey eklinde burun i癟ine uygulan覺r. Gece alt覺n覺 覺slatma sorunu olanlarda tedavide kullan覺l覺r ancak tedavi edici deil daha 癟ok ikayetin ortadan kalkmas覺n覺 salamaktad覺r. Kullan覺ld覺覺 s羹rece idrar ka癟覺rma ikayeti de olmaz.

g. Flumazenil (Anexate ampul)
Yeil re癟ete ile sat覺lan ve Benzodiazepinlerin etkilerini geriye d繹nd羹rmek i癟in damar yolundan uygulana, etkisini 30-60 saniyede 癟覺karan bir ila癟t覺r.

h. B12 vitaminleri i癟eren ampuller (Dodex ampul, Neurogriseovit, Epargriseovit)
B12 vitamini eksiklii enjeksiyon eklinde uygulanan ila癟larla tedavi edilir, tablet ila癟larla deil. B12 vitamini eksiklii unutkanl覺k, denge bozukluu, a覺r derecede depresyon ve kayg覺 bozukluu ve erken bunamaya kadar giden a覺r hastal覺klara/ikayetlere neden olabilir. B12 eksikliinin tedavisi 繹m羹r boyu olmal覺d覺r. B12 eksiklii kanda 繹l癟羹m羹 yap覺larak tespit edilebilir.

I.Nikotin bant veya sak覺z (Nicotinell)
Sigara b覺rakma tedavilerinde kullan覺l覺r.

i.Sinarizin (Sefal ve Sefal Fort) ve Betahistin HCl (Betaserc, Vasoserc)
Ba d繹nmelerinde kullan覺lan ila癟lard覺r.

j.Sildenafil (Viagra, Levitra, Sildegra)
Erkeklerin sertleme bozukluklar覺nda kullan覺l覺r.

k.Asepromazin (Plegicil damla)
Kullan覺m覺 terk edilmi olan bir antipsikotiktir. Maalesef ki, 癟ocuklar覺n rahat uyumalar覺n覺 salamak amac覺yla kullan覺la gelen, baz覺 ila癟 satan ve ehil olmayan kiilerce 繹nerilen bir ila癟t覺r.

Psikolog, psikoterapist, ili psikolog, Mecidiyek繹y, psikolojik dan覺manl覺k merkezi, osmanbey, fulya, 癟ocuk, aile, sosyal fobi, kayg覺, 繹zg羹ven, okb, obsesif komp羹lsif bozukluk, okb, obsesif komp羹lsif kiilik bozukluu panik atak, 癟ekingen kiilik bozukluu, Avrupa yakas覺, hipnoterapi, cinsel terapi

Dissosyatif Bozukluklar覺

[fruitful_tabs type=”vertical” width=”100%” fit=”false”] [fruitful_tab title=”TANIMI VETAR襤HSEL KKENLER襤”] Tab 1 content place [/fruitful_tab] [fruitful_tab title=”DSM LTLER襤”] Tab 3 content place [/fruitful_tab] [fruitful_tab title=”T襤PLER襤/E襤TLER襤”] Tab 1 content place [/fruitful_tab] [fruitful_tab title=”SIKLIK VE YAYGINLIK”] Tab 2 content place [/fruitful_tab] [fruitful_tab title=”BEL襤RT襤LER襤 VE NEDENLER襤”] Tab 3 content place [/fruitful_tab] [fruitful_tab title=”G襤D襤AT VE SONLANIM”] Tab 2 content place [/fruitful_tab] [fruitful_tab title=”AYIRICI TANI VE EKTANILAR”] Tab 3 content place [/fruitful_tab] [fruitful_tab title=”KOMPL襤KASYONLAR-襤NT襤HAR”] Tab 2 content place [/fruitful_tab] [fruitful_tab title=”TEDAV襤”] Tab 3 content place [/fruitful_tab] [fruitful_tab title=”VAKA/OLGU RNE襤”] Tab 1 content place [/fruitful_tab] [fruitful_tab title=”襤LG襤L襤 V襤DEO”] Tab 2 content place [/fruitful_tab] [fruitful_tab title=”KAYNAKLAR”] Tab 3 content place [/fruitful_tab] [/fruitful_tabs]
vajinismus-nedir1

VAJ襤N襤SMUS

VAJ襤N襤SMUS NED襤R?
Vajinusmus; vajinan覺n giriindeki kaslar覺n istem d覺覺 kas覺larak cinsel birlemenin ac覺l覺 ve imkans覺z hale gelmesi durumudur.
Kas覺lmalar istemd覺覺 olarak geliir.
Kas覺lmalar bilin癟li ise bu vajinusmus deil e reddidir.
Vajinismus DSM-V Tan覺 l癟羹tleri Nelerdir?
A. Aa覺dakilerin birinde (ya da daha 癟ounda) s羹rekli ya da yineleyici g羹癟l羹k 癟ekme
-birleme s覺ras覺nda vajinaya girme
-vajinaya girme giriimleri s覺ras覺nda vulvovajinada ya da pelviste ar覺 duyma
-vajinaya girme giriimleri s覺ras覺nda vulvovajinada ya da pelviste ar覺 duymaya y繹nelik kayg覺 ya da korku
-vajinaya girme giriimi s覺ras覺nda pelvis taban覺 kaslar覺n覺 癟ok germe ya da s覺kma
B. A tan覺 繹l癟羹t羹ndeki belirtiler en az yakla覺k 6 ayd覺r s羹rmeli
C.Bu bozukluk kiide klinik a癟覺dan belirgin bir s覺k覺nt覺ya neden olur.
D. Bu bozukluk, baka bir Eksen I bozukluuyla daha iyi a癟覺klanamaz (rnein, somatizasyon bozukluu) ve sadece genel t覺bbi bir durumun dorudan fizyolojik etkilerine bal覺 deildir.
VAJ襤NSMUS TANISI VE T襤PLER襤 NELERD襤R?
Vajinusmus tan覺s覺 ilk cinsel birliktelik denemesi s覺ras覺nda yaananlar覺 癟iftin anlatmas覺 ile konulur.
Primer vajinusmus; vajinan覺n 羹癟te bir d覺 k覺sm覺nda cinsel birlemeyi engelleyecek boyutta yineleyici ve s羹rekli olarak istem d覺覺 kas覺lmas覺d覺r. 襤likiye girmeye izin vermeyecek kadar iddetli ve ar覺l覺d覺r kas覺lmalar. Primer vajinusmusta hasta hayat覺nda hi癟bir baar覺l覺 cinsel birleme yaayamam覺t覺r. (tamamlanmam覺 evlilik)
Seconder Vajinusmus; Daha 繹nce ac覺s覺z ve ar覺s覺z cinsel birleme yaant覺s覺 olmu ve sonras覺nda vajinusmus gelitirmi kad覺nlarda g繹r羹len vajinusmus ise seconderdir. Seceonder vajinusmus genellikle doum y覺rt覺klar覺, k繹t羹 sert jinekolojik muayneler, travma ve ameliyat yaant覺lar覺, a覺r enfeksiyonlar sonras覺 disparoniye bal覺 olarak gelien bir durumdur.

G繹r羹lme S覺kl覺覺
lkemizde g繹r羹lme s覺kl覺覺 ile ilgili net veriler yoktur.
Bat覺l覺 kaynaklarda %1-6 olarak tahmin edilmektedir.
Konyada yap覺lan bir arat覺rmada %15.3 olarak bulunmutur. Vajinismus yaayan kad覺nlar覺n %46.3 羹 bu durumu yaln覺zca elerinin bildiini, %53.7 si bakalar覺n覺n da bildiini belirtmi.
VAJ襤N襤SMUS BEL襤RT襤LER襤 NED襤R? NELERD襤R?
Vajinismusn en temel belirtisi,
cinsel birlemes覺ras覺nda kiinin
panik atakbenzeri bir durum yaamas覺d覺r.
Bilinci a癟覺k olsa da kad覺n kontrol羹n羹 yitirir.
Penisinvajinaya giriinin ar覺l覺 ya da zor olmas覺,
iftin rahats覺z, hatta imk璽ns覺z penetrasyon (penisvajinabirlikteliini i癟erencinsel birleme) yaamas覺,
Cinsel ilikis覺ras覺nda yaanan yanma, gerginlik ve batma hissi,
Hi癟bir belirgin nedeni olmayan cinsel ar覺lar,
Tampon kullanamama,
Jinekolojik/pelvik muayenenin zor yap覺lmas覺 ya da yap覺lamamas覺,
Cinsel ilikis覺ras覺nda solunumun durma seviyesinde yavalamas覺,
V羹cudun dier kas gruplar覺n覺n (bacak, kol, bel, vb.) iliki s覺ras覺nda spazmlar yaamas覺,
Baar覺s覺zl覺k ve ar覺 endiesi nedeniyle ilikiden ka癟覺lmas覺, eklinde yaan覺r.

VAJ襤N襤SMUS NEDENLER襤

1-B襤YOLOJ襤K ETMENLER
Pelvik t繹m繹rler,
Vajinan覺n yalanmaya bal覺 atrofisi(k繹relme),
Doum patolojileri ve
retral karunk羹l (Kad覺n 羹retras覺nda en 癟ok g繹r羹len t羹m繹rd羹r)
Pelvik 襤ltihabi Hastal覺覺 P襤D,
Yumurtal覺k kistleri,
riner Enfeksiyonlar,
Vjinada sarkma
Vajinada Kuruluk,
Vulva kanseri,
Vajinal enfeksiyonlar,
Sedef hastal覺覺, egzema vb. deri hastal覺klar覺.
2-PS襤KO-SOSYAL ETMENLER
Ge癟miteki cinsel taciz yaant覺s覺, zorla evlendirilme
-Hamilelik korkusu,
-Ac覺 korkusu,
-Medikal/fiziksel durumdan kaynaklanan ac覺l覺 birleme,
-Y羹ksek kayg覺,
-Yetersiz cinsel eitim,
-Ev yaant覺s覺nda kat覺 ve dengesiz dini 繹retilerin olmas覺,
-ocuklukta ok edici cinsel g繹r羹nt羹ye maruz kalmak,
-Evde iddet yaant覺s覺,
-Aileye ilikin korkular, zay覺f anne, otoriter baba
-Balanma korkusu,
-Kal覺plam覺 olumsuz yarg覺lar,
-Taciz eden bir partnerin olmas覺,
-襤lk denemelerde ac覺 duyma
-Baar覺s覺zl覺k korkusu
-K羹癟羹k yata evlendirilme
-G羹ven eksiklii vb.

VAJ襤N襤SMUSLU KADINLARIN DUYGUSAL ZELL襤KLER襤
Herkesin bu kadar kolay yapt覺覺 bir eyi ben nas覺l yapam覺yorum eklinde su癟luluk duyma.
Utan癟 duyma
Kendinden nefret etme
Hayal k覺r覺kl覺覺 hissi
Zamanla meydana gelen cinsel isteksizlik

VAJ襤N襤SMUSLU KADINLARIN GENEL ZELL襤KLER襤

Hereyin en k繹t羹s羹n羹 d羹羹n羹rler
Kurallara uyarlar
fkeyi ifadede zorluk 癟ekerler veya k覺zg覺nl覺klar覺n覺 d覺a vurmazlar
Aileye ba覺ml覺d覺rlar
襤yi k覺z olmaya 癟al覺覺rlar
Kabul gereksinimine ihtiya癟 duyarlar
襤ne di癟i… gibi korkular覺 vard覺r.
V羹cut b羹t羹nl羹羹n羹n bozulaca覺na dair korkular覺 vard覺r
ocukluk 癟a覺ndan kalma korkular覺 vard覺r
Duygusal ve ruhsal geliimleri sal覺kl覺 deildir
ocuksu bir kiilikleri vard覺r
Duygusal ve fiziksel olarak a癟覺k olman覺n tehdit edici ve g羹venilmez olduunu d羹羹n羹rler.
Cinsel iliki veya penisin vajinaya girmesine kar覺 korku reaksiyonlar覺 vard覺r.
Yatak 覺slatma ve uykusuzluk gibi 癟ocukluk semptomlar覺 olabilir
Erkekleri sald覺rgan olarak alg覺layabilirler
Kontrols羹z davran覺lar覺 vard覺r.
Bedenlerinden 癟ounlukla honut olmazlar
G羹ven duygular覺 zedelenmitir, ya 癟ok 癟abuk g羹venirler yada g羹ven duymada zorlan覺rlar.
Cinsellii k繹t羹 ve kirli olarak alg覺larlar
S覺k s覺k hastalan覺rlar
Olumsuz dinsel 癟at覺malar覺 olabilir
Anoraksi ve bulima s覺k g繹r羹lebilir.
Kayg覺l覺 ve tedirgin ruh halleri vard覺r.
Yetikinlii ve evlilii kabul etmede zorluk 癟ekerler
Ge癟milerinde cinsel iddete maruz kalm覺 yada tan覺k olmu olabilirler
Cinsel organlar覺ndan irenme yada holanmama durumu yaayabilirler

VAJ襤N襤SMUSLU KADINLARIN ORTAK A襤LESEL ZELL襤KLER襤
Bask覺n, tehditkar, alkolik bir babalar覺 olabilir.
Cinsellikten holanmayan veya bir g繹rev gibi alg覺layan anne olabilir
Fiili iddet, s覺k 癟at覺malar覺n ve ayr覺 yatak odalar覺n覺n olduu sal覺ks覺z ebeveyn ilikisi olan ailelerdir.
zel , a覺r覺 koruyucu, sed羹ktif (ayart覺c覺, batan 癟覺kart覺c覺) veya s覺n覺rlar覺n belirgin olmad覺覺 baba k覺z ilikisi olabilir.
Annelerini kendisini ve 癟ocuklar覺n覺 koruyamayacak kadar etkisiz, 癟aresiz ve ba覺ml覺 olarak deerlendirirler.
Bilin癟d覺覺 olarak, cinsel ilikide bulunmay覺, genellikle bask覺n babalar覺na kar覺 m羹cadele vermi fakat baar覺l覺 olamam覺 ve zavall覺 olarak alg覺lanan anne ile 繹zdeleme olarak alg覺lan覺r

“AYIRICI TANI VE EK TANILAR”
E tan覺
M羹kemmeliyet癟i ve rit羹elleri olan kad覺nlarda vajinismus g繹r羹lebilir.
Major depresyon ve anksiyete bozukluunun elik etmesi s覺k g繹r羹l羹r. (%81.6)

Ay覺r覺c覺 tan覺
Cinsel birlemeyle ilikili ar覺 ikayeti olan (disparoni ) bir kiide vajinismus varsa 繹ncelikli tan覺 vajinismus olarak kabul edilmektedir.Disparonide cinsel birleme g繹r羹lmektedir.

“KURAMSAL ALTYAPISI”
VAJ襤NiSMUSLA 襤LG襤L襤 KURAMSAL AIKLAMALAR
Nedenleridavran覺sal, bilisel, dinamik ve varolusal modellere g繹re de ele alabiliriz.

Davran覺癟覺 ModeL;
Ge癟mite yaanm覺 bir taciz, ensest iliki ya da k繹t羹 bir cinsel deneyimin ar覺 ve ac覺 verici olarak deerlendirildiinde olutuunu s繹yler.
M. Ericksonun dedii gibidefolu bir 繹renme ve kabullenmeolarak ele al覺r.
Bilisel model,
ge癟mite maruz kal覺nan cinsel yasaklar ve abart覺l覺 ilk gece hik璽yelerin kiide oluturduu cinsellikle ilgili negatif emalar覺 i癟erdiini d羹羹n羹r.
Bilisel 癟arp覺tmalara odaklan覺r.

Freudun dinamik modelinde ,
癟ocuklukta繹dipal d繹nemad覺 verilen ve cinsel kimliin gelitii bir kritik d繹nem vard覺r. Bu d繹nemde 癟繹z羹me kavuamayan psikolojik durumlar kad覺nlarda ilerleyen yalarda vajinismusa neden olabilmektedir.
Varolusal model,
Erkek egemen topluma bir ba kald覺r覺 metodu, kad覺n覺n kendini eine ifade etmesi, fark覺nda olmadan kendi varl覺覺n覺 eine hissettirmesi ve istedii ilgiyi g繹rmesi i癟in balatt覺覺 bilin癟d覺覺 otomatik hareketleri i癟eren nedenlerle ele almaktad覺r.
“TEDAV襤”
VAJ襤N襤SMUS TEDAV襤S襤
VAJ襤N襤SMUSTA YK ALMAK VE DEERLEND襤RME YAPMAK
Vajinusmusta 繹yk羹 almak ve deerlendirme yapmak i癟in aa覺daki bal覺klar覺n s覺ral覺 bir ekilde ele al覺nmas覺 gerekir
Sosyo-demografik veriler
Yak覺nma ve yak覺nman覺n 繹yk羹s羹n羹 almak
Cinsel ilev aamalar覺n覺 g繹r羹mek*
Cinsel durum muayenesi yap覺lmas覺**
T覺bbi ve psikiyatrik durumun deerlendirilmesi
Aile psikoseks羹el geliim 繹yk羹s羹n羹 almak
Verileri deerlendirmek hedefleri oluturmak
Tan覺 koymak ve tedavi program覺 oluturmak
C襤NSEL 襤LEV AAMALARINI GRMEK
Vajinismusun ortaya 癟覺kmas覺 ile beraber 癟ou kez cinsel yan覺t覺n, cinsel istek, uyar覺lma, orgazm gibi her bir evresinde yaanan fiziksel ve psikolojik deimeler olumsuz etkilenir. Dolay覺s覺yla hastan覺n cinsel yan覺t d繹ng羹s羹yle ilgili daha ayr覺nt覺l覺 bilgiler elde etmek gerekir.
Cinsel istek aamas覺*
Elerin cinsel istek s覺kl覺klar覺 ve bu konuda birbirlerine uyumlar覺 nas覺ld覺r?
Cinsel fantezileri r羹yalar覺 var m覺d覺r?
Fantezi ve r羹yalar覺n i癟erii ve nitelii nedir?
ift ya da elerden her biri erotik filmlerden ve resimlerden nas覺l etkilenir?
Her bir e cinsel yaamlar覺n覺 nas覺l buluyor?
Cinsel uyar覺lma aamas覺*
Einin v羹cuduna ve cinsel organ覺na dokunmas覺ndan rahats覺zl覺k duyuyor mu?
Bu dokunma eylemleri s覺ras覺nda 覺slanma, sertleme oluyor mu?
Her bir e i癟in uyar覺lma yeterli mi?
Bu aamada psikolojik belirtilerin yan覺s覺ra nefes al覺p vermede h覺zlanma, terleme, 癟arp覺nt覺 gibi fiziksel belirtiler aliik ediyor mu?
Cinsel uyar覺dan haz almay覺 ve birbirlerine haz vermeyi biliyorlar m覺?
Eler sevime s覺ras覺nda birbirinin tutumundan memnun mu?
Cinsel birleme ve orgazm aamas覺*
Her bir ein cinsel birlemeye kar覺 olumsuz bir duygusu var m覺?
Cinsel birleme aamas覺na geldiinde ne hissediyor?
Kendini cinsel birlemeye haz覺r hissediyor mu?
Cinsel birleme olmuyorsa ne oluyor?
Eler birbirlerinin yan覺nda mast羹rbasyon yapmaktan rahats覺zl覺k duyar m覺?
Eler orgazma ula覺rlar m覺? Nas覺l?
Orgazm s覺ras覺nda ve sonras覺nda neler hissediyor?
C襤NSEL DURUM MUAYENES襤 YAPILMASI**
iftin hali haz覺rdaki cinsel deneyimlerinin ve bunlara ilikin d羹羹nce, duygular覺n覺n ve davran覺lar覺n覺n yelpazesinin ne olduuna y繹nelik ayr覺nt覺l覺 繹yk羹s羹 al覺nmal覺d覺r. terapist;
Cinsel sorunuzun ne olduunu anlamam i癟in ne olup bittiiyle ilgili ayr覺nt覺l覺 bilgi edinmem gerekir. Sorununuzun (vajinusmusun) ilk ortaya 癟覺kt覺覺 andaki ve son bir ayl覺k d繹nemdeki cinsel yaant覺n覺z覺 bilmem 繹nemlidir. Bunu sizlerin bana ayr覺nt覺l覺 bir ekilde anlatmaya 癟al覺man覺z gerekiyor. O y羹zden size soraca覺m sorular覺 ayr覺nt覺l覺 bi癟imde ele almam覺z gerekiyor. eklinde 癟ifte baz覺 sorular y繹neltmelidir.
Birbirinizi uyaracak yeterlilikte dokunma ve 繹n sevime yap覺yor musunuz?
Yeterince sevime olmad覺覺nda, daha fazla zaman ve 繹zen gerektiini s繹yleyebilir misin覺z?
En son ne zaman sevime/cinsel birleme giriiminiz oldu? Bunu ayr覺nt覺l覺 bir ekilde anlat覺r m覺s覺n覺z?
Sevime ortam覺 g羹venli miydi?
襤kiniz rahat m覺yd覺n覺z?
Birbirinizin yan覺nda ne kadar soyunuyorsunuz?
Birbirinize ne kadar dokunuyorsunuz?
Einizle beraber kar覺l覺kl覺 b羹t羹n bedene ve cinsel b繹lgelere rahatl覺kla dokunabiliyor musunuz?
Cinsel uyar覺lara ne kadar yan覺t veriyorsunuz?
Cinsel isteiniz, cinsel hazz覺n覺z var m覺?
Sertleme, 覺slanma var m覺?
Cinsel birleme aamas覺na ge癟tiinizde ne oluyor?
Ka癟覺nd覺覺n覺z bir ey var m覺?
Cinsel birleme ger癟eklemiyorsa, cinsel ilikinizi birlemesiz bir ekilde nas覺l tamaml覺yorsunuz?
Orgazma ulamak i癟in neler yap覺yorsunuz?
Vajinismus Tedavisinde Dikkat Edilmesi Gereken Konular
Tedavi mutlaka ele beraber olmal覺d覺r. Elerin vajinismuslu kad覺nlara yakla覺mlar覺n覺n nas覺l olduuna dikkat edilmelidir. Eler yaanan problemi hog繹r羹yle mi kar覺l覺yor bu konuda sorun mu 癟覺kar覺yor?
Vajinismusun fiziksel bir nedeni olabilir ve bu nedenle kad覺n覺n mutlaka cinsel terapi 繹ncesi bir kad覺n doum uzman覺na g繹r羹nmesi gerekir.
Deneyip de baar覺s覺zl覺kla sonu癟lanan her tedavi giriimi 癟ifti dipsiz bir kuyuya doru s羹r羹kler, umutlar覺n覺 k覺rar, tedaviyi g羹癟letirir.
Tedavinin sonlar覺na doru elerin aras覺 a癟覺lmaya balar ve s覺k s覺k kavga etmeye balarlar.
Vajinismus tan覺 konuduunda tedavisi en kolay cinsel ilev bozukluudur.
Tedavideki temel hedef kas belleinin yeniden oluturulmas覺- fark覺ndal覺覺n art覺r覺lmas覺d覺r.
Seks terapisi, psikoeitim, ev 繹devleri, hipnoterapi, EMDR tedavide kullan覺lan y繹ntemlerdir.
Kadinin iliki s覺ras覺nda partnerini y繹nlendiren pozisyonda olmas覺 ve onunla iyi iletiim kurmas覺 繹nerilmektedir.
Vajinismus tedavisi i癟in 繹nerilen davran覺癟覺 y繹ntemler
Vajinismus tedavisinde en s覺k kullan覺lan y繹ntemlerden biri de bilisel davran覺癟覺 y繹ntemdir. Ama癟 yanl覺 繹renilen tepkilerin yerine yenilerini koymakt覺r. Bu y繹ntemde;
Ayna egzersizi: yere konulan bir el aynas覺 ile genital organin incelenmesi
Masaj egzersizi (Sensitif fokus): dokunarak hissetme. Kiinin kendisi ve ei taraf覺ndan genital organ覺n ve hazz覺n hissedilmesi salan覺r.
Kegel egzersizi: vajinal PC kas覺n覺n s覺k覺l覺p gevemesi eklinde yap覺l覺r. Fark覺ndalii ve cinsel hazz覺 art覺r覺r.
Nefes egzersizi (Soluk al覺p verme egzersizi): doru nefes al覺p verme hem kaslar覺n gevemesi hem de doru ruhsal duygulan覺m a癟覺s覺ndan 繹nemlidir.
Parmak egzersizi: vajinal kaslar覺n kontroll羹 bir ekilde gevetilmesini ve vajinan覺n hissedilmesini salar.
Vajinismus Tedavisinde Dikkat Edilmesi Gereken Konular
Hasta 癟ift yakla覺k 10-12 seans sonras覺nda sal覺kl覺 bir cinsel hayata kavuabiliyor. Tedavi s羹resinin uzunluu ise genellikle 3 hafta ile 3 ay aras覺nda s羹r羹yor.
Vajinismusu mekanik olarak 癟繹zmek yetmez. ifte sal覺kl覺 ve mutlu bir cinsel hayat sunmak i癟in tedavide iki aama izlenir.
1. aamada kayg覺 ve korkuyu azaltarak cinsel birlemenin olmas覺n覺 hedefleriz.
2. aamada ise cinsel ilikiden zevk alma ve orgazm olma teknikleri 繹retilir.

“VAKA/OLGU RNE襤”
RNEK VAKA
Ali ve Fatma 2 y覺ld覺r evlidir. Ali 27 ya覺ndad覺r ve 繹zel bir irket personeli olarak 癟al覺maktad覺r. Fatma 22 ya覺nda ve ev han覺m覺d覺r. Evlendiklerinde ikisinin de cinsel deneyimi olmad覺覺n覺 bildirmilerdir. 2 y覺l 繹nce g繹r羹c羹 usul羹yle evlenen 癟ift, bu s羹re boyunca cinsel yak覺nlamay覺 salayamam覺t覺r.
Vajinismus nedeniyle 2 y覺ld覺r devam etmekte olan sorunlar nedeniyle 羹z羹nt羹 ve 癟aresizlik i癟inde olan 癟ift, bu 癟aresizlikle boanma konusunu konumaya balam覺ken, Ali nin yak覺n bir arkada覺 onlara vajinismus terapisi g繹rmelerini 繹nermitir.
Fatma n覺n 2 y覺ld覺r s羹ren vajinusmus problemi i癟in tedaviye gitmesini Ali nin bu yak覺n arkada覺 salam覺t覺r.
Ali ve Fatma iyi ve d羹zg羹n ailelerde b羹y羹m羹 olmakla birlikte Fatma, annesinin baz覺 durumlara a覺r覺 sert tepkiler verdiini bildirmitir.
Annesi, Fatma n覺n 癟ocukluk ve ergenlik d繹nemlerinde 癟ok sert ve bask覺c覺 tav覺rlar sergilemitir. Fatma, annesinin hem k羹癟羹k teyzesine hem de kendisine verdii sert tepkileri hat覺rlad覺覺n覺 bildirmitir. Anneden 7 ya k羹癟羹k teyze, evin 繹n羹nde arkada覺yla konuurken g羹ld羹羹nde ona : Kap覺n覺n 繹n羹nde oro gibi g羹l羹yorsun. Sende hi癟 utanma yok! demitir.
Teyzesi bir g羹n eve ge癟 geldiinde yine benzer bir ifadeyle : D羹zg羹n aile k覺zlar覺 eve zaman覺nda gelir. Sen ba覺m覺za oro kesildin o y羹zden ge癟 geliyosun der. Ayn覺 ekilde, baka durumlarda da anne benzer tepkilerle hakaret etmitir. rnein, teyzesi biraz makyaj yapsa, Fatma n覺n annesi ona : Oro lara benzemisin. Git y羹z羹n羹 y覺ka! diyerek ba覺rm覺t覺r ve hakaret etmitir.
Fatma, annesinin k羹癟羹k teyzeye yapt覺覺 bu hakaretleri, bu ac覺mas覺z tepkileri ergenlie girdii d繹nemden itibaren kendisine de yapmaya balad覺覺n覺 anlatm覺t覺r.
Ali ve Fatma n覺n yaamlar覺 vajinismus taraf覺ndan engellenmi, cinsel bir birliktelik yaamalar覺 繹n羹nde engel olmutur.
2 y覺l boyunca, defalarca iliki denemesi yapm覺lar, ancak bu denemelerin hi癟biri baar覺l覺 olamam覺t覺r. Fatma, her iliki denemesinde a覺r覺 kayg覺 ve korku hissetmi, ve denemenin belli bir noktas覺nda ka癟arcas覺na Ali den uzaklam覺t覺r.
Denemeler s覺ras覺nda Fatma n覺n bu korkulu ve kayg覺l覺 ka癟覺lar覺 Alinin zamanla isteksizlik ve sertleme problemi yaamas覺na neden olmutur. zellikle sertleme sorunu yakla覺k 1 senedir Aliyi etkisi alt覺na alm覺t覺r.

VAJ襤N襤SMUS NED襤R?

[fruitful_tabs type=”vertical” width=”100%” fit=”false”] [fruitful_tab title=”TANIMI VETAR襤HSEL KKENLER襤”]

VAJ襤N襤SMUS NED襤R?

Vajinusmus; vajinan覺n giriindeki kaslar覺n istem d覺覺 kas覺larak cinsel birlemenin ac覺l覺 ve imkans覺z hale gelmesi durumudur.

Kas覺lmalar istemd覺覺 olarak geliir.

Kas覺lmalar bilin癟li ise bu vajinusmus deil e reddidir.

[/fruitful_tab] [fruitful_tab title=”DSM LTLER襤”]

Vajinismus DSM-V Tan覺 l癟羹tleri Nelerdir?

A. Aa覺dakilerin birinde (ya da daha 癟ounda) s羹rekli ya da yineleyici g羹癟l羹k 癟ekme

-birleme s覺ras覺nda vajinaya girme

-vajinaya girme giriimleri s覺ras覺nda vulvovajinada ya da pelviste ar覺 duyma

-vajinaya girme giriimleri s覺ras覺nda vulvovajinada ya da pelviste ar覺 duymaya y繹nelik kayg覺 ya da korku

-vajinaya girme giriimi s覺ras覺nda pelvis taban覺 kaslar覺n覺 癟ok germe ya da s覺kma

B. A tan覺 繹l癟羹t羹ndeki belirtiler en az yakla覺k 6 ayd覺r s羹rmeli

C.Bu bozukluk kiide klinik a癟覺dan belirgin bir s覺k覺nt覺ya neden olur.

D. Bu bozukluk, baka bir Eksen I bozukluuyla daha iyi a癟覺klanamaz (rnein, somatizasyon bozukluu) ve sadece genel t覺bbi bir durumun dorudan fizyolojik etkilerine bal覺 deildir.

[/fruitful_tab] [fruitful_tab title=”T襤PLER襤/E襤TLER襤”]

VAJ襤NSMUS TANISI VE T襤PLER襤 NELERD襤R?

Vajinusmus tan覺s覺 ilk cinsel birliktelik denemesi s覺ras覺nda yaananlar覺 癟iftin anlatmas覺 ile konulur.

Primer vajinusmus; vajinan覺n 羹癟te bir d覺 k覺sm覺nda cinsel birlemeyi engelleyecek boyutta yineleyici ve s羹rekli olarak istem d覺覺 kas覺lmas覺d覺r. 襤likiye girmeye izin vermeyecek kadar iddetli ve ar覺l覺d覺r kas覺lmalar. Primer vajinusmusta hasta hayat覺nda hi癟bir baar覺l覺 cinsel birleme yaayamam覺t覺r. (tamamlanmam覺 evlilik)

Seconder Vajinusmus; Daha 繹nce ac覺s覺z ve ar覺s覺z cinsel birleme yaant覺s覺 olmu ve sonras覺nda vajinusmus gelitirmi kad覺nlarda g繹r羹len vajinusmus ise seconderdir. Seceonder vajinusmus genellikle doum y覺rt覺klar覺, k繹t羹 sert jinekolojik muayneler, travma ve ameliyat yaant覺lar覺, a覺r enfeksiyonlar sonras覺 disparoniye bal覺 olarak gelien bir durumdur.

[/fruitful_tab] [fruitful_tab title=”SIKLIK VE YAYGINLIK”]

G繹r羹lme S覺kl覺覺

lkemizde g繹r羹lme s覺kl覺覺 ile ilgili net veriler yoktur.

Bat覺l覺 kaynaklarda %1-6 olarak tahmin edilmektedir.

Konyada yap覺lan bir arat覺rmada %15.3 olarak bulunmutur. Vajinismus yaayan kad覺nlar覺n %46.3 羹 bu durumu yaln覺zca elerinin bildiini, %53.7 si bakalar覺n覺n da bildiini belirtmi.

[/fruitful_tab] [fruitful_tab title=”BEL襤RT襤LER襤 VE NEDENLER襤”]

VAJ襤N襤SMUS BEL襤RT襤LER襤 NED襤R? NELERD襤R?

Vajinismusn en temel belirtisi,

cinsel birlemes覺ras覺nda kiinin

panik atakbenzeri bir durum yaamas覺d覺r.

Bilinci a癟覺k olsa da kad覺n kontrol羹n羹 yitirir.

Penisinvajinaya giriinin ar覺l覺 ya da zor olmas覺,

iftin rahats覺z, hatta imk璽ns覺z penetrasyon (penisvajinabirlikteliini i癟erencinsel birleme) yaamas覺,

Cinsel ilikis覺ras覺nda yaanan yanma, gerginlik ve batma hissi,

Hi癟bir belirgin nedeni olmayan cinsel ar覺lar,

Tampon kullanamama,

Jinekolojik/pelvik muayenenin zor yap覺lmas覺 ya da yap覺lamamas覺,

Cinsel ilikis覺ras覺nda solunumun durma seviyesinde yavalamas覺,

V羹cudun dier kas gruplar覺n覺n (bacak, kol, bel, vb.) iliki s覺ras覺nda spazmlar yaamas覺,

Baar覺s覺zl覺k ve ar覺 endiesi nedeniyle ilikiden ka癟覺lmas覺, eklinde yaan覺r.

VAJ襤N襤SMUS NEDENLER襤

1-B襤YOLOJ襤K ETMENLER

Pelvik t繹m繹rler,

Vajinan覺n yalanmaya bal覺 atrofisi(k繹relme),

Doum patolojileri ve

retral karunk羹l (Kad覺n 羹retras覺nda en 癟ok g繹r羹len t羹m繹rd羹r)

Pelvik 襤ltihabi Hastal覺覺 P襤D,

Yumurtal覺k kistleri,

riner Enfeksiyonlar,

Vjinada sarkma

Vajinada Kuruluk,

Vulva kanseri,

Vajinal enfeksiyonlar,

Sedef hastal覺覺, egzema vb. deri hastal覺klar覺.

2-PS襤KO-SOSYAL ETMENLER

Ge癟miteki cinsel taciz yaant覺s覺, zorla evlendirilme

-Hamilelik korkusu,

-Ac覺 korkusu,

-Medikal/fiziksel durumdan kaynaklanan ac覺l覺 birleme,

-Y羹ksek kayg覺,

-Yetersiz cinsel eitim,

-Ev yaant覺s覺nda kat覺 ve dengesiz dini 繹retilerin olmas覺,

-ocuklukta ok edici cinsel g繹r羹nt羹ye maruz kalmak,

-Evde iddet yaant覺s覺,

-Aileye ilikin korkular, zay覺f anne, otoriter baba

-Balanma korkusu,

-Kal覺plam覺 olumsuz yarg覺lar,

-Taciz eden bir partnerin olmas覺,

-襤lk denemelerde ac覺 duyma

-Baar覺s覺zl覺k korkusu

-K羹癟羹k yata evlendirilme

-G羹ven eksiklii vb.

VAJ襤N襤SMUSLU KADINLARIN DUYGUSAL ZELL襤KLER襤
Herkesin bu kadar kolay yapt覺覺 bir eyi ben nas覺l yapam覺yorum eklinde su癟luluk duyma.
Utan癟 duyma
Kendinden nefret etme
Hayal k覺r覺kl覺覺 hissi
Zamanla meydana gelen cinsel isteksizlik


VAJ襤N襤SMUSLU KADINLARIN GENEL ZELL襤KLER襤

Hereyin en k繹t羹s羹n羹 d羹羹n羹rler

Kurallara uyarlar

fkeyi ifadede zorluk 癟ekerler veya k覺zg覺nl覺klar覺n覺 d覺a vurmazlar

Aileye ba覺ml覺d覺rlar

襤yi k覺z olmaya 癟al覺覺rlar

Kabul gereksinimine ihtiya癟 duyarlar

襤ne di癟i… gibi korkular覺 vard覺r.

V羹cut b羹t羹nl羹羹n羹n bozulaca覺na dair korkular覺 vard覺r

ocukluk 癟a覺ndan kalma korkular覺 vard覺r

Duygusal ve ruhsal geliimleri sal覺kl覺 deildir

ocuksu bir kiilikleri vard覺r

Duygusal ve fiziksel olarak a癟覺k olman覺n tehdit edici ve g羹venilmez olduunu d羹羹n羹rler.

Cinsel iliki veya penisin vajinaya girmesine kar覺 korku reaksiyonlar覺 vard覺r.

Yatak 覺slatma ve uykusuzluk gibi 癟ocukluk semptomlar覺 olabilir

Erkekleri sald覺rgan olarak alg覺layabilirler

Kontrols羹z davran覺lar覺 vard覺r.

Bedenlerinden 癟ounlukla honut olmazlar

G羹ven duygular覺 zedelenmitir, ya 癟ok 癟abuk g羹venirler yada g羹ven duymada zorlan覺rlar.

Cinsellii k繹t羹 ve kirli olarak alg覺larlar

S覺k s覺k hastalan覺rlar

Olumsuz dinsel 癟at覺malar覺 olabilir

Anoraksi ve bulima s覺k g繹r羹lebilir.

Kayg覺l覺 ve tedirgin ruh halleri vard覺r.

Yetikinlii ve evlilii kabul etmede zorluk 癟ekerler

Ge癟milerinde cinsel iddete maruz kalm覺 yada tan覺k olmu olabilirler

Cinsel organlar覺ndan irenme yada holanmama durumu yaayabilirler

VAJ襤N襤SMUSLU KADINLARIN ORTAK A襤LESEL ZELL襤KLER襤

Bask覺n, tehditkar, alkolik bir babalar覺 olabilir.

Cinsellikten holanmayan veya bir g繹rev gibi alg覺layan anne olabilir

Fiili iddet, s覺k 癟at覺malar覺n ve ayr覺 yatak odalar覺n覺n olduu sal覺ks覺z ebeveyn ilikisi olan ailelerdir.

zel , a覺r覺 koruyucu, sed羹ktif (ayart覺c覺, batan 癟覺kart覺c覺) veya s覺n覺rlar覺n belirgin olmad覺覺 baba k覺z ilikisi olabilir.

Annelerini kendisini ve 癟ocuklar覺n覺 koruyamayacak kadar etkisiz, 癟aresiz ve ba覺ml覺 olarak deerlendirirler.

Bilin癟d覺覺 olarak, cinsel ilikide bulunmay覺, genellikle bask覺n babalar覺na kar覺 m羹cadele vermi fakat baar覺l覺 olamam覺 ve zavall覺 olarak alg覺lanan anne ile 繹zdeleme olarak alg覺lan覺r.

[/fruitful_tab] [fruitful_tab title=”G襤D襤AT VE SONLANIM”] Tab 2 content place [/fruitful_tab] [fruitful_tab title=”AYIRICI TANI VE EKTANILAR”]

E tan覺

M羹kemmeliyet癟i ve rit羹elleri olan kad覺nlarda vajinismus g繹r羹lebilir.

Major depresyon ve anksiyete bozukluunun elik etmesi s覺k g繹r羹l羹r. (%81.6)

Ay覺r覺c覺 tan覺

Cinsel birlemeyle ilikili ar覺 ikayeti olan (disparoni ) bir kiide vajinismus varsa 繹ncelikli tan覺 vajinismus olarak kabul edilmektedir.Disparonide cinsel birleme g繹r羹lmektedir.

[/fruitful_tab] [fruitful_tab title=”KURAMSAL ALTYAPISI”]

VAJ襤NiSMUSLA 襤LG襤L襤 KURAMSAL AIKLAMALAR

Nedenleridavran覺sal, bilisel, dinamik ve varolusal modellere g繹re de ele alabiliriz.

Davran覺癟覺 ModeL;

Ge癟mite yaanm覺 bir taciz, ensest iliki ya da k繹t羹 bir cinsel deneyimin ar覺 ve ac覺 verici olarak deerlendirildiinde olutuunu s繹yler.

M. Ericksonun dedii gibidefolu bir 繹renme ve kabullenmeolarak ele al覺r.

Bilisel model,

ge癟mite maruz kal覺nan cinsel yasaklar ve abart覺l覺 ilk gece hik璽yelerin kiide oluturduu cinsellikle ilgili negatif emalar覺 i癟erdiini d羹羹n羹r.

Bilisel 癟arp覺tmalara odaklan覺r.

Freudun dinamik modelinde ,

癟ocuklukta繹dipal d繹nemad覺 verilen ve cinsel kimliin gelitii bir kritik d繹nem vard覺r. Bu d繹nemde 癟繹z羹me kavuamayan psikolojik durumlar kad覺nlarda ilerleyen yalarda vajinismusa neden olabilmektedir.

Varolusal model,

Erkek egemen topluma bir ba kald覺r覺 metodu, kad覺n覺n kendini eine ifade etmesi, fark覺nda olmadan kendi varl覺覺n覺 eine hissettirmesi ve istedii ilgiyi g繹rmesi i癟in balatt覺覺 bilin癟d覺覺 otomatik hareketleri i癟erennedenlerle ele almaktad覺r.

[/fruitful_tab] [fruitful_tab title=”TEDAV襤”]

VAJ襤N襤SMUS TEDAV襤S襤
VAJ襤N襤SMUSTA YK ALMAK VE DEERLEND襤RME YAPMAK

Vajinusmusta 繹yk羹 almak ve deerlendirme yapmak i癟in aa覺daki bal覺klar覺n s覺ral覺 bir ekilde ele al覺nmas覺 gerekir
Sosyo-demografik veriler
Yak覺nma ve yak覺nman覺n 繹yk羹s羹n羹 almak
Cinsel ilev aamalar覺n覺 g繹r羹mek*
Cinsel durum muayenesi yap覺lmas覺**
T覺bbi ve psikiyatrik durumun deerlendirilmesi
Aile psikoseks羹el geliim 繹yk羹s羹n羹 almak
Verileri deerlendirmek hedefleri oluturmak
Tan覺 koymak ve tedavi program覺 oluturmak

C襤NSEL 襤LEV AAMALARINI GRMEK

Vajinismusun ortaya 癟覺kmas覺 ile beraber 癟ou kez cinsel yan覺t覺n, cinsel istek, uyar覺lma, orgazm gibi her bir evresinde yaanan fiziksel ve psikolojik deimeler olumsuz etkilenir. Dolay覺s覺yla hastan覺n cinsel yan覺t d繹ng羹s羹yle ilgili daha ayr覺nt覺l覺 bilgiler elde etmek gerekir.

Cinsel istek aamas覺*

Elerin cinsel istek s覺kl覺klar覺 ve bu konuda birbirlerine uyumlar覺 nas覺ld覺r?
Cinsel fantezileri r羹yalar覺 var m覺d覺r?
Fantezi ve r羹yalar覺n i癟erii ve nitelii nedir?
ift ya da elerden her biri erotik filmlerden ve resimlerden nas覺l etkilenir?
Her bir e cinsel yaamlar覺n覺 nas覺l buluyor?

Cinsel uyar覺lma aamas覺*

Einin v羹cuduna ve cinsel organ覺na dokunmas覺ndan rahats覺zl覺k duyuyor mu?
Bu dokunma eylemleri s覺ras覺nda 覺slanma, sertleme oluyor mu?
Her bir e i癟in uyar覺lma yeterli mi?
Bu aamada psikolojik belirtilerin yan覺s覺ra nefes al覺p vermede h覺zlanma, terleme, 癟arp覺nt覺 gibi fiziksel belirtiler aliik ediyor mu?
Cinsel uyar覺dan haz almay覺 ve birbirlerine haz vermeyi biliyorlar m覺?
Eler sevime s覺ras覺nda birbirinin tutumundan memnun mu?

Cinsel birleme ve orgazm aamas覺*

Her bir ein cinsel birlemeye kar覺 olumsuz bir duygusu var m覺?
Cinsel birleme aamas覺na geldiinde ne hissediyor?
Kendini cinsel birlemeye haz覺r hissediyor mu?
Cinsel birleme olmuyorsa ne oluyor?
Eler birbirlerinin yan覺nda mast羹rbasyon yapmaktan rahats覺zl覺k duyar m覺?
Eler orgazma ula覺rlar m覺? Nas覺l?
Orgazm s覺ras覺nda ve sonras覺nda neler hissediyor?

C襤NSEL DURUM MUAYENES襤 YAPILMASI**

iftin hali haz覺rdaki cinsel deneyimlerinin ve bunlara ilikin d羹羹nce, duygular覺n覺n ve davran覺lar覺n覺n yelpazesinin ne olduuna y繹nelik ayr覺nt覺l覺 繹yk羹s羹 al覺nmal覺d覺r. terapist;
Cinsel sorunuzun ne olduunu anlamam i癟in ne olup bittiiyle ilgili ayr覺nt覺l覺 bilgi edinmem gerekir. Sorununuzun (vajinusmusun) ilk ortaya 癟覺kt覺覺 andaki ve son bir ayl覺k d繹nemdeki cinsel yaant覺n覺z覺 bilmem 繹nemlidir. Bunu sizlerin bana ayr覺nt覺l覺 bir ekilde anlatmaya 癟al覺man覺z gerekiyor. O y羹zden size soraca覺m sorular覺 ayr覺nt覺l覺 bi癟imde ele almam覺z gerekiyor. eklinde 癟ifte baz覺 sorular y繹neltmelidir.

Birbirinizi uyaracak yeterlilikte dokunma ve 繹n sevime yap覺yor musunuz?
Yeterince sevime olmad覺覺nda, daha fazla zaman ve 繹zen gerektiini s繹yleyebilir misin覺z?
En son ne zaman sevime/cinsel birleme giriiminiz oldu? Bunu ayr覺nt覺l覺 bir ekilde anlat覺r m覺s覺n覺z?
Sevime ortam覺 g羹venli miydi?
襤kiniz rahat m覺yd覺n覺z?
Birbirinizin yan覺nda ne kadar soyunuyorsunuz?
Birbirinize ne kadar dokunuyorsunuz?
Einizle beraber kar覺l覺kl覺 b羹t羹n bedene ve cinsel b繹lgelere rahatl覺kla dokunabiliyor musunuz?
Cinsel uyar覺lara ne kadar yan覺t veriyorsunuz?
Cinsel isteiniz, cinsel hazz覺n覺z var m覺?
Sertleme, 覺slanma var m覺?
Cinsel birleme aamas覺na ge癟tiinizde ne oluyor?
Ka癟覺nd覺覺n覺z bir ey var m覺?
Cinsel birleme ger癟eklemiyorsa, cinsel ilikinizi birlemesiz bir ekilde nas覺l tamaml覺yorsunuz?
Orgazma ulamak i癟in neler yap覺yorsunuz?

Vajinismus Tedavisinde Dikkat Edilmesi Gereken Konular

Tedavi mutlaka ele beraber olmal覺d覺r. Elerin vajinismuslu kad覺nlara yakla覺mlar覺n覺n nas覺l olduuna dikkat edilmelidir. Eler yaanan problemi hog繹r羹yle mi kar覺l覺yor bu konuda sorun mu 癟覺kar覺yor?
Vajinismusun fiziksel bir nedeni olabilir ve bu nedenle kad覺n覺n mutlaka cinsel terapi 繹ncesi bir kad覺n doum uzman覺na g繹r羹nmesi gerekir.
Deneyip de baar覺s覺zl覺kla sonu癟lanan her tedavi giriimi 癟ifti dipsiz bir kuyuya doru s羹r羹kler, umutlar覺n覺 k覺rar, tedaviyi g羹癟letirir.
Tedavinin sonlar覺na doru elerin aras覺 a癟覺lmaya balar ve s覺k s覺k kavga etmeye balarlar.

Vajinismus tan覺 konuduunda tedavisi en kolay cinsel ilev bozukluudur.
Tedavideki temel hedef kas belleinin yeniden oluturulmas覺- fark覺ndal覺覺n art覺r覺lmas覺d覺r.
Seks terapisi, psikoeitim, ev 繹devleri, hipnoterapi, EMDR tedavide kullan覺lan y繹ntemlerdir.
Kadinin iliki s覺ras覺nda partnerini y繹nlendiren pozisyonda olmas覺 ve onunla iyi iletiim kurmas覺 繹nerilmektedir.

Vajinismus tedavisi i癟in 繹nerilen davran覺癟覺 y繹ntemler
Vajinismus tedavisinde en s覺k kullan覺lan y繹ntemlerden biri de bilisel davran覺癟覺 y繹ntemdir. Ama癟 yanl覺 繹renilen tepkilerin yerine yenilerini koymakt覺r. Bu y繹ntemde;
Ayna egzersizi: yere konulan bir el aynas覺 ile genital organin incelenmesi
Masaj egzersizi (Sensitif fokus): dokunarak hissetme. Kiinin kendisi ve ei taraf覺ndan genital organ覺n ve hazz覺n hissedilmesi salan覺r.
Kegel egzersizi: vajinal PC kas覺n覺n s覺k覺l覺p gevemesi eklinde yap覺l覺r. Fark覺ndalii ve cinsel hazz覺 art覺r覺r.
Nefes egzersizi (Soluk al覺p verme egzersizi): doru nefes al覺p verme hem kaslar覺n gevemesi hem de doru ruhsal duygulan覺m a癟覺s覺ndan 繹nemlidir.
Parmak egzersizi: vajinal kaslar覺n kontroll羹 bir ekilde gevetilmesini ve vajinan覺n hissedilmesini salar.
Vajinismus Tedavisinde Dikkat Edilmesi Gereken Konular
Hasta 癟ift yakla覺k 10-12 seans sonras覺nda sal覺kl覺 bir cinsel hayata kavuabiliyor. Tedavi s羹resinin uzunluu ise genellikle 3 hafta ile 3 ay aras覺nda s羹r羹yor.
Vajinismusu mekanik olarak 癟繹zmek yetmez. ifte sal覺kl覺 ve mutlu bir cinsel hayat sunmak i癟in tedavide iki aama izlenir.
1. aamada kayg覺 ve korkuyu azaltarak cinsel birlemenin olmas覺n覺 hedefleriz.
2. aamada ise cinsel ilikiden zevk alma ve orgazm olma teknikleri 繹retilir.

[/fruitful_tab] [fruitful_tab title=”VAKA/OLGU RNE襤”]

RNEK VAKA

Ali ve Fatma 2 y覺ld覺r evlidir. Ali 27 ya覺ndad覺r ve 繹zel bir irket personeli olarak 癟al覺maktad覺r. Fatma 22 ya覺nda ve ev han覺m覺d覺r. Evlendiklerinde ikisinin de cinsel deneyimi olmad覺覺n覺 bildirmilerdir. 2 y覺l 繹nce g繹r羹c羹 usul羹yle evlenen 癟ift, bu s羹re boyunca cinsel yak覺nlamay覺 salayamam覺t覺r.

Vajinismus nedeniyle 2 y覺ld覺r devam etmekte olan sorunlar nedeniyle 羹z羹nt羹 ve 癟aresizlik i癟inde olan 癟ift, bu 癟aresizlikle boanma konusunu konumaya balam覺ken, Ali nin yak覺n bir arkada覺 onlara vajinismus terapisi g繹rmelerini 繹nermitir.

Fatma n覺n 2 y覺ld覺r s羹ren vajinusmus problemi i癟in tedaviye gitmesini Ali nin bu yak覺n arkada覺 salam覺t覺r.

Ali ve Fatma iyi ve d羹zg羹n ailelerde b羹y羹m羹 olmakla birlikte Fatma, annesinin baz覺 durumlara a覺r覺 sert tepkiler verdiini bildirmitir.

Annesi, Fatma n覺n 癟ocukluk ve ergenlik d繹nemlerinde 癟ok sert ve bask覺c覺 tav覺rlar sergilemitir. Fatma, annesinin hem k羹癟羹k teyzesine hem de kendisine verdii sert tepkileri hat覺rlad覺覺n覺 bildirmitir. Anneden 7 ya k羹癟羹k teyze, evin 繹n羹nde arkada覺yla konuurken g羹ld羹羹nde ona : Kap覺n覺n 繹n羹nde oro gibi g羹l羹yorsun. Sende hi癟 utanma yok! demitir.

Teyzesi bir g羹n eve ge癟 geldiinde yine benzer bir ifadeyle : D羹zg羹n aile k覺zlar覺 eve zaman覺nda gelir. Sen ba覺m覺za oro kesildin o y羹zden ge癟 geliyosun der. Ayn覺 ekilde, baka durumlarda da anne benzer tepkilerle hakaret etmitir. rnein, teyzesi biraz makyaj yapsa, Fatma n覺n annesi ona : Oro lara benzemisin. Git y羹z羹n羹 y覺ka! diyerek ba覺rm覺t覺r ve hakaret etmitir.

Fatma, annesinin k羹癟羹k teyzeye yapt覺覺 bu hakaretleri, bu ac覺mas覺z tepkileri ergenlie girdii d繹nemden itibaren kendisine de yapmaya balad覺覺n覺 anlatm覺t覺r.

Ali ve Fatma n覺n yaamlar覺 vajinismus taraf覺ndan engellenmi, cinsel bir birliktelik yaamalar覺 繹n羹nde engel olmutur.

2 y覺l boyunca, defalarca iliki denemesi yapm覺lar, ancak bu denemelerin hi癟biri baar覺l覺 olamam覺t覺r. Fatma, her iliki denemesinde a覺r覺 kayg覺 ve korku hissetmi, ve denemenin belli bir noktas覺nda ka癟arcas覺na Ali den uzaklam覺t覺r.

Denemeler s覺ras覺nda Fatma n覺n bu korkulu ve kayg覺l覺 ka癟覺lar覺 Ali nin zamanla isteksizlik ve sertleme problemi yaamas覺na neden olmutur. zellikle sertleme sorunu yakla覺k 1 senedir Ali yi etkisi alt覺na alm覺t覺r.

[/fruitful_tab] [fruitful_tab title=”襤LG襤L襤 V襤DEO”] Tab 2 content place [/fruitful_tab] [fruitful_tab title=”KAYNAKLAR”] Tab 3 content place [/fruitful_tab] [/fruitful_tabs]

Psikolog, psikoterapist, ili psikolog, Mecidiyek繹y, psikolojik dan覺manl覺k merkezi, osmanbey, fulya, 癟ocuk, aile, sosyal fobi, kayg覺, 繹zg羹ven, okb, obsesif komp羹lsif bozukluk, okb, obsesif komp羹lsif kiilik bozukluu panik atak, 癟ekingen kiilik bozukluu, Avrupa yakas覺, hipnoterapi, cinsel terapi

SERTLEME BOZUKLUU

[fruitful_tabs type=”vertical” width=”100%” fit=”false”] [fruitful_tab title=”TANIMI VETAR襤HSEL KKENLER襤”]

Sertleme Bozukluu/襤ktidars覺zl覺k/Erektil Disfonksiyon Bozukluu Nedir?

Cinsel iliki i癟in gerekli sertlii balatamama, salayamama veya devam ettirememe durumunda sertleme bozukluundan bahsedilebilir.

Erektil Disfonksiyonun Tarih癟esi

襤mpotans terimi, cinsel iliki i癟in ereksiyonun salanmas覺n覺n ve devam ettirilmesinin yetersiz olduunu anlatmak i癟in kullan覺lm覺t覺r. Bu terim y羹zy覺llarca kullan覺lm覺 olmas覺na ramen kar覺覺kl覺k yaratmamak i癟in 1992de erektil disfonksiyon ile deitirilmitir. Tarihi kaynaklarda yer ald覺覺 ekliyle bu yaz覺da impotans terimi kullan覺lacakt覺r.

襤mpotans覺n modern toplumlarla ilikili bir hastal覺k olduu d羹羹n羹l羹r. Ancak t羹m tarih boyunca impotansa ilikin kay覺tlar bulmak m羹mk羹nd羹r. 襤mpotans, latincedeki impotencia kelimesinden k繹ken al覺r ve g羹癟 eksiklii anlam覺na gelir. 襤lk olarak 1420de Thomas Hoccleve (1370-1454) De Regimine Principum iirinde kullanm覺t覺r.

襤lk alarda 襤mpotans

Yaz覺l覺 en eski kaynakda Hindistanda Sushrutal覺 Samhita M 8. y羹zy覺lda impotans覺n istemli, konjenital, prekoks ve genital organlar覺n hastal覺覺na bal覺 olabileceini yazm覺t覺r. eitli kaynaklarda deiik kar覺覺mlarla impotans tedavi edilmeye 癟al覺覺lm覺t覺r. Hintliler, Araplar, inliler, M覺s覺rl覺lar ve Grekler tarih boyunca 癟eitli kar覺覺mlarla impotans覺 tedavi etmeye 癟al覺m覺lard覺r. Yunan mitolojisinde 癟ocukluktaki seks羹el anksiyetenin adult d繹nemde impotansa neden olduunu g繹steren 繹rnekler vard覺r. Hipokrat, impotans覺n uzun s羹re ata binenlerde geliebileceinden bahsetmitir. Orta癟ada, impotansdan cad覺lar覺 sorumlu tutmulard覺r. The Malleus Maleficarum (Cad覺lar覺n ekici) 1486da cad覺 avc覺lar覺 i癟in yaz覺lm覺 bir kitapt覺r ve cad覺lar覺n erkekleri nas覺l impotan yapt覺klar覺 anlat覺lm覺 bunun i癟in yap覺lmas覺 gerekenleri belirtmitir. 13. ve 17. y羹zy覺llar aras覺nda impotans boanman覺n tek nedeniydi. Asl覺nda impotan bir erkein evlenmesi kilisiye g繹re 繹l羹mc羹l bir g羹naht覺. 19. y羹zy覺lda impotans覺n nedeni mast羹rbasyona ve istemsiz ejak羹lasyona (bunu spermatorrhoea olarak adland覺rm覺lar) bal覺 sperm kayb覺 olduu d羹羹n羹lm羹, bunun i癟in aileleri bilgilendirici kitaplar yazarak 癟ocuklar覺n覺 bu eytani eylemden uzak tutmalar覺 gerektii anlat覺lm覺.

Bilim ve 襤mpotans

Leonardo da Vinci (1452-1519) penisin anatomisine ilgi g繹stermitir. Penisde ereksiyonun hava taraf覺ndan salad覺覺 san覺lmaktayd覺; da Vinci, rijid penisin, i癟ine dolan abondan kan nedeniyle k覺rm覺z覺 g繹z羹kt羹羹n羹 yazm覺t覺r. 1573de Varolio, iskiokavern繹z ve bulbokavern繹z kaslar覺n penis k繹k羹n羹 konstrikte ederek ereksiyon olutuunu yazm覺t覺r. Regnier de Graaf (1641-1673) kadavralarda hipogastrik artre s覺v覺 enjeksiyonunun ereksiyona yol a癟t覺覺n覺 g繹zlemlemitir. Eckhar k繹peklerde nervi erigentesin elektriksel stim羹lasyonuyla ereksiyon oluturmutur. Lov矇n elektriksel stim羹lasyonun kavern繹z doku arteriollerinde dilatasyon yapt覺覺n覺 g繹stermitir. 19. y羹zy覺l覺n sonlar覺nda ve 20. y羹zy覺l覺n balar覺nda ven繹z okl羹zyonun ereksiyonda bask覺n mekanizma olduu d羹羹n羹lm羹. 1933de Howell arterial sistemin rol羹n羹 ortaya koymutur. Ayn覺 y覺llarda Oswald Lowsey k繹pekte iskiokavern繹z ve bulbokavern繹z kas ablasyonu yap覺l覺nca ereksiyon olmad覺覺n覺, bu kaslar覺n katg羹t ile separe plikasyonu sonucu ereksiyonun kolayl覺kla ger癟ekletiini, ve plikasyonun s覺k aral覺kl覺 yap覺lmas覺n覺n priapizme neden olduunu g繹stermitir.

Endokrinoloji, Transplantasyon ve Testosteronun Kefi

Penil ereksiyonun endokrinolojisi hakk覺nda ilk 癟al覺ma Brown-S矇quard (1817-1894) tarf覺ndan yap覺lm覺t覺r. K繹pek testis ekstresini kendisine enjekte eden Brown-S矇quard, fizik ve mental beceride art覺, daha kuvvetli idrar ak覺m覺 ve konstipasyonun kaybolduunu yazm覺t覺r. 1902de Ancel ve Boulin tavanlarda ductus deferensi balam覺lar ve seminal epitelde atrofi olduunu g繹zlemlemiler. Leydig h羹creleri bu durumdan etkilenmemekte ve tavanlar覺n 癟ounun seks羹el aktivitesi artmaktaym覺. Eugen Steinach (1861-1944) vasoligasyonu 癟eitli hayvanlarda yapm覺 ve bu operasyon 1920lerde kendi ad覺yla pop羹ler olmutur. Sigmund Freud ve William Yeatsin de bu operasyondan kendilerine yapt覺rd覺klar覺 yaz覺lm覺t覺r. 1918de Serge Voronoff (1866-1951) maymun testisinin erkeklere imlpantasyonunun erkekleri gen癟letirdiini bildirmitir. 1935de Hollandada yeni bir hormon tan覺mlanm覺 ve buna testosteron (testo=testes, ster=sterol, one=ketone) denilmitir. Ayn覺 y覺l hormon sentetik olarak 羹retilmitir.

Afrodizyaklar

Ad覺n覺 yunan ak tanr覺s覺 Aphroditeden alan ve libidoyu artt覺rmak i癟in kullan覺lan ila癟lard覺r. Romal覺lar ve 癟inliler erektil disfonsiyon tedavisi i癟in 癟eitli hayvanlar覺n penisinden ve kan覺ndan 癟eitli yemekler ve kremler yapm覺lar. Aristho, cantharidesden afrodizyak olarak bahseden ilk kiidir. Aktif madde cantharidin spanish fly diye bilinen bir b繹cekten ekstrakte edilerek afrodizyak olarak kullan覺lm覺t覺r.

Protezler

Organik impotansl覺 hastalar覺n tedavisinde en 癟ok kullan覺lan y繹ntem protez implantasyonudur. Nicolai Borgoras, kaburga kemii kullanarak ilk penil rekonstr羹ksiyonu yapm覺t覺r. ou hayvanda penisde kemik bulunur. (os penis) Bu kemik, k繹peklerde 羹retra i癟in bir kanal oluturmada g繹rev al覺rken ay覺larda ve kurtlarda zay覺f erektil dokulara yard覺mc覺 olarak ereksiyonun salanmas覺na katk覺da bulunur. 1950de Scardino sentetik materyal implatasyonu yapm覺t覺r. 1966da Beheri her kavern繹z cisme birer adet polietilen protez yerletirmitir. 1973de Small silikon implantlar覺 intrakavern繹z cisme yerletirmitir. Ayn覺 y覺llarda Scott iirilebilir (inflatable) silikon silindirlerden oluan bir protez gelitirmitir. Son zamanlarda ba覺ms覺z erekte olabilen protezler Flexiflate ve Hydroflex uygulamaya girmitir.

襤mpotans 襤癟in Yeni Tedaviler

Son 40 y覺lda impotans tedavisi i癟in bulunan yeni tedaviler giderek artm覺t覺r. Geddings Osbon 1970lerde bir vakum cihaz覺 ile ereksiyonu salam覺t覺r ve 1982de ErecAid ad覺yla FDA onay覺 al覺narak hastalara uygulanmaya balanm覺t覺r. Ronald Virag 1980de intrakavern繹z papaverin injeksiyonunu tan覺mlam覺t覺r. 襤lk anti-impotans ila癟 olan alprostadilin lokal injeksiyon formu 1995de piyasaya 癟覺km覺t覺r. 1991de sildenafil sitrat ile kardiak hastal覺覺 olanlarda yap覺lan bir 癟al覺mada yan etki olarak ereksiyon olutuunu g繹zlemleyen arat覺rmac覺lar 1998de FDA onay覺 alarak bu ilac覺 Viagra ismiyle piyasaya s羹rm羹lerdir. Son olarak da daha k覺sa s羹rede ereksiyon salayan ve daha az yan etkisi olan apomorfin kullan覺lmaya balanm覺t覺r.

Sonu癟

Son 癟al覺malarda d羹nya 癟ap覺nda 152 milyon erkekde impotans olduu tesbit edilmitir ve 25 y覺l i癟inde bu say覺n覺n iki kat覺na 癟覺kaca覺 d羹羹n羹lmektedir. (23) Farmas繹tik pazar覺nda 1998 2002 y覺llar覺 aras覺nda impotans ila癟lar覺n覺n sat覺覺n覺n 880 milyon dolardan 4 milyar dolara 癟覺kmas覺 bekleniyor. (24) 襤mpotans tarihi birka癟 y覺l 繹ncesine kadar impotans覺n psikolojik ve doa 羹st羹 nedenlere baland覺覺n覺 g繹sterirken art覺k bug羹n hasta ve doktorlar覺n tedavi i癟in 癟eitli se癟enekleri mevcuttur.

[/fruitful_tab] [fruitful_tab title=”DSM LTLER襤”]

TANI LTLER襤

Sertleme bozukluunun tan覺 kriterleri
1- S羹rekli olarak yada yineleyici bir bi癟imde yeterli bir sertleme salayamama yada cinsel etkinlik bitene dek sertlii s羹rd羹rememe,
2- Bu bozukluk belirgin bir s覺k覺nt覺ya kiiler aras覺 ilikilerde zorluklara neden olma,

3- Bu cinsel ilev bozukluu baka bir Eksen I tan覺s覺 ile daha iyi a癟覺klanamaz. (Baka bir cinsel ilev bozukluu tan覺s覺 d覺覺nda)

4- Sadece bir maddenin 繹rnein k繹t羹ye kullan覺labilen bir ila癟, tedavi i癟in kullan覺lan bir ila癟, yada genel t覺bbi bir durumun dorudan fizyolojik etkilerine bal覺 deildir.

[/fruitful_tab] [fruitful_tab title=”T襤PLER襤/E襤TLER襤”]

3T襤P

  • Organik erektil disfonksiyon: vask羹ler , n繹rolojik ve hormonal nedenler ya da ila癟lar.
  • Psikojenik erektil disfonksiyon: depresyon, performans anksiyetesi, iliki problemleri, psikososyal problemler, olumsuz 癟ocukluk yaant覺lar覺
  • Mikst tip erektil disfoksiyon

PR襤MER EREKT襤L D襤SFONKS襤YON

Bir koital temas覺 baar覺yla ger癟ekletirmek i癟in yeterli ereksiyonu hi癟bir zaman baaramayan ve s羹rd羹remeyen erkein durumu birincil ED olarak s覺n覺fland覺r覺l覺r.

SECONDER EREKT襤L D襤SFONKS襤YON

Koital birlemeyi 繹nceleri baar覺yla ger癟ekletiren erkek sonradan bir baar覺s覺zl覺k yaamaya balarsa bu durum ikincil ED olarak tan覺mlan覺r.

[/fruitful_tab] [fruitful_tab title=”SIKLIK VE YAYGINLIK”]

Erkeklerde ereksiyon bozukluu g繹r羹lme s覺kl覺覺 nedir?
40-70 ya grubu erkeklerde deiik 羹lkelerde yap覺lan 癟al覺malarda ki buna 羹lkemizde dahildir ereksiyon bozukluu g繹r羹lme s覺kl覺覺 %40 ila %70 aras覺ndad覺r.
Doald覺r ki bu oran ya ve dier yanda baka hastal覺klarla birlikte artmaktad覺r. Sal覺kl覺 erkekler aras覺nda Ereksiyon bozukluu s覺kl覺覺 ise %16 olarak bildirilmektedir. Bir baka deyile her 6 sal覺kl覺 erkekten 1i Ereksiyon g羹癟l羹羹nden yak覺nmaktad覺r.
1995 y覺l覺nda t羹m d羹nyada 152 milyon ereksiyon g羹癟l羹羹 癟eken erkek olduu hesaplan覺rken, bu rakam覺n 2025 y覺l覺nda 322 milyon erkee 癟覺kmas覺 beklenmektedir. [/fruitful_tab] [fruitful_tab title=”BEL襤RT襤LER襤 VE NEDENLER襤”]

F襤Z襤KSEL SEBEPLER

繚 Zay覺flam覺 sinirler (ereksiyon s覺ras覺nda penise giden kan ak覺覺n覺n olmamas覺)

繚 Z羹hrevi hastal覺klar (cinsel yolla bulaan hastal覺klar)

繚 Hipertansiyon (Y羹ksek Kan Bas覺nc覺)

繚 Diyabet (diyabet hastalar覺nda sinirlerde hasar)

繚 Penis damarlar覺n覺n i癟inde kan s覺z覺nt覺s覺

繚 Hormon bozukluklar覺 (d羹羹k testesteron ya da androjen hormonundan dolay覺 d羹羹k libido)

繚 Pelvise giden kan ak覺覺n覺 etkileyen kardiyovask羹ler bozukluklar.

繚 Prostat bezi b羹y羹mesinin yol a癟t覺覺 problemler

繚 Alkolizm ve uyuturucu kullan覺m覺 (Kronik alkol kullan覺m覺, narkotik, esrar, a覺r覺 t羹t羹n kullan覺m覺, ve Ghutka penil damarlara zarar verebilir)

繚 Baz覺 re癟eteli ila癟lar (Sakinletiriciler, antidepresanlar, antihistaminler, baz覺 psikoterap繹tik ila癟lar ve hipertansiyon ila癟lar覺)

繚 Baz覺 doum kusurlar覺

F襤Z襤KSEL OLMAYAN SEBEPLER

繚 Psikolojik problemler (depresyon)

繚 Negatif duygular – kad覺n partner taraf覺ndan ifade edilen

繚 Stres

繚 Anksiyete

繚 Halsizlik

繚 Cinsel korkular ya da su癟luluk duygular覺

繚 Cinsel travma ge癟mii

SERTLEME BOZUKLUU NEDENLER襤/EREKT襤L D襤SFONKS襤YON BOZUKLUU NEDENLER襤

Anatomik eksiklikler Penisin doutan olmamas覺, difallus, penisin hipoplazisi, hipospadi, kriptorsizm ve anorkizm
Endokronolojik nedenler (hormonal) Addison bozukluu, adrenal neoplazma, kromofob adenoma, hipofiz bezinin yeteri kadar 癟al覺mamas覺, akromegali, testik羹ler baar覺s覺zl覺k, fr繹hlic sendromu, hiperprolaktinemi, hipotiroidizm.
N繹rolojik nedenler Omurilikte t羹m繹r, muhtelif beyin hastal覺lar覺, diyabet ve alkol n繹ropatileri, Parkinson, hemipleji, 癟oklu skleroz, periferal n繹ropatiler.
襤la癟lar Anti depresanlar, di羹retikler, beta blokerler, santral etkili sempatolitikler, anti psikotikler, anti histaminikler, digoksin, alkol, kokain, opiatlar,
Vask羹ler nedenler Aortik darl覺k, penisi besleyen damarlarda tromboz,
Psikojenik nedenler Kat覺 dini tutumlar, erken d繹nemde al覺nan olumsuz cinsel eitim ve yaant覺, utanca, korkuya ve su癟lulua neden olan yaant覺lar, performans anksiyetesi, olumsuz beden alg覺s覺, kendine g羹ven eksiklii
Dier Travma ve cerrahi m羹dehalelerin yan etkileri, peyroni hastal覺覺, kurun ve herbisit zehirlenmesi, yal覺l覺k
[/fruitful_tab] [fruitful_tab title=”KULLANILAN 襤LALAR”] KULLANILAN 襤LALAR

Sildenafil

Tadalafil

Apomorfin

Trazodon

Yohimbin

Fosfodiestteroz inhibit繹r羹

[/fruitful_tab] [fruitful_tab title=”TEDAV襤”]

EREKT襤L D襤SFONKS襤YON TEDAV襤S襤

nErektil bozukluktaki t覺bbi, cerrahi ve psikolojik yakla覺mlardan baz覺lar覺 unlard覺r:

1-Cerrahi protezler ve penil implantlar,

2-Penis i癟ine (intracorporal) vazoaktif ila癟lar覺n enjekte edilmesi,

3-S覺kma (konstriksiyon) Halkas覺 ve Vakum pompas覺,

4-A覺zdan uygulanan ila癟lard覺r.

5-Cerrahi giriimler (Kan ak覺m覺 yetersizlii ya da ven繹z ka癟a覺n d羹zeltilmesine y繹nelik)

6-Cinsel Terapi

G羹n羹m羹zde yayg覺n olarak kullan覺lan penil protezler aras覺nda yar覺-sert, silikon tipte olanlar ve iirilebilir veya hidrolik protezler say覺labilir. Bu cihazlar cinsel ilikiye girilecei zaman iirilmekte, iliki sonras覺nda da 繹nceki halini alabilmektedir. iirilebilen protezler 癟ok daha pahal覺d覺r ve operasyon sonras覺 komplikasyonlar-enfeksiyon gibi- daha fazla olabilir. te yandan cinsel e daha fazla tatmin olmaktad覺r. Cerrahi olarak protez yerletirilmesi organik sebebe dayanan (diyabet, hipertansiyon gibi) ve iddetli (繹nceden t覺bbi tedavi, penise vazoaktif ila癟 enjeksiyonu, vakum cihaz覺 denenip sonu癟 al覺namayan hastalar) erektil bozukluklar i癟in 繹nerilmektedir.

Penis i癟ine papaverin, prostaglandin E1, fentolamin gibi vazoaktif maddelerin enjekte edilmesi arteriyel kan ak覺m覺n覺n art覺r覺lmas覺 ve kan bas覺nc覺n覺n artmas覺yla sertlemenin olumas覺 amac覺na y繹neliktir. Balang覺癟ta etkinlii %75 gibi y羹ksek olabilir. Cinsel ein memnuniyeti de y羹ksektir. Uzun s羹reli sertleme, penis ve testislerde ar覺, peniste doku sertlemesi, karacier ilevlerinde bozukluklar ve genel enfeksiyon gibi komplikasyonlar ortaya 癟覺kabilir.

Vakum cihazlar覺 ve s覺kma halkalar覺 penise vakum oluturarak kan覺n penise dolmas覺n覺 salar. S覺kma halkas覺 en fazla otuz dakika tutulmal覺d覺r. Cinsel e taraf覺ndan kabul羹 dier y繹ntemlerden farkl覺 olmasa da bazen hastalar覺n kabul etmede ve uygulamada zorland覺覺 belirtilmitir. Peniste soukluk, ar覺, hissizlik, boalman覺n olmamas覺 ya da ar覺l覺 olmas覺, morarma gibi yan etkiler g繹r羹lebilir.

襤la癟 tedavileri yayg覺n olarak uygulanmaktad覺r. Etkisini merkezi sinir sistemi 羹zerinden g繹steren bir ila癟 olan yohimbin hem organik hem de psikojenik k繹kenli erektil bozukluklarda kullan覺l覺r. S羹rekli kullan覺mda uykusuzluk, baar覺s覺, 癟arp覺nt覺, kan bas覺nc覺nda hafif y羹kselme g繹r羹lebilir. Trazodon depresyon tedavisinde kullan覺lan serotonerjik bir ila癟t覺r. Uzun s羹re kullan覺m覺 gerekir. Yan etki olarak uyku hali, bulant覺, kusma, bad繹nmesi, idrar tutukluu ve priapizm yapabilir.

Sildenafil penisteki d羹z kaslar覺 gevetip penise kan ak覺m覺n覺 art覺rarak etki eder. Bu ilac覺n etki edebilmesi i癟in cinsel uyar覺lma gerekmektedir. Erkeklerde cinsel istei art覺rmaz. Cinsel aktiviteden 1 saat 繹nce al覺nmal覺d覺r. Hem organik hem de psikojenik k繹kenli olgularda etkilidir. Baar覺s覺, y羹zde k覺zarma, haz覺ms覺zl覺k, burun ak覺nt覺s覺, g繹rme bozukluu (mavinin alg覺lanmas覺nda bozukluk, parlak 覺覺a hassasiyet) ve diyare g繹r羹lebilir. Nitrat grubu ila癟larla birlikte kullan覺ld覺覺nda ani kan bas覺nc覺 d羹mesi ve buna bal覺 繹l羹me yol a癟abilir.

Eer eksiklii saptan覺rsa erkek cinsel ilev bozukluklar覺n覺n tedavisinde testosteron da kullan覺labilir. Lipid ve kilo kontrol羹 yap覺larak kullan覺lmal覺d覺r. Azalm覺 libidoya etkili olabilir.

Gingko Biloban覺n antidepresanlara bal覺 cinsel yan etkileri d羹zelttii bildirilmitir. Etkisinin genital b繹lgedeki kan ak覺m覺 art覺覺na bal覺 olduu d羹羹n羹lmektedir.

[/fruitful_tab] [fruitful_tab title=”VAKA/OLGU RNE襤”]

OLGU SUNUMU(OUL C襤B)
Bir y覺ld覺r evli olan 癟ift 羹roloji uzman覺n覺n y繹nlendirmesiyle cinsel birlemeyi salayamama yak覺nmas覺yla GOP Hastanesi psikiyatri kliniine bavurdu. ift bug羹ne kadar hi癟 cinsel iliki kuramam覺t覺. 襤liki giriimleri s覺ras覺nda kad覺nda kas覺lma ve korku, erkekte sertleme kayb覺 olduu 繹renildi. roloji uzman覺 taraf覺ndan verilen Sildenafil 50 mg tb sertleme sorununu d羹zeltememiti. ift olarak ilk kez birlikte tedavi giriiminde bulunuyorlard覺. Her ikisi de Dou Anadoluda ayn覺 ilde doup kalabal覺k, geleneksel ve tutucu olarak tan覺mlad覺klar覺 ailelerde b羹y羹m羹lerdi. G繹r羹c羹 usul羹yle tan覺覺p 2 ay arkadal覺k ettikten sonra evlenmiler. Erkek i kurmak amac覺yla 10 y覺l kadar 繹nce 襤stanbula yerlemi, kad覺n ise evlendikten sonra 襤stanbula einin yan覺na ta覺nm覺t覺. Bay A, 28 ya覺nda serbest meslek sahibi olup, ilk olarak 13-14 yalar覺nda gece boalmalar覺 yaam覺. Kendini tatmin etmeye de ayn覺 yalarda balad覺覺n覺 ifade ediyordu. 襤lk cinsel iliki deneyimini 14 ya覺ndayken genelevde yaam覺. Bu iliki s覺ras覺nda erken boalmas覺 olmu. Evlenene kadar haftada 2-3 kez, k覺z arkadalar覺yla cinsel ilikisi oluyormu. Bu ilikilerin hemen hepsinde erken boal覺yormu ancak hi癟 sertleme zorluu yaamam覺. Eini cinsel olarak 癟ok 癟ekici bulmas覺na ramen sevime s覺ras覺nda oluan sertleme, vajinaya giri denendiinde kayboluyormu. Bayan B 20 ya覺nda, ortaokul mezunu ev kad覺n覺. 12 ya覺nda adet g繹rm羹. Evlilik 繹ncesi cinsel deneyimi olmam覺. Sadece bir kez fl繹rt etmi. Ancak bu s覺rada cinsel bir yak覺nlama olmam覺. Evlendikten sonra mast羹rbasyon yapmaya balam覺. Haftada 2-3 kez mast羹rbasyon yapmak istiyor ve mast羹rbasyon s覺ras覺nda orgazm oluyormu.

Eini cinsel olarak 癟ekici buluyor ve eiyle olan sevimelerinde bazen klitoral orgazm oluyormu. 襤liki s覺ras覺nda bacaklar覺nda kas覺lma, penisin girmesi s覺ras覺nda 癟ok ar覺 duyaca覺 endiesi tan覺ml覺yordu. Vajinaya parma覺n覺 sokabildiini ancak penisin giremeyecei kadar dar olduunu d羹羹nd羹羹n羹 s繹yl羹yordu. DSM-IV-TR tan覺 kriterlerine g繹re erkee erken boalma (yaam boyu, yayg覺n, bileik etkenlere bal覺) ve sertleme bozukluu (edinsel, durumsal, psikolojik etkenlere bal覺) tan覺lar覺 kondu. Kad覺n覺n tan覺s覺 ise vajinismus (yaam boyu, yayg覺n, psikolojik etkenlere bal覺) idi (Amerikan Psikiyatri Birlii 2000). Tedavi: Tedavide, 癟ifte 癟izimler eliinde ayr覺nt覺l覺 cinsel anatomi ve fizyoloji bilgileri verildikten sonra cinsel birleme giriimi yasakland覺 ve iki aamal覺 duyumlara odaklanma (sensate focus) al覺t覺rmalar覺 verildi. Birinci aamada 癟iftten cinsel birleme ve orgazm amac覺 g羹tmeden birbirlerine dokunmalar覺 ve bu dokunmalardan haz almaya odaklanmalar覺 istendi. Duyumlara odaklanma al覺t覺rmalar覺n覺n ikinci aamas覺nda dokunma alanlar覺na cinsel organlar da dahil edildi. Al覺t覺rmalar s覺ras覺nda 癟iftin 癟覺plak olmas覺n覺n gerektii, cinsel birlemenin yasak olduu, amac覺n orgazm olmak veya peniste sertleme salamak deil haz almak olduu vurguland覺. Ayr覺ca kad覺na el aynas覺 yard覺m覺yla cinsel organlar覺n覺 tan覺ma, pelvik kaslar覺n kas覺l覺p gevetilmesi esas覺na dayanan Kegel al覺t覺rmalar覺 ve iaret parma覺n覺n birinci boumunu kullanarak vajina geniletme al覺t覺rmalar覺 da verildi. Duyumlara odaklanma al覺t覺rmalar覺n覺n hen羹z birinci aamas覺nda erkekte sertleme sorunu ortadan kalkt覺 ve erkee boalma kontrol羹 i癟in dur-bala al覺t覺rmalar覺 verildi. E zamanli olarakkad覺nda parmakla geniletme ve erkekte dur-bala al覺t覺rmalar覺 s羹rd羹r羹ld羹. Kad覺nda penis penetrasyonu aamas覺na gelindiinde, erkekte de boalma kontrol羹 baar覺yla salanabiliyordu ve sertlemenin s羹rd羹r羹lmesinde de sorun yaanm覺yordu. Kad覺n 羹stte iliki aamas覺na gelindiinde, erkekte d覺ar覺daki kad覺nlar覺n vajinas覺 geni, kar覺m覺nki dar d羹羹ncesi ve yeniden sertleme kayb覺 olutuu anla覺ld覺. Tedaviye Sildenafil tb 50 mg eklenerek 癟iftin al覺t覺rmalar覺 s羹rd羹rmesi saland覺. Yap覺lan 9. oturumda cinsel birlemenin ger癟ekletii ve Sildenafil kullanmadan iliki kurulabildii belirlendi. Cinsel birlemenin ger癟eklemesinden sonraki 3. ve 6. aylar覺nda yap覺lan izleme g繹r羹melerinde Sildenafil kullanmadan cinsel birlemenin sorunsuz olarak saland覺覺 belirlendi.

[/fruitful_tab] [fruitful_tab title=”襤LG襤L襤 V襤DEO”] Tab 2 content place [/fruitful_tab] [fruitful_tab title=”KAYNAKLAR”] Tab 3 content place [/fruitful_tab] [/fruitful_tabs]

KADINLARDA ORGAZM BOZUKLUKLARI

[fruitful_tabs type=”vertical” width=”100%” fit=”false”] [fruitful_tab title=”TANIMI VETAR襤HSEL KKENLER襤”]

ORGAZM NED襤R?

Cinsel heyecan覺n a覺r覺 younlat覺覺 bir anda kiinin b羹t羹n d覺 ger癟eklikten koptuu ve nesnelerin kaybolduu k覺sa s羹reli bir bilin癟 sislenmesidir.

Orgazm olmak i癟in cinsel ilikiye bile gerek yoktur. Cinsel uyaranlar覺n beyni s羹rekli ve youn bir ekilde uyarmas覺 sonucu v羹cudun bu uyaranlara verdii e zamanl覺 bir yan覺tt覺r orgazm.

Vajina, vulva, klitoris ve G noktas覺 gibi genital organlar orgazm覺 kolaylat覺ran yard覺mc覺 organlar覺m覺zd覺r.

Burada unutulmamas覺 gereken nokta;“En b羹y羹k ve en 繹nemli cinsel organ覺m覺z覺n beynimizin olduu”dur. Bizim d羹羹ncelerimizle ve beynimizle orgazm olabiliriz.

Orgazm vucut ile beynin birlikte hareket etmesiyle ilikili bir olayd覺r. 襤nsan beyni cinsel uyar覺lar覺 duyu organlar覺 vas覺tas覺 ile al覺r(g繹rme, iitme, koklama, duyma). Bunlar覺 iler var daha 繹nceki deneyimler 癟er癟evesinde de g繹vdenin cevap vermesini salar.

ORGAZM BOZUKLUU NED襤R?

Olaan bir cinsel uyar覺lma evresinden sonra orgazm覺n s羹rekli olarak yada yineleyici bir bi癟imde gecikmesi yada hi癟 olmamas覺.

[/fruitful_tab] [fruitful_tab title=”DSM LTLER襤”]

KADINLARDA ORGAZM BOZUKLUU DSM V TANI KR襤TERLER襤

A.Her cinsel etkinlikte ya da neredeyse her cinsel etkinlikte (yakla覺k %75-100羹nde) (belirli durumlarda ya da yayg覺n ise her durumda) aa覺daki belirtilerden birinin varl覺覺:

  1. Orgazmda belirgin gecikme, belirgin orgazm seyreklii ya da yokluu.
  2. Orgazm duyumlar覺n覺n 癟ok d羹羹k younlukta olmas覺.

B. A tan覺 繹l癟羹tlerindeki belirtiler, en az, yakla覺k 6 ay s羹rmektedir.

C. A tan覺 繹l癟羹tlerindeki belirtiler, kiide, klinik a癟覺dan belirgin bir s覺k覺nt覺ya neden olur.

D. Bu cinsel ilev bozukluu, cinsel k繹kenli olmayan bir ruhsal bozuklukla daha iyi a癟覺klanamaz ya da a覺r bir iliki bozukluunda(繹rn. ein kaba g羹癟 kullanmas覺) ya da gerginlik yarat覺c覺 繹nemli baka etkenlerden kaynaklanmamaktad覺r ve bir maddeye/ ilaca ya da baka bir sal覺k durumuna balanamaz.

[/fruitful_tab] [fruitful_tab title=”T襤PLER襤/E襤TLER襤”]

ORGAZM BOZUKLUU T襤PLER襤

Yaam boyu: Bu bozukluk, kii cinsel a癟覺dan etkin olduundan beri vard覺r. (Birincil)

Edinsel: Bu bozukluk, olduk癟a olaan bir cinsel ilevsellik evresinden sonra balam覺t覺r. (襤kincil)

Yayg覺n: Belirli t羹r uyar覺mlar, durumlar ya da elerle s覺n覺rl覺 deildir.

Durumsal: Yaln覺zca belirli t羹r uyar覺mlar, durumlar ya da elerle ortaya 癟覺kar(kad覺n mast羹rbasyon yoluyla orgazma ulaabilir)

ORGAZM BOZUKLUKLARININ E襤TLER襤

  • ANORGAZM襤: Hi癟 orgazm olmama durumudur. Bu durum i癟 s覺k覺nt覺s覺, kiinin kendi kendine olan sayg覺s覺n覺 yitirmesi ve depresyon ile sonu癟lanabilir.
  • RASTGELE ORGAZM襤: Zaman zaman orgazm yaanamamas覺 durumudur.
  • KO襤TAL ORGAZM襤: Cinsel birleme ile orgazm olamama ancak mast羹rbasyon vb. gibi ile orgazm olma durumudur.
  • ERKEN ORGAZM: ok nadir olarak g繹r羹l羹r. Pek 癟ok kad覺n i癟in yak覺n覺lacak bir durum deildir. 羹nk羹 kad覺nlar erkeklerden farkl覺 olarak arka arkaya pek 癟ok kez orgazm olabilirler.

ORGAZM BOZUKLUUNUN FARKLI DERECELER襤

A覺r olmayan: A tan覺 繹l癟羹t羹ndeki belirtiler az s覺k覺nt覺 dourur.

Orta derecede: A tan覺 繹l癟羹t羹ndeki belirtiler orta d羹zeyde bir s覺k覺nt覺 dourur.

A覺r: A tan覺 繹l癟羹t羹ndeki belirtiler 癟ok s覺k覺nt覺 dourur.

[/fruitful_tab] [fruitful_tab title=”SIKLIK VE YAYGINLIK”] ORGAZM BOZUKLUUSIKLIK VE YAYGINLIK/Epidemiyolojisi

Genel toplum 癟al覺malar覺na bak覺ld覺覺nda; kad覺nlarda orgazm bozukluuna %5-20 aras覺nda rastlanmaktad覺r. T羹rkiyede cinsel ilev bozukluu ikayetiyle bavuran kad覺nlarda %40-60 oran覺nda orgazm bozukluu tespit edilmitir.T羹rkiyede yap覺lan 癟al覺malarda orgazmik bozukluk s覺kl覺覺 Mersin ilinde % 45.8, Ankara ilinde % 42,7 ve 襤zmir ilinde % 8.7 olarak bildirilmitir.

Ancak; orgazm olamama ikayetiyle bavuranlar覺n 癟ok az say覺da olduu g繹r羹lmektedir. Klinie yans覺yan say覺n覺n az olmas覺n覺n bir癟ok nedeni olabilecei gibi, en yayg覺n olan d羹羹nce; kad覺nlar i癟in kendi hazz覺 ve orgazm覺n覺n, erkein hazz覺 ve cinselliinden sonra geldiini d羹羹n羹lmesi gerektii gibi yanl覺 bir inan癟 olabilir.[/fruitful_tab] [fruitful_tab title=”BEL襤RT襤LER襤 VE NEDENLER襤”]

ORGAZM BOZUKU NEDENLER襤
F襤ZYOLOJ襤K NEDENLER

PS襤KOLOJ襤K NEDENLER

F襤ZYOLOJ襤K NEDENLER
Diyabet
Alkolizm
N繹rolojik bozukluklar ve n繹rolojik ila癟lar
A覺r覺 kilo
Doum travmas覺 sonucunda y覺rt覺klar olumas覺 ve bu y覺rt覺klar覺n yeterli tedavi edilememesi
Menopoza ilikin 繹strojen azl覺覺
Hamilelikte ilk birka癟 ay
Vajinal ak覺nt覺lar
Vajinan覺n geni olmas覺

PS襤KOLOJ襤K NEDENLER

Cinsel mitler(yanl覺 inan覺lar)
D羹羹k benlik sayg覺s覺 ve cinsel 繹zg羹ven eksiklii; kendini a覺r覺 eletirme, bedenini beenmeme, yatakta iyi olmad覺覺n覺 d羹羹nme gibi.
Yetersiz uyar覺; kendi bedenini ve haz noktalar覺n覺 bilmeme ve bununla ilgili uygun ortam覺 salamadan ve 繹n sevime olmadan ilikiye ge癟mek gibi.
Cinsel travmalar; 癟ocuklukta ve ya sonras覺nda yaanan bir cinsel travma sonras覺 yaan覺lan su癟luluk ve kendini cezaland覺rma s繹z konusu olabilir.
ift ilikisine dair problemler(iletiim problemleri, ten uyumunun olmay覺覺..vs)
A覺r覺 kontrolc羹 kad覺nlar; duygusal ve fiziksel olarak kontrol羹n羹 kaybetmekten korkmak gibi.
Cinsellikle ilgili korkular, kayg覺lar; erkeklerden korkmak, ac覺 duyaca覺ndan korkmak, gebelikten ve cinsel yolla bulaan hastal覺klardan korkmak gibi.
Partnerin cinsel ilev bozukluu; erkein erken boalma ve sertleme problemleri gibi.
Sosyok羹lt羹rel nedenler; ahlaki a癟覺dan kat覺 bir ailede yetimek, kad覺n olmakla ilgili yasaklamalar ve 繹nyarg覺lar gibi.
Baba-k覺z ilikisindeki olumsuzluklar; bask覺c覺 baba fig羹r羹 veya tam tersi idealletirilmi baba fig羹r羹ne sahip kad覺nlarda g繹r羹lebilir.

C襤NSEL M襤TLER
Cinsel mitler, cinsel konularda kiilerin doru olduklar覺n覺 d羹羹nd羹kleri, bilimsel olmayan, yanl覺, abart覺l覺 inan癟lard覺r.
RNEKLER:
Mast羹rbasyon kirli ve zararl覺d覺r.
Ya ilerleyince cinsel yaam da bitmelidir.
Hamileyken kurulan cinsel iliki bebee zarar verir.
Sevimek ancak iki taraf覺n birlikte orgazm olmas覺 ile g羹zel olur.
Cinsellik orgazmd覺r, orgazm bitince cinsellik de biter.
Cinsellii erkek y繹netir, her eyi erkek bilir, cinsel eylemi de mutlaka erkek balatmal覺d覺r.
Sevimeyi balatan kad覺n ahlaks覺zd覺r.

[/fruitful_tab] [fruitful_tab title=”AYIRICI TANI VE EKTANILAR”]

EL襤K EDEN BOZUKLUKLAR

Anksiyete bozukluklar覺

Depresyon

Cinsel isteksizlik

Konsantrasyon bozukluu

[/fruitful_tab] [fruitful_tab title=”TEDAV襤”]

ORGAMZ BOZUKLUU TEDAV襤S襤

Cinsel terapiyle tedavi edilebilmektedir.
Bu tedavide hedef, ilk olarak kad覺n覺n tek ba覺na, daha sonra da partneriyle birlikte orgazm olabilmesidir.
Aamal覺 olarak verilen 繹devlerle ilerleyen bu tedaviye, 癟iftin sevgi ve yak覺nl覺k duygular覺na dair iletiimlerini ve payla覺mlar覺n覺 art覺racak 繹devlerle balan覺r.
Daha sonra cinsel iletiimlerini ve davran覺lar覺n覺 癟eitlendirecek 繹devler verilir.
Bu 繹devlerden sonra, kad覺n覺n ilk olarak, kendi ba覺na cinsel uyar覺 vererek (mast羹rbasyon), ard覺ndan da partnerin cinsel birleme olmaks覺z覺n uyar覺 vermesiyle orgazm olmas覺 salan覺r.
Bu aamalardan sonra, cinsel birleme yoluyla orgazm olma aamas覺na ge癟ilir.
Bu aamada da ilk olarak, cinsel birleme esnas覺nda mast羹rbasyon yap覺larak orgazm salan覺r.
Daha sonra ise, elle uyar覺 gittik癟e azalt覺larak, sadece cinsel birleme yoluyla orgazm olmas覺 salan覺r.
Cinsel birleme esnas覺nda baz覺 pozisyonlarda, klitorise uygulanan uyar覺 daha fazla olduundan, orgazm olmaya daha elverilidir.
Bu pozisyonlar hakk覺nda da, 癟ifte bilgilendirme yap覺l覺r.
Cinsel terapiden istenilen sonucun al覺namad覺覺 baz覺 vakalarda; daha uzun s羹reli bireysel terapi gerekebilir.

TEDAV襤 襤襤N BAZI ANA SORULAR MUTLAKA SORULMALIDIR;
Cinsel iliki s覺kl覺覺 nedir?(hem uanki cinsel iliki hemde varsa daha 繹nceki cinsel ilikilerinde ki s覺kl覺k)
Cinsel iliki ger癟ekletiinde tatmin edici oluyor mu?
Cinsel arzular覺 ne s覺kl覺ktad覺r?
Cinsel arzu 10 lu likert tipi bir puanlama listesiyle puanlanmal覺d覺r. 10 a覺r覺 tahrik, 0 hi癟 tahrik olmama.
Arzunun kesilip kesilmemesi durumu ve hangi koullar alt覺nda kesildii sorulmal覺d覺r.
ifte nas覺l tahrik olduklar覺 mutlak sorulmal覺d覺r.
ORGAZM BOZUKLUKLARINDA KULLANILAN E襤TL襤 TEDAV襤 YNTEMLER襤

Cinsel Terapi, Aile Terapisi,
Bedensel egzersizler,
Cinsel egzersizler,
Eitim ama癟l覺 erotik videolar seyretme,
Fantezi oyunlar覺
Cinsel yaama yeniliklerin kazand覺r覺lmas覺,
Cinsel ilikiyi yeniden kefetme oyunlar覺
G羹zel sevime sanat覺n覺n 繹retilmesi
襤la癟 tedavisi: Testosteron hormonu, viagra, antidepresan ila癟lar, feromonlar ve Opti-S’xtiva yani kad覺nlar i癟in yulaftan yap覺lma viagra benzeri bitkisel afrodizyaklar.
ORGAZM BOZUKLUUNDA MASTRBASYON E襤T襤M襤
Kinseye (1953) g繹re Kad覺nlarda mast羹rbasyonla orgazm olma oran覺 %95tir. Dolay覺s覺yla mast羹rbasyonun cinsel terapide kullan覺m覺 癟ok 繹nemlidir.

Bu program覺n amac覺 sadece mast羹rbasyon mekanizmalar覺n覺 繹retmek deil, ayn覺 zamanda kendi v羹cuduyla ilgili genital organlar覺 ve cinselliiyle ilgili olumsuz d羹羹nceleri olan kad覺n覺n kendiyle daha bar覺覺k olup, cinsellikten haz almas覺n覺 salamakt覺r.
KADINLARDA ORGAZM BOZUKLUKLARINDA C襤NSEL FANTEZ襤LER襤N KULLANILMASI

Cinsel hazz覺 ve istei artt覺ran 繹nemli bir fakt繹rd羹r.
Cinsel fantezilerin var olabilmesi ve zenginlii ka癟覺n覺lmaz olarak cinsel tabularla ters orant覺l覺d覺r.
Cinsel tabular覺m覺z ne kadar azsa, haz alabileceimiz eyler de o kadar artacakt覺r.
Dolay覺s覺yla, kad覺nlar cinsel fantezileri i癟in kendi kendisini, olumsuz yarg覺lamayacak ve cinsel fantezilerinin tad覺n覺 癟覺karabilecektir.
DAVRANII YAKLAIM
襤lk cinsel deneyim bu yakla覺ma g繹re 繹nemlidir.
襤lk cinsel deneyimin baar覺s覺z olmas覺 veya olumsuz bir yaant覺n覺n ger癟eklemesi, kad覺nlarda orgazm bozukluunun 繹renme ile ger癟eklemesi sonucunu yaratabilir.
Cinsellik alan覺ndaki ka癟覺nma tepkilerini, kad覺n覺n cinsellikten duyduu kayg覺y覺 azaltmaya yarayan, 繹renilmi tepkiler olarak g繹r羹r ve 癟ok 繹nemser.
Kad覺n覺n cinsellik alan覺nda bilgi sahibi olmas覺n覺n da soruna y繹nelik olarak 癟ok 繹nemli olduunu vurgular.

[/fruitful_tab] [fruitful_tab title=”VAKA/OLGU RNE襤”]

ORGAZM BOZUKLUU RNEK VAKA

iftin 繹yk羹s羹 ile fiziki muayene ve laboratuar tetkiklerinin sonu癟lar覺 Aye ve Alinin sorununun psikolojik olduunu g繹stermiti.

Ayenin uyar覺lma probleminin nedeni seks yaparken babas覺n覺n g繹r羹nt羹s羹n羹n akl覺na gelmesi ve sanki babas覺 taraf覺ndan izleniyormu hissini yaamas覺yla ilgiliydi. Bu y羹zden utanma ve gerginlik hissediyordu.

Aye terapinin en ba覺nda bu yaad覺覺 olay覺 a癟覺kl覺kla ifade etti ve kocas覺n覺n desteini sevgisini g繹rd羹 ve Ali, kar覺s覺na bu konuda nas覺l yard覺m edebileceini sordu.

Aye bu payla覺mla rahatlad覺 ve ilikilerinde hissettii g羹ven ve sevgi sayesinde bir daha seks esnas覺nda babas覺n覺 g繹rmedi.

Terapi esnas覺nda Ayenin babas覺n覺 kaybetmesi ve Ali taraf覺ndan korunmak, rahat ettirilmek istei aras覺nda bir ba kuruldu.

Ali i癟in olan duygu ve ihtiya癟lar覺n覺 babas覺na ait olanlardan ay覺rmas覺 Ayeye sevilme konusunda daha fazla 繹zg羹rl羹k salad覺.

Ali sertleme sorununun Ayeye bal覺l覺覺n覺n bir belirtisi olduunu da fark etti. Ali Ayeyi kendinin bir par癟as覺 olarak g繹r羹yordu.

Ali duygular覺n覺 daha fazla ifade etmeye, Aye de daha a癟覺k ve d羹r羹st olmaya karar verdi. Bu da cinsel sorunlar覺n覺 癟繹zmeye yetti. 羹nk羹 korku ve endie kaybolmutu.

[/fruitful_tab] [fruitful_tab title=”襤LG襤L襤 V襤DEO”] Tab 2 content place [/fruitful_tab] [fruitful_tab title=”KAYNAKLAR”] Tab 3 content place [/fruitful_tab] [/fruitful_tabs]

ERKEN BOALMA-DENET襤MS襤Z BOALMA

[fruitful_tabs type=”vertical” width=”100%” fit=”false”] [fruitful_tab title=”TANIMI VETAR襤HSEL KKENLER襤”]

ERKEN BOALMA-DENET襤MS襤Z BOALMA

  • Bir erkein 癟ok h覺zl覺 bir ekilde ejek羹lasyona ulamas覺 durumudur (Lopiccolo, 2011).
  • Erken boalma, erkein, partnerin veya her ikisinin de boalmay覺 arzulamad覺覺 andan 繹nce kontrol d覺覺 boalmas覺d覺r (G繹kkaya, 2007).

Neden ERKEN BOALMA?

  • Erken boalmada 繹nemli olan s羹re deil, boalma refleksi 羹zerinde istemli denetimin olmamas覺d覺r.
  • Denetimsizlii tan覺mlamada erken s繹zc羹羹 uygun olmad覺覺ndan erken boalma yerine; denetimsiz boalma ya da istemsiz boalma terimlerinin kullan覺lmas覺 daha uygun olacakt覺r (Cetad, 2011).
  • Erken boalma, erkein boalmas覺n覺 kontrol edip edemediine g繹re belirlenir.(Cetad, 2011).
  • Baz覺 yazarlar erken boalma i癟in uyar覺lma ya da cinsel birlemeden sonra ge癟en s羹reyi dikkate alarak giriten sonra 2 dakika i癟inde boalan erkeklere erken boalma tan覺s覺 konmas覺 gerektiini s繹ylerler.

Erken Boalman覺n Erkek 襤癟in Anlam覺?

  • Erken boalma erkein 繹z sayg覺s覺, cinsel yaant覺s覺 ve ilikisi 羹zerinde y覺k覺c覺 bir etki yaratabilir.
  • fke,
  • Aa覺lanma,
  • Hayal k覺r覺kl覺覺,
  • K覺zg覺nl覺k
  • Yetersizlik,
  • Utan癟
  • Su癟luluk
  • G羹nahkarl覺k
  • Bedel 繹deme duygular覺 hissedebilir.
  • Erken boalman覺n ne anlam ifade ettii mutlaka 羹zerinde d羹羹n羹lmesi gereken bir konudur.
[/fruitful_tab] [fruitful_tab title=”DSM LTLER襤”]

Erken Boalma DSM V Tan覺 Kriterleri

A.Eli cinsel etkinlik s覺ras覺nda, s羹rekli ya da yineleyici olarak, vajinaya girdikten sonra yakla覺k bir dakika i癟inde ve kiinin isteinden 繹nce boalma 繹r羹nt羹s羹.

Not: Erken boalma tan覺s覺, vajinay覺 kapsamayan cinsel etkinliklerde bulunan kiilerde de konabilse de, bu t羹r etkinlikler i癟in 繹zg羹l s羹re 繹l癟羹t羹 belirlenmemitir.

B.A tan覺 繹l癟羹t羹ndeki belirtiler, en az, yakla覺k 6 ayd覺r s羹rmektedir ve her cinsel etkinlikte ya da neredeyse her cinsel etkinlikte (yakla覺k %75-%100羹nde)(belirli durumlarda ya da yayg覺m ise her durumda) olmal覺d覺r.

C.A tan覺 繹l癟羹t羹ndeki belirtiler, kiide, klinik a癟覺dan belirgin bir s覺k覺nt覺ya neden olur.

D.Bu cinsel ilev bozukluu, cinsel k繹keni olmayan bir ruhsal bozuklukla daha iyi a癟覺klanamaz ya da a覺r bir iliki bozukluundan ya da gerginlik yarat覺c覺 繹nemli baka etkinliklerden kaynaklanmamaktad覺r ve bir maddeye/ilaca ya da baka bir sal覺k durumuna balanamaz.

[/fruitful_tab] [fruitful_tab title=”T襤PLER襤/E襤TLER襤”]

Erken Boalma Tipleri

  • Yaam Boyu: Bu bozukluk kii cinsel a癟覺dan etkin olduundan beri vard覺r. (Primer).
  • Edinsel: Bu bozukluk olduk癟a olaan bir cinsel ilevsellik evresinden sonra balam覺t覺r. (Sekonder).
  • Yayg覺n: Belirli t羹r uyar覺mlar, durumlar ya da elerle s覺n覺rl覺 deildir.
  • Durumsal: Yaln覺zca belirli t羹r uyar覺mlar, durumlar ya da elerle ortaya 癟覺kar.

Erken Boalman覺n Farkl覺 Dereceleri

  • A覺r Olmayan: Vajinaya girdikten sonra 30 saniye-1 dakika i癟inde boalma olur.
  • Orta Derecede: Vajinaya girdikten sonra 15-30 saniye i癟inde boalma olur.
  • A覺r: Cinsel etkinlikten 繹nce, cinsel etkinliin ba覺nda ya da vajinaya girdikten sonra 15 saniye i癟inde boalma olur.
  • Giriten 繹nce boalanlar,
  • Girer girmez boalanlar,
  • Giriten birka癟 dakika i癟inde kontrols羹z olarak boalanlar,
  • Giriten sonra s羹reye bakmaks覺z覺n kendi iradesi d覺覺nda boalanlar,
[/fruitful_tab] [fruitful_tab title=”SIKLIK VE YAYGINLIK”]

Epidemiyolojisi

  • Erken boalma, erkek cinsel ilev bozukluklar覺 aras覺nda en s覺k g繹r羹lenidir .
  • al覺malar bu problemin erkeklerin %20-40覺nda olduunu g繹stermektedir.
  • lkemizde yap覺lan bir arat覺rmada 25-50 ya erkeklerde erken boalma prevalans覺 %23 bulunmu.

Kendi ifadelerine g繹re erken boalma

ikayeti bulunan kat覺l覺mc覺lar覺n sadece %15i

tedaviye bavurduu g繹r羹lm羹t羹r.

[/fruitful_tab] [fruitful_tab title=”BEL襤RT襤LER襤 VE NEDENLER襤”]

ERKEN BOALAN ERKEKLER襤N ZELL襤KLER襤

  • Bir 癟ok konuda aceleci davran覺rlar.
  • 襤rritabilite s繹z konusudur.fke eikleri son derece d羹羹kt羹r.
  • A覺r覺 rekabetci ve 覺srarc覺 bir kiilie sahiptirler
  • Genellikle entellekt羹eliteleri y羹ksektir
  • Kayg覺l覺 ve heyecanl覺 bir ruh haline sahiptirler
  • Narsistik kiilik organizasyonuna sahip 繹zellikler g繹sterirler
  • G羹ven konusunda s覺k覺nt覺 yaarlar
  • Ebeveyleriyle 癟ocukluk d繹neminde s覺k覺nt覺 yaam覺lard覺r 繹zellikle babayla.
  • A tipik kiilik 繹r羹t羹s羹ne sahiptirler
  • Sab覺rs覺z ve daima telal覺 bir ruh haline sahiptirler
  • Onay ihtiyac覺 hissederler
  • Ayn覺 anda birka癟 ii bir arada yapmay覺 severler.
  • H覺zl覺 araba kullan覺r,h覺zl覺 yemek yer,h覺zl覺 d羹羹n羹rler.

ERKEN BOALMANIN BEL襤RT襤LER襤

  • Kontrols羹z ve denetimsiz bir ekilde boalma
  • Cinsel tatminde azalma ve isteksizlik
  • Deersizlik ve yetersizlik duygular覺n覺 belirgin bir ekilde hissetme
  • Su癟luluk ve utan癟 duyma
  • 襤kinci bir cinsel iliki i癟in 覺srarc覺 olma
  • n sevimeden ka癟覺nma
  • Cinsel ilikinin tahrik eiini d羹羹k tutma eilimi
  • Rutin,al覺覺lm覺 cinsel heyecan ve yaant覺n覺n d覺覺na 癟覺kmama
  • Erken boalmaya bal覺 zamanla meydana gelen isteksizlik

NEDENLER襤/Etiyolojisi

  • Psiko-Sosyal Nedenler
  • Fizyolojik Nedenler
  • Hastal覺klar

Psiko-Sosyal Nedenler

  • Cinsellik hakk覺nda bilginin ve deneyimin az olmas覺
  • Seyrek cinsel ilikide bulunma
  • Cinsellikle ilgili yanl覺 inan覺lar-Mitler
  • Su癟luluk ve g羹nahkarl覺k d羹羹nceleri – Kat覺 dini inan覺
  • Hastal覺k kapma korkusu
  • Gebe b覺rakma korkusu
  • Cinsel isteksizlik
  • Travmatik cinsel deneyim yaam覺 olma
  • Para kar覺l覺覺 kurulan ilikiler
  • Erken yata ve uygunsuz ortamlarda ilk cinsel deneyimini yaama
  • Evlilik sorunlar覺
  • Stres, gerginlik, a覺r覺 heyecan
  • Korku, 羹z羹nt羹 ve sevin癟 duygular覺n覺n 癟ok kuvvetli olmas覺
  • Kad覺n覺n isteksizlii; Einin isteksiz davran覺lar覺 erkein erken boalmas覺na neden olabilir. Ayr覺ca iliki s覺ras覺nda eini memnun etmeye a覺r覺 odaklanarak kendi denetimini salayamamak sonucunu dourmaktad覺r.
  • Sertleme sorunu yaayan erkekler; Bu kiilerde sertlemenin kayb覺 ihtimaline kar覺 kayg覺 繹yle youndur ki sertlik saland覺ktan sonra hemen, h覺zl覺 bir cinsel birleme yaan覺r ve istemli bir erken boalma ger癟ekleir. Yani erken boalma, sertliin kayb覺na tercih edilir.

Fizyolojik Nedenler
Yorgunluk
eitli ila癟lar覺n kullan覺m覺
Beslenme
Alkol ve madde kullan覺m覺
Hastal覺k

Hastal覺klar

  • Sempatik sinir sistemi hasar覺
  • Pelvik k覺r覺klar
  • Prostat b羹y羹mesi, 羹retrit, polisitemi
  • Diabet
  • Kalp ve damar hastal覺klar覺
  • 襤drar yolu hastal覺klar覺
[/fruitful_tab] [fruitful_tab title=”G襤D襤AT VE SONLANIM”] Tab 2 content place [/fruitful_tab] [fruitful_tab title=”AYIRICI TANI VE EKTANILAR”]

EKTANILAR

Elik Eden Bozukluklar

  • Erektil Disfonksiyon Empotans
  • YAB
  • Depresyon

Partnerde g繹z羹kebilen bozukluklar

  • Kad覺nda Cinsel 襤steksizlik
  • Orgazm Bozukluklar覺
  • Vajinismus
[/fruitful_tab] [fruitful_tab title=”KURAMSAL ALTYAPISI VE TEDAV襤S襤”]

KURAMSAL ALTYAPISI VE TEDAV襤

Evrimsel A癟覺klama
襤lkel 癟alardan beri var olan, 繹renilmi ve kazan覺lm覺 bir refleksdir.
襤lkel 癟alarda yaayan insanlar doada yaamlar覺n覺 s羹rd羹rmek ve canlar覺n覺 koruyabilmek zorundayd覺lar. Seks yaparken bir yadan da her an vahi hayvanlar覺n sald覺rabilecei korkusu yaamaktayd覺lar. Bu nedenle bir an 繹nce iini bitirmeyi yani boalmay覺 hedefliyordu.
Seksten keyif almak i癟in huzurlu ve g羹venli bir ortam gereklidir. Eer huzur yoksa ve tehlike varsa v羹cutta adrenalin salg覺lan覺r ve kii bir an 繹nce bulunduu ortamdan ka癟mak uzaklamak ister.
Yani erken boalma insan覺n kendini korumak i癟in gelitirdii bir savunma bi癟imi olarak ortaya 癟覺km覺 ve nesilden nesile aktar覺lm覺 bir davran覺 bi癟imidir.
襤lkel bir savunma olan erken boalma daha sonraki s羹re癟te sosyal ve k羹lt羹rel koullar覺n getirdii zorunlu y羹kler ve yakalanma korkusuyla da 繹renilmi bir davran覺a d繹n羹m羹t羹r (Ke癟e, 2011).
Psikodinamik Yakla覺m
A癟覺klama
Erken boalman覺n bireyin erken 癟ocukluk d繹nemindeki geliimsel problemlerden kaynaklanan, kad覺na kar覺 bilin癟alt覺 癟at覺malar覺n bir ifadesi olarak a癟覺klanmaktad覺r.

Tedavi
Dan覺an覺n varolduu d羹羹n羹len bu kad覺nlara kar覺 bilin癟alt覺 癟at覺malar覺 ve d羹manl覺klar覺n覺 ortaya 癟覺karmak ve 癟繹z羹mlemek ama癟lan覺r.
Saduyu Yakla覺m覺
A癟覺klama
T覺p hekimleri ve dier branlardan uzmanlar taraf覺ndan ortaya at覺lm覺 bir yakla覺md覺r.
Bu yakla覺ma g繹re erken boalman覺n a覺r覺 erotik heyecandan kaynaklan覺d覺覺 d羹羹n羹lmektedir.

Tedavi
Ama癟 erkekteki bu duyguyu ve duyusal hissi azaltmakt覺r.
Prezervatif kullan覺m覺,
Penise uygulanan anestezik merhemlerin kullan覺m覺,
Erotik olmayan eylerin hayal edilmesi,
Alkol,
Sakinletiri ila癟lar da kullan覺覺lmaktad覺r.

Davran覺癟覺 Yakla覺m
A癟覺klama
Temelde anksiyeteyi erken boalman覺n bir nedeni olarak kabul eden bir teori s繹z konusudur.

Tedavi
Bunun i癟in duyars覺zlat覺rma y繹nteminin kullan覺lmas覺n覺 uygun bulur bu yakla覺m.

Masters ve Johnson覺n Yakla覺m覺

Cinsel 襤lev Bozukluklar覺n覺n Tedavisinde 襤ki nemli 襤sim William Masters ve Virginia Johnson Erken boalman覺n tedavisi i癟in boalmay覺 haber veren duyguya ula覺ncaya dek erkek, ei taraf覺ndan ekstravajinal olarak uyar覺l覺r. Ard覺ndan ejek羹lasyon ger癟eklemeden bu uyar覺c覺 erkek taraf覺ndan tolere edilinceye dek kesilir, (penisin s覺k覺t覺r覺lmas覺 y繹ntemi) bu ekilde erkek erken boalmas覺n覺n denetimini salamaktad覺r. Penisin s覺k覺t覺r覺lmas覺 teknii Erkek boalmaya yaklat覺覺 anda yani 8 noktas覺ndayken farkedip partnerinide uyar覺r. Kad覺n erkein penisini ereksiyonunun bir k覺sm覺 kayboluncaya kadar hafif癟e s覺kar. Bu teknikte ama癟lanan boalma hissini geri d繹nd羹rmek ve erkee boalmas覺n覺 geciktirmeyi 繹retmek (G繹kova, 2007).

Bilisel Yakla覺mlar

A癟覺klama Cinsellikle ilgili yanl覺 inan覺lar ve bilisel 癟arp覺tmalar覺n erken boalmay覺 tetikledii g繹r羹羹 temeldir. Tedavi Bu bilisel 癟arp覺tmalar ilikiyi ve tedavi s羹re癟lerini etkilemektedir. Cinsel mitler olarak da adland覺r覺lan bu inan癟larla 癟al覺覺lmaktad覺r. Genelde davran覺癟覺 tekniklerle birlikte kullan覺l覺rlar. 8 Bilisel arp覺tma Ya hep ya hi癟 eklinde d羹羹nme: Erken boald覺覺m i癟in bir hi癟im. A覺r覺 genelleme: D羹n erken boald覺ysam bu gece de erken boal覺r覺m. Olumluyu yok sayma: Eim ilikimizin iyi olduunu s繹yl羹yor 癟羹nk羹 beni 羹zmek istemiyor. Zihin okuma: Sormama gerek yok onun d羹n gece ne hissettiini biliyorum. Falc覺l覺k: 襤lerin bu gece k繹t羹 gideceini biliyorum. Duygusal 癟覺karsama: Bir erkek bir ey hissediyor ise bu dorudur. Koulsuz zorunluluklar: -meli, -mal覺 ifadelerinin erkein bilisel s羹re癟lerini igal etmesi. Felaketletirmedir: Bu gece baar覺s覺z olacak ve k覺z arkada覺m beni terk edecek.

ift-Evlilik Terapileri
A癟覺klama
襤liki ile ilgili bir problemden kaynakland覺覺 d羹羹n羹l羹yorsa 癟ift ve evlilik terapileri 繹nerilir. 襤liki ile ilgili problem d羹zeldii zaman cinsel ilevde de d羹zelme olmas覺 beklenir.

Tedavi
Semptomun iddia edilen transaksiyonel k繹kenlerini 癟繹zmeye girierek erken boalmay覺 tedavi etmektedir.

NOT: Baz覺 durumlarda dier tekniklerin
yan覺 nda bozulan ilikinin tekrar yap覺land覺r覺lmas覺
ama癟l覺 paralel giden bir 癟ift-evlilik terapisi de
繹nerilmektedir.

[/fruitful_tab] [fruitful_tab title=”TEDAV襤”]

TEDAV襤-VAKANIN TEDAV襤S襤

  • Tan覺 ve M羹dahaleler
  • Erkek dan覺an ile yap覺lan klinik g繹r羹me sonras覺nda premat羹re ejak羹lasyon, yaam boyu tip tan覺s覺 kondu ve ei ile beraber terapiye al覺nd覺.
  • Hastan覺n rahats覺zl覺覺 ilk olarak cinsel uyar覺lmaya fark覺ndal覺覺n覺n d羹羹k olduu, bununla balant覺l覺 olarak da boalma 羹zerinde kontrol羹n 繹renilmedii eklinde kavramlat覺r覺ld覺.
  • 襤laveten erken boalma sorunu 癟iftin duygusal ilikisinde gerilime sebep olmaktayd覺. Erkek dan覺an覺n erken boalmas覺n覺 ei kendisine yap覺lan bir haks覺zl覺k olarak g繹rmekte ve 繹fke hissetmekte, erkek dan覺an覺 eletirerek cevap vermekte idi. Bu eletiriler sonras覺nda hasta kendisini yetersiz g繹rmekte, g羹n i癟inde cinsel performans覺 ile ilgili ruminatif d羹羹nceler ile uramakta, kayg覺s覺 artmakta dahas覺 ilikide geri 癟ekilmekteydi. Cinsel ilikiyi kendisi balatmaktan ka癟覺nma, cinsel iliki ihtimalini azaltmak i癟in eve ge癟 gelmek gibi ka癟覺nmalarda bulunuyordu. Hastan覺n bu ekilde davranmas覺 einin 繹fkesini daha da artt覺rmakta ve daha eletirel olmas覺na sebep olmaktayd覺. B繹ylece k覺s覺r d繹ng羹y羹 tamamlan覺yordu.
  • Deerlendirme g繹r羹melerinden sonra terapiye ilk olarak cinsel birlemenin yasaklanmas覺, psikoeitim ile baland覺 ve erkek dan覺an覺n durma tekrar balama y繹ntemini kendi ba覺na uygulamas覺 繹devleri ile s羹rd羹r羹ld羹.
  • Dan覺an覺n 20-30 saniye kadar olan boalma s羹resi bu y繹ntemle yakla覺k 3 dakikaya kadar uzad覺.
  • Sonras覺nda ele beraber ayn覺 y繹ntemi uygulamaya balad覺klar覺nda daha 繹ncesinde var olan ka癟覺nma davran覺lar覺 erkek dan覺an覺n eve ge癟 gelmesi ve b繹ylece 繹devleri uygulayamamas覺 eklinde kendisini g繹stermeye balad覺. Bu davran覺lar覺n ka癟覺nma olduunun 癟iftle payla覺lmas覺ndan sonra 癟iftin bununla ilikili inan覺lar覺 (Sadece vajinal yolla orgazm olunabilir, eimi penis ile tatmin etmeliyim, erken boalma tam bir erkek olmad覺覺m anlam覺na gelir gibi) bilisel y繹ntemler ve duyumlara odaklanma egzersizi eklindeki davran覺 deneyleri ile ele al覺nd覺.
  • Bu aamadan sonra ilikideki gerilimin azalmas覺 ile durma balama 繹devlerine geri d繹n羹ld羹. Tedavi sonras覺nda boalma s羹resi 3 ila 4 dakika civar覺na kadar 癟覺karken 癟iftin cinsel tatminlerinde de art覺 saland覺.
  • Bu vakada 癟iftin cinsellikle ilgili inan癟lar覺 ve birbirlerine y繹nelik ilikili tutumlar覺 ve erkek dan覺anda ortaya 癟覺kan ka癟覺nma, 癟iftin cinsel sorununun 羹stesinden gelmesine ve cinsel doyumlar覺n覺n artmas覺na engel olmaktayd覺.
  • Terapi sadece davran覺癟覺 y繹ntemlerin kullan覺lmas覺 durumunda sekteye urayacakt覺. Bu balamda bilisel y繹ntemlerin kullan覺lmas覺 癟iftin cinsellik ile ilgili inan覺 ve beklentilerini, kad覺n dan覺an覺n eletirel tavr覺n覺, erkek dan覺an覺n performans kayg覺s覺 ve ruminatif ura覺lar覺n覺 deitirmi ve tedavinin dier y繹ntemlerle devam edebilmesini salam覺t覺r.
  • Kullan覺lan davran覺癟覺 y繹ntemler ile boalma s羹resi 3 dakika civar覺nda uzamas覺na kar覺n vajinal giri yolu ile kad覺n orgazm覺 salanamam覺t覺r buna kar覺n cinsellikle ilgili beklentilerin deimesi ve farkl覺 cinsel davran覺 repertuarlar覺n覺n gelitirilmesi 癟iftin cinsel doyumunu b羹y羹k oranda artt覺rm覺t覺r.
[/fruitful_tab] [fruitful_tab title=”VAKA/OLGU RNE襤”]

OLGU-VAKA RNE襤

Olgu: Erkek dan覺an ve ei 30 ve 29 yalar覺nda evli bir 癟ift. Be y覺ld覺r devam eden erken boalma yak覺nmas覺 羹zerine kad覺n dan覺an覺n istei ile tedaviye bavurdular. Klinik g繹r羹me ile erken boalma tan覺s覺 konan 癟ifte, tedavide durma balama y繹nteminin kullan覺lmas覺n覺n yan覺 s覺ra 癟iftin cinsellik ile ilgili ilevsel olmayan inan覺lar覺 bilisel y繹ntemlerle de ele al覺narak tedavi s羹reci y羹r羹t羹lm羹t羹r.

Vaka Erkek Cinsel yk羹s羹

  • 30 ya覺nda, ilkokul mezunu, alt gelir gurubundan, ren癟ber erkek dan覺an. 5 y覺ld覺r evli, cinsel isteksizlik ve erken boalma ik璽yetleri ile kliniimize einin y繹nlendirmesi ile ei ile beraber bavurdu.
  • Bavuru yak覺nmas覺 cinsel birlemenin hemen ba覺nda vajinaya girmesi ile beraber ya da hemen sonras覺ndaki ilk yar覺m dakikada boalmas覺 idi.
  • ik璽yetlerinin evlenmesi ile balad覺覺n覺 bildirmesine kar覺n bu durum evlenmeden 繹nce de mast羹rbasyon s覺ras覺nda mevcuttu. Cinsel partneri olmamas覺 sebebi ile dan覺an taraf覺ndan sorun olarak g繹r羹lmemekte idi.
  • Evlilik 繹ncesi herhangi bir cinsel travma ya da erken boamaya koullayacak herhangi bir yaant覺 tarif etmiyordu.
  • Cinsellie ilgi mevcuttu ve fanteziler kurmakta idi.
  • Evlilikle beraber sorun g羹n y羹z羹ne 癟覺kmaya balam覺t覺. 襤lk d繹nemde bu durumun zamanla d羹zeleceini d羹羹nmesine kar覺n sorun s羹rd羹k癟e hayal k覺r覺kl覺覺na uram覺t覺 ve kendisini yetersiz olarak g繹rmeye balad覺覺n覺 ifade ediyordu. G羹n i癟inde bu d羹羹nceler ve cinsel performans覺 ile urat覺覺n覺 bunun ile ilgili huzursuzluu olduu ve tekrar cinsel birlemede ayn覺 sorunu yaayaca覺ndan korkmakta olduunu belirtmekte idi.

Vaka Erkek Cinsel yk羹s羹

  • 襤liki s覺ras覺nda akl覺na farkl覺 eyler getirmeye 癟al覺mak, dikkatini da覺tmak, sevimeden birleme yaamak, cinsel iliki 繹ncesinde mast羹rbasyon yapmak gibi y繹ntemler denemesine kar覺n sorun devam etmiti.
  • Sorun tekrarlad覺k癟a kendisine olan g羹veni daha da azalm覺t覺 ve kendisini yar覺m erkek olarak g繹rmeye balad覺覺n覺 beyan ediyordu.
  • Zamanla cinsellie olan ilgisi azalm覺t覺, sorunun 癟繹z羹leceine olan inanc覺 da azd覺. Son alt覺 ay ila bir senedir aktif olarak cinsel ilikinin g羹ndeme gelebilecei durumlardan ka癟覺nmakta idi.
  • Daha 繹ncesinde ayn覺 ik璽yetler ile 2 y覺l kadar 繹nce k覺sa s羹reli, 2 ayl覺k paroksetin ve sertralin kullan覺m 繹yk羹s羹 mevcuttu. Cinsel birleme s羹releri bu tedavi ile iki kat覺na kadar uzam覺t覺. Buna kar覺n ilac覺n kesilmesi ile beraber bu s羹re eski haline d繹nm羹t羹.
  • Erkek dan覺an覺n 繹zge癟miinde belirgin 繹zellik yoktu. Bilinen bir dahili ve 羹rolojik yak覺nmas覺 ve hastal覺覺 yoktu, halen herhangi bir ila癟 kullanmamakta, sigara, alkol ya da madde kullan覺m覺 beyan etmemekte idi.
  • Yap覺lan ruhsal durum muayenesinde 繹z bak覺m覺 yerindeydi. G繹r羹meciye kar覺 ilgili idi. Duygulan覺m覺 huzursuzluk telkin ediyordu. D羹羹nce i癟eriinde cinsel performans覺 ile ilgili ruminatif ura覺lar覺 bulunuyordu. D羹羹nce s羹reci doald覺. Alg覺sal alanda patoloji saptanmad覺. Yarg覺lama ve ger癟ei deerlendirmesi yerinde idi ve zeka d羹zeyi normal izlenimi veriyordu.
  • Hastan覺n ei 29 ya覺nda, ilkokul mezunu, ev han覺m覺 bir kad覺n idi.
  • Ruhsal durum muayenesinde herhangi bir maj繹r eksen-I patolojisi saptanmad覺, daha 繹nceden psikiyatrik bavurusu yoktu.
  • Cinsel yaam yaayabilmek i癟in eini tedaviye getirdiini belirtmekte idi. Kendisini cinsel y繹nden 癟ekici buluyor, cinsel arzular duyuyor ve g羹n i癟inde 癟eitli fanteziler oluturuyordu. Kendisinde herhangi bir sorun g繹rmediini belirtiyordu.
  • Sorunun yaand覺覺 ilk d繹nemde einin d羹zeleceini d羹羹nd羹羹 i癟in destek olurken sonras覺nda eine kar覺 olan 繹fkesinin artt覺覺n覺 belirtmekte idi. Eini sorunu 癟繹zmeye 癟al覺mamakla ve kendisine ilgi g繹stermemekle su癟luyordu. S覺kl覺kla ilikiyi kendisinin balatmas覺ndan rahats覺z olduunu belirtiyordu. Erkek dan覺ana kar覺 bu konularda eletirel bir tutum tak覺n覺yordu. Bu bazen eini azarlama noktas覺na kadar gelebiliyordu.
  • Davran覺lar覺n覺n etkilerine dair i癟 g繹r羹s羹 k覺s覺tl覺yd覺. ift 癟ocuk sahibi olmamas覺na kar覺n kad覺n dan覺an bunu ikincil 繹nemi olan bir durum olarak deerlendirmekteydi.
  • Erkek hasta ise ei ile ilikisinin bozulmas覺n覺n 羹stesinden gelmeyi ama癟lad覺覺n覺 belirtmekte idi.
[/fruitful_tab] [fruitful_tab title=”襤LG襤L襤 V襤DEO”] Tab 2 content place [/fruitful_tab] [fruitful_tab title=”KAYNAKLAR”] Tab 3 content place [/fruitful_tab] [/fruitful_tabs]

Psikolog, psikoterapist, ili psikolog, Mecidiyek繹y, psikolojik dan覺manl覺k merkezi, osmanbey, fulya, 癟ocuk, aile, sosyal fobi, kayg覺, 繹zg羹ven, okb, obsesif komp羹lsif bozukluk, okb, obsesif komp羹lsif kiilik bozukluu panik atak, 癟ekingen kiilik bozukluu, Avrupa yakas覺, hipnoterapi, cinsel terapi

cinsel-islev-bozukluklari1

Cinsel Tiksinti Bozukluu

[fruitful_tabs type=”vertical” width=”100%” fit=”false”] [fruitful_tab title=”TANIMI VETAR襤HSEL KKENLER襤”] Cinsel Tiksinti Bozukluu nedir?
Bu bozuklukta kad覺n cinsel iliki kurmaktan tiksinti duyacak kadar rahats覺z olur, 癟ounlukla birlikte, cinsel
iliki kurmamak i癟in gerek癟eler bulmak, ba ar覺s覺, kar覺n ar覺s覺 癟ekmek gibi cinsel ilikiden ka癟覺nma
davran覺lar覺 bulunur.
[/fruitful_tab] [fruitful_tab title=”DSM LTLER襤”] CinselTiksinti BozukluuDSM-IV l癟羹tleri
A. S羹rekli olarak ya da yineleyici bir bi癟imde, bir cinsel e ile genital cinsel iliki kurmaktan
a覺r覺 tiksintiduymave bundan t羹m羹yle (yadahement羹m羹yle) ka癟覺nma.
B. Bubozukluk belirgin bir s覺k覺nt覺ya yada kiiler aras覺 ilikilerde zorluklara neden olur.
C. Bu cinsel ilev bozukluu, baka bir Eksen I bozukluuyla daha iyi a癟覺klanamaz (baka bir
Cinsel 襤lev Bozukluu d覺覺nda). [/fruitful_tab] [fruitful_tab title=”T襤PLER襤/E襤TLER襤”] Tab 1 content place [/fruitful_tab] [fruitful_tab title=”SIKLIK VE YAYGINLIK”] s覺kl覺k ve yayg覺nl覺k
Kad覺nda cinsel tiksinti bozukluu dier cinsel ilev bozukluklar覺na g繹re daha az g繹r羹l羹r.
[/fruitful_tab] [fruitful_tab title=”BEL襤RT襤LER襤 VE NEDENLER襤”] Nedenleri
Cinsel istek bozukluuna neden olan t羹m etkenler ayn覺 zamanda cinsel tiksinti bozukluuna da neden
olabilirler. Cinsel tiksinti bozukluunda s繹z konusu etkenler genellikle daha iddetlidir ayr覺ca cinsel taciz
ve travmalara daha s覺k rastlan覺r.
Cinsel tiksinti bozukluunda rol alabilen etkenleri, cinsel istek bozukluuna neden olabilen etkenlere ek
olarak 繹yle s覺ralayabiliriz
Cinsel korkular
Cinsel travmalar.
Cinsel kimlik ve y繹nelim sorunlar覺.
A覺r kiilik sorunlar覺.
Cinsel fobiler.
E reddi.
[/fruitful_tab] [fruitful_tab title=”AYIRICI TANI VE EKTANILAR”] Ayr覺c覺 tan覺
-Ay覺r覺c覺 tan覺da dikkat edilmesi gereken noktalar覺n ba覺nda azalm覺 cinsel istek bozukluu gelmektedir.
-Cinsel etkinlikten ka癟覺nma davran覺lar覺; cinsel fobiler, obsesyonlar, panik bozukluk, posttravmatik stres bozukluu bulunanlar ile daha 繹nce myokard infarkt羹s羹, serebrovask羹ler olaylar ya da hipertansiyon ataklar覺 yaayanlarda da g繹r羹lmektedir.
-Bu nedenle, cinsel tiksinti bozukluu, bazen cinsel fobiler, obsesyonlar ve hatta panik atak ile kar覺t覺r覺labilir.
-Ayr覺nt覺l覺 繹yk羹 ve deerlendirmenin 繹nemi burada bir kez daha ortaya 癟覺kmaktad覺r.
-Cinsellie kar覺 olumsuz anne baba tutumlar覺, 癟ocuun cinsel ilgi ve d羹羹ncelerine kar覺 yeterli duygusal destein salanamamas覺, cezaland覺r覺c覺 ve engelleyici tutum, cinsel k繹t羹 davran覺lma olabilir.
-Tedavide cinsel organlar d覺覺nda duyarl覺 nokta egzersizleri, cinsel panie kar覺 sistematik duyars覺zlat覺rma yap覺lmal覺d覺r (elle tutuma ile balan覺p cinsel temas sona b覺rak覺labilir).
-Fobik yan覺t 癟覺k覺nca egzersiz durdurularak anksiyetenin azalmas覺 salan覺r.
-Tedavisi zordur.
Cinsel tiksinti bozukluuna hangi t羹r psikiyatrik ve psikolojik hastal覺klar elik edebilir?
Cinsel tiksinti problemine baz覺 psikiyatrik sorun ve hastal覺klar da elik edebilmektedir. Bunlar:
Obsessif Kompulsif Bozukluk (OKB, titizlik hastal覺覺 veya tak覺nt覺- saplant覺 hastal覺覺 olarak da halk aras覺nda bilinmektedir )
Anksiyete bozukluklar覺
Fobi bozukluklar覺 (korkular)
Post travmatik stres bozukluu (Travma sonras覺 stres bozukluu)
[/fruitful_tab] [fruitful_tab title=”TEDAV襤”] TEDAV襤
Cinsel istek bozukluu tedavisi nas覺ld覺r?
Cinsel istek bozukluunda kiiye cinsellii 繹reten ve sevdiren bir 癟eit cinsel terapi uygulan覺r. Bu t羹r cinsel tedaviler “davran覺sal- bilisel cinsel terapiler” olarak ge癟mektedir. Uygulanan y繹ntem“sistematik duyars覺zlat覺rma (sistematik desensitizasyon)” olarak ge癟er.
Bu ekilde cinsel tiksinti bozukluu tedavisinde 繹nceliklecinsellikle ilgili yanl覺, eksik ve 繹n yarg覺l覺 bilgileri d羹zeltmek i癟in 繹ncelikle bir cinsel bilgiler verilmektedir.
Daha sonra bir tak覺m cinsel egzersizler ve ev 繹devleri ile kiinin cinsel hayata adaptasyonu i癟in 癟al覺malar yap覺l覺r. Bunlar kendi v羹cudunu ve cinsel organlar覺 tan覺ma, masaj, pelvik taban kas egzersizleri (kegel egzersizleri) ve daha sonra erkek cinsel organlar覺na adaptasyon 癟al覺malar覺d覺r.
T羹m cinsel sorunlar gibi hastayla doru iletiim, g羹ven ortam覺n覺n salanmas覺, bir tak覺m ev 繹devleri, erkek ein desteinin salanmas覺 ve kooperasyon bu t羹r cinsel terapilerde anahtar rol oynamaktad覺r.
襤leri d羹zey olgularda hipnoz tedavisi (hipnoterapi) ve psikodinamik yakla覺mlar yarar salamaktad覺r.
VAKANIN TEDAV襤S襤

  1. Oturum: iftle birlikte ve tek tek g繹r羹me yap覺ld覺ktan sonra cinsel anatomi ve fizyoloji ile ilgili ayr覺nt覺l覺 bilgiler verildi. G繹r羹me s覺ras覺nda hasta veya einin cinsel anatomi ve fizyoloji ile ilgili soru簫lar覺 yan覺tland覺. Cinsellie kar覺 tutumlar覺 anla覺l簫maya, 繹nyarg覺 ve kal覺p d羹羹nceleri uygun bil簫gilendirmelerle a覺lmaya 癟al覺覺ld覺. Tedavi anlamas覺 s繹zel kontrat olarak yap覺ld覺. Tedavinin genel 癟er癟evesi konuuldu. Sistematik duyars覺zlaman覺n nas覺l uygulanaca覺, bu y繹ntemin olas覺 etki d羹zenek簫leri anlat覺ld覺. E son derece kat覺l覺mc覺 ve uyumluydu. Daha sonra hasta ve eine erotik masaj 癟izimleri olan bir kitaptan (Dr Andrew Stanway 1989, The

Art of Sensual Loving: A New Approach to Sexual Relationships) baz覺 resimler g繹sterilerek rahats覺z olup olmad覺覺 soruldu. Hasta 癟izimlerden beendiklerini g繹sterdi. Daha sonra 癟ifte 1 hafta s羹reyle yapmalar覺 i癟in dokunma egzersizleri, hafta簫da en az 3 kez yap覺lmak 羹zere verildi ve cinsel ilikiye girmeleri yasakland覺. Dokunma egzersizleri el-kol, ayak-bacak ve y羹z-boyun b繹lgesiyle s覺n覺rl覺 tutuldu. Bu b繹lgeler hastan覺n dokunmayla ilgili kayg覺lar覺n覺n olmad覺覺n覺 bildirdii b繹lgelerdi. Hastaya sadece kendisini rahat hissettii noktaya kadar dokunma ve dokunulma 繹zg羹rl羹羹 olduu s繹ylendi ve bu alanlar覺n d覺覺na kesinlikle 癟覺k覺lma- mas覺 gerektii anlat覺ld覺. Dokunma alanlar覺 has簫tadan al覺nan geribildirimler dorultusunda belir簫lendi. Baka bir deyile 羹st s覺n覺r覺 terapist alt s覺n覺r覺 hasta belirleyecek ekilde y繹nlendirme yap覺ld覺. Bacaklar覺n i癟 taraf覺 ve koltukalt覺 b繹lgesi, cinsel organlara ve g繹羹slere yak覺nl覺klar覺 nedeniyle ve bu b繹lgelere olan erken uyar覺mlar覺n hastan覺n ka癟覺nma davran覺覺n覺 iddetlendirilebilecei d羹羹n羹ld羹羹n簫den dokunma alan覺n覺n d覺覺nda tutuldu. Ayr覺ca Bayan Tye ayna ile cinsel organlar覺na bakma, kendi kendini uyarma 繹devi de verildi ve yap覺lan簫lar覺 yazarak bir sonraki oturuma getirmesi istendi.

  1. Oturum: ift son derece rahat g繹r羹n羹yordu. devlerini yapt覺klar覺n覺 ifade ettiler. Bayan Tnin notlar覺 u ekildeydi:

12.12.05: Eim elimden omzuma kadar 癟ok rahat dokunabildi. Dirseime kadar farkl覺 bir ey his簫setmedim, omuzuma 癟覺kt覺k癟a daha ho eyler his簫settim. Ben de eimin elinden omuzuna kadar dokunabildim. ok farkl覺 duygular hissetmedim. Onun bana dokunmas覺 daha hotu.
襤lk defa organ覺m覺 g繹rd羹m ve hi癟 beenmedim. Dokunmam 癟ok zor oldu. Resimde g繹rd羹kleri簫mizin hepsini g繹rd羹m. Mast羹rbasyon sonucu olumsuz. Mast羹rbasyon sonucu olumsuz ifadesini a癟mas覺 istendiinde hasta kendine dokun簫makta zorland覺覺n覺, dokunduktan sonra da zevk almad覺覺n覺 ve dokunmay覺 fazla s羹rd羹remediini ifade etti.
15.12.05: nce eim benim ayak ve baca覺ma dokundu. S覺cakl覺ktan baka bir ey hissetmedim. st bald覺rlar biraz daha iyiydi. Daha sonra ben dokundum. st i癟 bald覺rlara dokunmakta zor簫land覺m. Farkl覺 hisler olmad覺. Organ覺m覺 ikinci kez g繹rd羹羹mde daha rahatt覺m. Yani biraz al覺m覺覺m. Rahat dokunabildim. Bir 繹nceki kadar 癟irkin gelmedi. Mast羹rbasyon baar覺s覺z.
18.12.05: Birbirimizin y羹z羹ne ve boynuna dokun簫duk. Kol ve bacaklara g繹re daha g羹zeldi.
Bayan Tye cinsel organlar d覺覺nda kalan b羹t羹n v羹cut b繹lgelerine eiyle kar覺l覺kl覺 dokunma al覺t覺r簫malar覺na ge癟ip ge癟emeyecei sorulduunda kabul etti. Ayna ve kendi kendine dokunma al覺t覺r簫malar覺n覺 s羹rd羹rmesi 繹nerildi. Cinsel iliki yasa覺n覺n s羹rd羹羹 an覺msat覺ld覺.
3.oturum: ift son derece mutluydu. Bu kadar kolay olabileceini hi癟 d羹羹nmedik. Keke daha 繹nce bu y繹ntemi bilseydik Kendi kendimizi tedavi edebilirdik diyorlard覺. Kendilerini tutamay覺p cin簫sel ilikiye girdiklerini ve bundan 癟ok honut olduk簫lar覺n覺 belirttiler. Evlilikleri boyunca ilk kez b繹yle bir duygu yaad覺klar覺n覺, birbirlerine bedensel ve ruhsal olarak 癟ok yak覺nlat覺klar覺n覺 ifade ettiler. Bayan Tye meniden rahats覺z olup olmad覺覺 sorul簫duunda art覺k b繹yle bir yak覺nmas覺 olmad覺覺n覺 dile getirdi. Notlar覺 u ekildeydi:
19.12.05: nce ben eime dokundum. Ona hi癟 bu kadar rahat dokunduumu hat覺rlam覺yorum. Cinsel b繹lgeleri hari癟 her yerine dokundum. G繹羹s ve bacaklar覺n覺n i癟 k覺sm覺na dokunmak daha 癟ok hou簫ma gitti. Eim bana dokunduunda daha mutlu oldum. Her taraf覺ma dokunabildi ve sonu癟ta orgazm olduk.
22.12.05: Organ覺ma hi癟 rahats覺zl覺k duymadan bak簫t覺m ve dokundum. Mast羹rbasyon sonucu orgazm oldum.
24.12.05: Eimin ve benim dokunmamdan hi癟 etkilenmedim. 羹nk羹 konsantre olamad覺m.
Bir 繹nceki gibi organ覺m覺 g繹rmekten rahats覺z olmuyorum. Rahat覺m ve orgazm oldum.
25.12.05: Dokunular yine 癟ok g羹zeldi. Eime dokunmaktan 癟ok onun bana dokunmas覺 houma gidiyor. Dokunmalar yar覺m kald覺. 羹nk羹 orgazm olduk.
Bu oturumda uygulanan GRCD ham toplam puan 35, d繹n羹t羹r羹lm羹 toplam puan 4 olarak bulundu. Alt 繹l癟eklerden al覺nan d繹n羹t羹r羹lm羹 puanlar 5 puan覺n alt覺ndayd覺. 襤lk 繹l癟ek puanlar覺yla k覺yasland覺覺nda 癟ok belirgin d羹zelme olduu g繹r羹l羹yordu.
Son oturumdan 2 ve 6 ay sonra yap覺lan telefon g繹r羹melerinde ilikinin sorunsuz olarak s羹rd羹羹 ifade edildi. (8.2.06 ve 12.6.06). Bayan T kolayl覺kla orgazm olduunu, cinsel isteinin artt覺覺n覺 ve iliki s覺ras覺nda daha 繹nceleri olan ar覺 yak覺nmas覺n覺n da ortadan kalkt覺覺n覺 bildirdi. ift iyi olduklar覺n覺 ve uygun zamanlar覺 olmad覺覺n覺 ifade ederek klinie tekrar bavurmad覺覺 i癟in kontrol 繹l癟ei uygulana簫mad覺. Ancak telefon g繹r羹melerinden edinilen izlenim iyilik halinin s羹rd羹羹 y繹n羹ndeydi. Telefon g繹r羹meleri s覺ras覺nda 癟iftten kimlikleri gizli tutul簫mak kayd覺yla eitim ve arat覺rma amac覺yla hastal覺k ve tedavi s羹reciyle ilgili bilgilerin kullan覺lmas覺 i癟in s繹zl羹 olarak onay al覺nd覺.
Tedavide temel olarak hasta, giderek artan oranlar簫da ka癟覺n覺lan ve kayg覺 uyand覺ran cinsel durumlara in vivo olarak maruz b覺rak覺lm覺t覺r. Ama癟 Bayan Tnin rasyonel olmayan cinsel korkular覺n覺n, yani dokun簫ma ve dokunulma korkusunun giderek s繹nd羹r羹lmesidir. Bu s羹re癟te hastan覺n sakin ve destekleyici koullarda, haz almaya odaklan簫mas覺n覺n 繹nemi vurgulanm覺t覺r. Masters ve Johnson taraf覺ndan gelitirilen duyumlara odaklanma (sen- sate focus) al覺t覺rmalar覺 cinsel fobi ve ka癟覺nma davran覺覺n覺 en iyi tedavi eden y繹ntem olarak kabul edildiinden terapide bu al覺t覺rmalar ev 繹devi olarak verilmitir. Bu al覺t覺rmalar orijinal olarak performans anksiyetesini azaltmak i癟in tasarlanm覺 olmakla birlikte cinsel korku ve tiksinmeyi s繹nd羹rmek i癟in de ideal bir 癟er癟eve salarlar. CTDB tedavisinde 羹癟 aamal覺 olarak uygulanmas覺 繹nerilmektedir (Kaplan 1987). Birinci aamada 癟ifte erotik olmayan, sistematik olarak ad覺m ad覺m artt覺r覺lan dokunma 繹devleri verilir. iftin 癟覺plak olmas覺 繹nerilir, cinsel birleme ve orgazm yasak簫lan覺r. Dokunmalar覺n anksiyete uyand覺rmad覺覺 ve haz al覺nmaya baland覺覺 noktada duyumlara odak簫lanma al覺t覺rmalar覺n覺n ikinci aamas覺na ge癟ilir. 襤kinci aamada, birinci aamada yap覺lanlara ek olarak cinsel organlar覺 uyarma al覺t覺rmalar覺 vard覺r. Orgazm yine yasakt覺r. Dokunmalar覺n yumuak ve okay覺c覺 tarzda olmas覺 繹nemlidir. Orgazma yol a癟a簫bilecek ritmik ve kuvvetli uyar覺lar 繹nerilmez. Bu aamada, cinsel uyar覺mla ortaya 癟覺kan haz verici duyumlar ve duygular s繹nd羹rme s羹recinin g羹癟l羹 pekitiricileridir. Hastan覺n kendisinin ve einin cin簫sel organlar覺na kar覺 duyduu korku ve ka癟覺nmay覺 da azalt覺r. Hastan覺n eiyle kar覺l覺kl覺 olarak cinsel organlara dokunma konusunda korkular覺n覺n azal覺p duyars覺zlat覺覺 ve ein varl覺覺nda cinsel olarak uyar覺lmaya balad覺覺 noktada, vajinal giri olmadan orgazm (extravaginal orgasm) olman覺n denendii 羹癟羹nc羹 aamaya ge癟ilir. Bu aamada hastadan einin yan覺nda orgazm oluncaya kadar mast羹rbas簫yon yapmas覺 istenir. Hasta mast羹rbasyonla ilgili a覺r覺 kat覺 ve olumsuz tutumlara sahip ise bu aama atlan覺p elerin kar覺l覺kl覺 olarak birbirlerine mast羹r簫basyon yapmalar覺 繹nerilebilir. Vajina d覺覺nda salanan orgazm partnerle olan yak覺nl覺k d羹zeyini, partnere g羹ven duymay覺 artt覺r覺r ve iletiimi kolay簫lat覺r覺r. Bayan T ve eine birinci aama al覺t覺rmalar覺 ilk oturumda 癟ok s覺n覺rl覺 bir alan覺 i癟erecek ekilde verilmitir. rnein, Bayan T sadece eline dokunulmas覺na izin veriyor olsayd覺 dokunma alan覺 elle s覺n覺rl覺 kalacakt覺. Dokunmalar覺n anksiyete uyand覺rmad覺覺 ve haz al覺nmaya baland覺覺 noktada dokunma s覺n覺rlar覺 genileyecekti. Burada 繹zetlenen klasik yakla覺mdan farkl覺 olarak, Bayan Tye eiyle s覺n覺rl覺 dokunma al覺t覺rmalar覺 yaparken kendini uyarma ve bu ekilde orgazm olabilme 繹devi de verildi. Bu yakla覺m, ilk g繹r羹mede yap覺lan ayr覺nt覺l覺 bilgilendirme ve destekleyici tutum, 癟iftin y羹ksek motivasyonu ile birleince tedavi 癟ok h覺zl覺 iler簫lemitir. K覺sa zamanda ilk 繹devlerini baar覺yla yapan 癟ifte, duyumlara odaklanma al覺t覺rmalar覺n覺n birinci aamas覺n覺 tamamlamak 羹zere cinsel organ簫lar d覺覺nda kalan b羹t羹n v羹cut b繹lgelerine eiyle kar覺l覺kl覺 dokunma al覺t覺rmalar覺 繹dev olarak veril簫mitir. Bu deneyimler cinsel iliki ve orgazm s覺ras覺nda yaan覺lmas覺 olas覺 kontrol kayb覺 ile ilgili korkulara duyars覺zlamay覺 da salam覺 ve 癟ift y覺l簫lard覺r ulaamad覺klar覺 bir cinsel uyar覺lma d羹zeyine ulam覺t覺r. Sonu癟ta hala s羹ren orgazm ve cinsel bir簫leme yasa覺na kendilerini tutamad覺klar覺 gerek癟e簫siyle uymam覺lard覺r. Anksiyete ve ka癟覺nman覺n tamamen kaybolmas覺ndan sonra orgazm覺 ama癟la簫madan k覺smi vajinal girie ve daha sonra da tam vajinal girie izin verilerek tamamlanmas覺 plan簫lanan duyars覺zlat覺rma s羹reci de kendiliinden sona ermitir B繹ylece ikinci ve 羹癟羹nc羹 aama i癟 i癟e ge癟mi olarak yap覺lm覺 ve sonu癟 baar覺l覺 olmutur.
[/fruitful_tab] [fruitful_tab title=”VAKA/OLGU RNE襤”] OLGU RNE襤
Bayan T, 24 ya覺nda, lise mezunu, ev kad覺n覺, 2 ya覺nda bir olu var. 4 y覺l 繹nce g繹r羹c羹 us羹l羹yle tan覺覺p severek, isteyerek evlenmi. G繹r羹meye 30 ya覺nda ve 繹retmen olan eiyle birlikte geldi.
Bayan Tnin evlendiinden beri eine dokunmak istememe, kendisine dokunulmas覺ndan rahats覺z olma yak覺nmalar覺 vard覺. Meninin pis bir ey olduunu d羹羹n羹yor ve rahats覺z oluyordu. ift bug羹ne dein hi癟 癟覺plak olarak sevimediklerini ifade ettiler. Son iki y覺ld覺r her ikisinde de giderek artan cinsel isteksizlik yak覺nmas覺 da vard覺. ift ikin簫ci bir 癟ocuk sahibi olmay覺 planlad覺klar覺n覺 ve art覺k normal cinsel iliki istediklerini s繹yl羹yordu.
Sevimeden cinsel ilikiye giriyorlard覺 ve bunu da sadece 癟ocuk istediklerinde yapm覺lard覺. Hamile kalmak i癟in bir ay boyunca sevimeden cinsel ilikiye girmiler ve bu iliki denemelerinde Bayan T hep ar覺 duymutu.
2 y覺ld覺r nadiren cinsel ilikileri oluyordu. Bayan T sadece adet d繹neminde cinsel istek duyduunu ve bu d繹nemde giyinik olarak 羹st pozisyonda eine s羹rt羹nerek orgazm olabildiini s繹yledi. Bunun d覺覺nda cinsellikleri haftada ortalama 2-3 kez ein Bayan Tyi 癟覺plakken seyrederek mast羹rbasyon yapmas覺 eklinde tan覺mlan覺yordu ve 癟ift kesinlikle birbirine dokunmuyordu.
iftin evlilik 繹ncesi cinsel deneyimi yoktu. Her ikisi de cinsellikle ilgili bilgilerini k覺s覺tl覺 buluyor ve kendilerini tutucu olarak deerlendiriyorlard覺. Nianl覺yken el ele tutuma, 繹p羹me, giyinik olarak sevime bi癟iminde cinsel yaant覺lar覺 olmu ve evlendikten sonra b繹yle sorunlar覺 olabileceini hi癟 beklemiyorlarm覺. iftin evlilik uyumlar覺 sorgu簫land覺覺nda birbirlerini 癟ok sevdiklerini, 癟ok iyi anlat覺klar覺n覺 ve her alanda birbirlerini destekledik簫lerini ifade ettiler.
Bayan T, 8-9 yalar覺ndayken (ilkokul 3. s覺n覺f) babas覺yla ya覺t olan halas覺n覺n olu taraf覺ndan cinsel olarak taciz edilmi. Gel 繹peyim, yan覺ma yat dediini hat覺rl覺yor. Kendisinden 2 ya b羹y羹k ablas覺 da benzer ekilde ayn覺 kii taraf覺ndan taciz edilmi. Bayan T, taciz olay覺n覺n sadece bir kez olduunu, bu konuyla ilgili fazla bir ey hat覺rlamad覺覺n覺 ve duru簫mu eiyle de paylam覺 olduunu ifade etti. ocuk簫luk ve erikinlik d繹neminde bu olayla ilgili a覺r覺 korku, 癟aresizlik ya da dehete d羹me eklinde yaant覺lar tan覺mlamad覺. Olay覺 s覺k s覺k hat覺rlama veya r羹yada g繹rme ya da yeniden ya覺yormu gibi olmay簫la ilgili zihinsel ve fizyolojik deneyimleri yoktu. Travma sonras覺 stres bozukluu (TSSB) ile ilgili olabilecek uyku sorunlar覺, irritabilite, a覺r覺 irkilme tepkisi, yabanc覺lama, toplumsal eylemlerden ka癟覺nma, duygulan覺mda k覺s覺tl覺l覺k gibi sorunlar da saptanmad覺. Travmayla ilikili olabilecek ka癟覺nma davran覺覺, 癟覺plak olarak einin kendisine ya da ken簫disinin eine dokunmas覺ndan ka癟覺nmak eklindey簫di. Bayan T, ilk adetini 13 ya覺ndayken g繹rm羹t羹. 襤kincil cinsel karakterlerin geliimi ve adet g繹rmeyle ilgili herhangi bir s覺k覺nt覺s覺 olmam覺t覺. Bayan T evlilik 繹ncesi ve sonras覺 d璽hil olmak 羹zere hi癟bir zaman mast羹rbasyon yapmay覺 denememiti.
Bayan Tde ve einde herhangi bir fiziksel hastal覺k 繹yk羹s羹 yoktu ve cinsel sorunlar d覺覺nda bir psikiyat簫rik sorun saptanmad覺. Bug羹ne kadar TSSB dahil olmak 羹zere herhangi bir baka psikiyatrik sorun nedeniyle bavuru veya tedavi giriimi olmad覺覺n覺 bildirdi.
[/fruitful_tab] [fruitful_tab title=”襤LG襤L襤 V襤DEO”] Tab 2 content place [/fruitful_tab] [fruitful_tab title=”KAYNAKLAR”] Tab 3 content place [/fruitful_tab] [/fruitful_tabs]